"Kızamık" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Bilgi ve kaynak eklendi
(tıbbi kayn şbl ekl)
(Bilgi ve kaynak eklendi)
| Resim = Morbillivirus measles infection.jpg
}}
'''Kızamık''' veya '''Rubeola''', özel bir virüsle (''morbilli'') meydana gelen, oldukça bulaşıcı bir çocukluk hastalığıçağt hastalığıdır.<ref>Whitley RJ. Herpesviruses. In “Medical Microbiology, (Editor: S. Baron S), 4th edition. University of Texas Medical Branch at Galveston, Texas, 1996</ref> Kızamığı ilk olarak 860 senesinde Farslı hekim [[Razi]] bildirmiştir. Sydenham ise 17. asrın ikinci yarısında hastalığı tarif etmiş ve 18. yüzyıldan itibaren de kızamık salgınları tanınmaya başlamıştır. 1911'de Anderson ve Goldbergen, kızamığı insanlardan maymunlara nakletmişler ve sebebinin bir virüs olduğunu bildirmişlerdir.
==Daha çok kimlerde ve ne zaman görülür?==
Kızamık, çocuk hastalıkları arasındadır. Yetişkinlerde görülmemesi, bunların, çocuklukta kızamık geçirmiş olmalarına ve kalıcı bir bağışıklık kazanmalarına bağlıdır. Eğer çocukluğunda geçirmemişse, yaşlılığında bile geçirebilir. Sonbaharda hastalık artar. Kış aylarında, bilhassa Martta ve soğuk geçen Nisan aylarında en üst seviyeye çıkar. [[Salgın]]lar yapar. Yaz aylarında pek görülmez.
Hastalık, sağlıklı bir insana hasta bir insandan genellikle hastanın tükürük damlacıkları, öksürmesi ve konuşmasıyla bulaşır. Ayrıca iyi havalandırılan ve güneş alan bir odada kızamığın bulaşma ihtimali azalır. Ve ayrıca hastanın kullanmış olduğu çamaşır, oyuncak ve yemek kaplarının hastalığın bulaşmasında rolü yoktur. Fakat, kaşık, çatal temizlenmeden ve kısa bir zaman içinde duyarlı bir kişi tarafından kullanılırsa hastalığın bulaşmasında rol oynayabilir. Hastalığın mikrobu, hastaların öksürük ve aksırıkları ile atılan tükrük taneleri üzerinde birkaç saat havada serbest kalır. Teneffüs yoluyla alınarak vücuda yerleşir. Hastalığın kuluçka süresi 9-10 gün kadardır.
==Belirtileri==
Damlacık yoluyla bulaşan kızamıkta, ilk bulgular ağız mukozasında saptanır. Nezle, [[Konjonktivit|konjunktivit]] ve ışığa duyarlılık (fotofobi) yakınmaları saptanan hastaların ağıziçi incelemelerinde, kulak kepçesi altına rastlayan alandaki büyük tükürük bezinin (parotis) ağıza açılan ''Stensen kanalı''nın çevresindeki mukozada ve yanakta [[Seröz yangı|vezikül]]<nowiki/>lü/[[Nekroz|ülser]]<nowiki/>li lezyonlar saptanır ''(Koplik lekeleri).'' Hastalık, hafif titreme ve ateş yükselmesi ile başlar. [[Nezle]] hali vardır. Çocuğun gözleri kızarmıştır ve ışığa bakamaz. [[Bademcik]]ler şişmiştir. [[Öksürük]] de vardır. Kızamığın en kat'i belirtisi olarak ağız içinde yanak mukozasında gri-beyaz renkte, iğne başı büyüklüğünde çevresi koyu kırmızı lekeler olan ''koplik lekeleri'' görülür.
Nezle, öksürük ve konjoktivit (göz iltihabı) ile geçen 3 veya 4 günden sonra 39-40&nbsp;°C devam eden [[ateş (tıp)|ateş]] düşmeye başlar ve bunu takiben kulakkulakların ardındanarkasında, alındanalında ve saçlı deridenderide başlayan ufak pembe-kırmızı döküntüler ortaya çıkar; döküntüler bir süre sonra tüm vücuda yayılır. Öksürüğün görünmesinden sonra ateş tekrar yükselir, nezle ve [[konjonktivit]] daha da artar. Döküntüler, bütün vücuda yayılır, 5-7 gün içinde kaybolurkaybolurken [[Lenfadenopati|lenfadenop]]<nowiki/>ati (lenforetiküler hiperplazi) görülür; lenfoid dokularda, hücre çekirdeklerinin içinde (intranükleer) inklüzyon cisimleri (''Warthin-Finkeldey'' hücreleri) oluşur. Kızamık, belli belirsiz seyredebildiği gibi, ölüme kadar götürebilecek derecede ağır da seyredebilir. Vücudun direncini kıran bir hastalıktır. Dolayısıyla seyrihastalık esnasında vücutta bulunan birçoksüresince fırsatçı mikroorganizma çeşitlimikroorganizmaların iltihabineden hadiselereolduğu yolenfeksiyonlar açabilirgörülebilir: [[Orta kulak iltihabı]], [[Ağız yangıları (stomatitler)|ağız iltihabımukozası yangısı]] (stomatit), [[gastroenterit]], zatürre [[larenjit]], [[bronşit]], [[menenjit]], [[beyin iltihabı]] gibibaşlıcalarıdır. Beslenme bozukluğu ya da bağışıklık sistemi sorunları olan çocuklarda ''“dev hücreli [[Zatürre|pnömoni]]”'' olarak tanımlanan ağır bir akciğer hastalığı tablosu gelişir.<ref>Çöloğlu AS. Oral Patoloji (Ağız Patolojisi). Yeditepe Üniversitesi Yayınları, Mor Ajans, İstanbul, 2007</ref><ref>Neville BW, Damm DD, Allen CM, Chi AC. Oral and Maxillofacial Pathology, 4th edition. Elsevier, St.Louis, 2016</ref><ref>Regezi JA, Sciubba J, Jordan RCK. Oral Pathology: Clinical Pathologic Correlations, 7th edition. Elsevier, St.Louis, 2016</ref><ref>Kumar V, Abbas AK, Aster JC. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 9th edt., Elsevier Saunders, Philadelphia, 2015</ref>
 
== Kimler için tehlikelidir? ==
Kızamık, üç yaşın altında, yaşlılarda ve hamilelerde tehlikelidir. Beslenmesi bozuk, küçük çocuklarda, [[zatürre]] ile birlikte ölüme bile yol açabilir.
 
2.996

değişiklik