"Henryk Sienkiewicz" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Bot: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir)
k (düzeltme AWB ile)
k (Bot: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
'''Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz''', (Mahlas: '''Litwos'''; 5 Mayıs 1846, [[Wola Okrzejska]], [[Polonya]] - 15 Kasım 1916 [[Vevey]], [[İsviçre]]), Polonyalı yazar. 1905 yılında [[Nobel Edebiyat Ödülü|Nobel Ödülü]]'ne layık görülmüştür. Sonradan yoksul düşmüş soylu bir aileye mensup olan Henryk Sienkiewicz'in baba tarafı, [[Litvanya Büyük Dükalığı]] döneminde bölgeye yerleşen [[Tatarlar]]dandır. [[Oszyk]] armasını kullanma hakları vardı.<ref>[[Juliusz Karol Ostrowski]]: ''[http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=232&dirids=1 Księga herbowa rodów polskich]''. T. 2. Warszawa: Główny skład księgarnia antykwarska B. Bolcewicza, 1897–1906, s. 249.</ref>
 
[[Roma İmparatorluğu]]'nda [[Hristiyanlık|Hristiyanlar]]ın karşılaştıkları baskıları tasvir ettiği "Quo Vadis" isimli kitabıyla tanınır.<ref name="ErsoyGorny2010-163">{{kitap kaynağı|author1yazar1=Ahmet Ersoy|author2yazar2=Maciej Gorny|author3yazar3=Vangelis Kechriotis|başlık=Modernism: Representations of National Culture|url=https://books.google.com/books?id=OAWTxcwvsLwC&pg=PA163|erişimtarihi=24 MayMayıs 2013|yıl= 2010|yayıncı=Central European University Press|isbn=978-963-7326-64-6|sayfa=163}}</ref><ref name="ErsoyGorny2010-164">{{kitap kaynağı|author1yazar1=Ahmet Ersoy|author2yazar2=Maciej Gorny|author3yazar3=Vangelis Kechriotis|başlık=Modernism: Representations of National Culture|url=https://books.google.com/books?id=OAWTxcwvsLwC&pg=PA164|erişimtarihi=24 MayMayıs 2013|yıl=2010|yayıncı=Central European University Press|isbn=978-963-7326-64-6|sayfa=164}}</ref> [[Ateş ve Kılıç (kitap)|Ateş ve Kılıç]] isimli eserinde ise 17'nci yüzyılda [[Kırım Tatarları]] ile Zaporojya Kazaklarının Polonyalılarla giriştiği savaşı bir Polonyalı subayın etrafındaki olaylar çerçevesinde aktarır.
 
== Hayatı ==
=== İlk yılları ===
Sienkiewicz, 5 Mayıs 1846'da [[Rusya İmparatorluğu]]'nun bir parçası olan [[Wola Okrzejska]]'da (günümüzde [[Polonya]]'nın doğu [[Lubelskie]] bölgesinin orta kesiminde) doğdu.<ref name="ErsoyGorny2010-163"/><ref name="psb203">[[Henryk Markiewicz]], "Sienkiewicz, Henryk Adam Aleksander Pius", ''[[Polski słownik biograficzny]]'', vol. XXXVII, 1997, p. 203.</ref> Babası [[Litvanya Büyük Dükalığı]]'na yerleşmiş soyu [[Tatarlar]]a dayanan yoksullaşmış [[Leh]] soyluydu.<ref name="psb203"/><ref name="Lockert1919">{{dergi kaynağı | başlık = Henryk Sienkiewicz | jstor = 27533215 | yıl = 1919 | authoryazar = Lockert, Lacy | dergi = The Sewanee Review | sayfalar = 257–283 | cilt = 27 | sayı = 3 }}<!--| accessdate = 23 April 2010--></ref><ref name="hierarchicznej">Andrzej Kulikowski. Heraldyka szlachecka. 1990. p. 89. Quote: "Rodzina Sienkiewiczów vel Sieńkiewiczów wywodzi się z tatarów zawołżańskich, zapisani do tzw. Chorągwi juszyńskiej – były to dolne szczeble w drabinie hierarchicznej utytułowanych rodów tatarskich. Według dokumentu wydanego w Radomiu 6 lutego 1782 protoplastą tej rodziny był Piotr Oszyk Sienkiewicz."</ref><ref name="ciechanowicz">Jan Ciechanowicz. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. 2001. p. 72. Quote: "Sienkiewicz herbu Oszyk, 1775 nobilitowany: Sienkiewicze trockie, podolskie, Królestwo Polskie. Gałąź rodziny tatarskiej osiadłej na Litwie, przyjęła chrzest i uzyskała nobilitację z herbem Oszyk w osobie Michała Sienkiewicza. Z tej rodziny: Henryk 1847–1916, powieściopisarz"</ref> Annesi, köklü ve varlıklı Podlachian ailesinden geliyordu.<ref name="psb203"/> Beş kardeşi vardı: bir ağabeyi Kazimierz (Ocak Ayaklanması sırasında öldü) ve dört kız kardeşi, Aniela, Helena, Zofia ve Maria. Ailesi, soyluluklarını ifade eden ''Oszyk arması''nı kullanma hakkına sahipti.<ref name="Majchrowski1966">{{kitap kaynağı|authoryazar=Stefan Majchrowski|başlık=Pan Sienkiewicz|url=https://books.google.com/books?id=5N9GAAAAMAAJ|erişimtarihi=12 MayMayıs 2013|yıl=1966|yayıncı=Ludowa Spóldzielnia Wydawnicza|sayfa=456}}</ref><ref name="Studencki1967">{{kitap kaynağı|authoryazar=Władysław Studencki|başlık=Szkice literackie: wielcy i mali|url=https://books.google.com/books?id=UCNHAAAAIAAJ|erişimtarihi=12 MayMayıs 2013|yıl=1967|sayfalar=66–67}}</ref>
 
Ailesi birkaç kez taşındı, Henryk çocukluk ve gençlik yıllarını [[Grabowce Górne]], [[Wężyczyn]] ve [[Burzec]]'de bulunan aile mülklerinde geçirdi.<ref name="psb203"/> Eylül 1858'de, ailesinin 1861'de yerleşeceği [[Varşova]]'da eğitimine başladı. Burada kiraladığı bir evde yaşadı. Beşeri bilimler, özellikle Polonya dili ve tarihi dışında nispeten düşük notlar aldı. Ekonomik bunalımlar nedeniyle, 19 yaşında, [[Płońsk]]'da öğretmen olarak işe girdi. Muhtemelen bu dönemde ilk romanı "Ofiara"yı (Kurban) yazdı; hiç yayımlanmamış romanın el yazmasının yok edildiği düşünülüyor.<ref name="psb203"/> Yine bu dönemlerde yayımlanacak ilk romanı ''Na marne'' (Boşuna) üzerinde çalıştı. Üniversite eğitiminin dışında eksik olan ortaokul derslerini tamamladı ve 1866'da ortaokul diplomasını aldı.<ref name="psb203"/> Önceleri [[Varşova Üniversitesi|Varşova İmparatorluk Üniversitesi]]'nde tıp, sonra hukuk okumaya çalıştı, ancak kısa süre sonra üniversitenin Filoloji ve Tarih Enstitüsü'ne geçiş yaptı. Burada kapsamlı bir edebiyat bilgisi ve [[Eski Lehçe]] üzerine eğitim aldı.<ref name="ErsoyGorny2010-163"/> Yaşamının bu dönemi hakkında, ailesinin evinden ayrılması, yarı zamanlı öğretmenlik yapması ve yoksulluk içinde yaşaması dışında çok az şey biliniyor.<ref name="psb203"/> Ekonomik açıdan durumu 1868'de, Woroniecki ailesine öğretmenlik yaptığı sıralarda biraz iyileşti.<ref name="psb203"/>
894.604

değişiklik