"Evlilik" sayfasının sürümleri arasındaki fark

→‎Türk topluluklarında evlilik: evlilik gibi genel bir konuda maddenin yarısını oluşturan kısım ilgili maddeye taşındı.
(türleri kısmı eklendi)
(→‎Türk topluluklarında evlilik: evlilik gibi genel bir konuda maddenin yarısını oluşturan kısım ilgili maddeye taşındı.)
|}
 
==Ayrıca bakınız==
== Türk topluluklarında evlilik ==
*[[Türkiye'de evlilik gelenekleri]]
 
==Kaynakça==
[[Türkler|Türk]] topluluklarında [[boy]]ların, [[oba]]ların, yaşama kurallarına, [[ahlâk]] anlayışlarına, gelenek ve göreneklerine ve yaşanan ortamın [[kültür]] durumuna göre az çok değişen evlenme törenleri vardı. Bu törenler, yapı ve nitelikleri bakımından [[il]]den ile, bazen [[köy]]den köye göre de değişiklik gösterebilir. Eski çağlardan kalma gelenek ve inançlar farklı tutumlarla bu törenlerde yaşar. Bu yüzden, Türk evlenme törenlerini tek bir ölçüye göre açıklamak yeterli sayılmamalıdır.
{{kaynakça}}
 
==Dış bağlantılar==
[[Karadeniz Bölgesi|Karadeniz]], [[Doğu Anadolu Bölgesi|Doğu Anadolu]], [[Ege Bölgesi|Ege]] bölgeleri, [[Akdeniz Bölgesi|Güney Anadolu]] ve [[Rumeli]] yörelerinde değişik şekilde evlenme törenleri yapılır. Evlenmeyi sağlayacak ön işlemler de birbirine benzemez. Birbirine benzeyen tek nokta evlenen kimselerin belli törenlerden sonra ayrı ev kurmaları, belli kurallara uyarak yuvalarını sürdürmeleridir.
 
[[Orta Asya]] Türklerinde, bilinen en eski evlenmeler, toplumun bağlı olduğu din inançlarına göre yapılırdı. Boyun, obanın dini önderi olan [[kam]] veya [[şaman]], evlilik [[kurum]]unun gerçekleşmesinde en önemli görevi yerine getirir: evlenmeye kararlı çiftleri törenle birleştirir, bölgenin durumuna göre ev veya çadır sahibi yapardı.
 
=== Evlilik töreni öncesi ===
[[Dosya:Cadillac Fleetwood Wedding.jpg|200px|thumb|sağ|Özel olarak [[Çiçek (botanik)|çiçeklerle]] süslenmiş gelin arabası.]]
[[Dosya:Wedding.carriage.bristol.arp.jpg|200px|thumb|sağ|Gelin ve damat, [[fayton]]la yolculuk esnasında.]]
Oğlunu evlendirmek isteyen analar en yakın ve samimi dostları arasından iki [[kadın]] seçerek üç kişilik bir görücü topluluğu halinde, önceden tanıdığı veya [[ad]]ını duyduğu kızın evine gider, görülen kız beğenilirse durum birkaç [[gün]] içinde ailesine bildirilir. Karşılıklı bir anlaşmaya varılırsa kız, ailesinden istenir. Kız tarafı "evet" derse o akşam erkek evinde bir horoz kesilir, suyundan [[pilav]] yapılır, ailenin en yakın ileri gelenleri yemeğe çağrılır. Bu gelenek bazı Anadolu ailelerinde, özellikle [[Harput]] yörelerinde bugün de vardır. Taraflar anlaşıp söz kesildikten sonra evlilik başlangıcının ikinci dönemi olan nişan töreni yapılır. Bazı Anadolu köylerinde nişan töreninden önce erkek tarafının kızın babasına ödeyeceği [[para]] miktarı üstünde anlaşmaya varılır. Buna "ata yolluğu" denir. Daha sonra kızın oğlana, oğlanın kıza vereceği eşya, yakınlarca gösterilir.
 
Anadolu'nun bazı yerlerinde nişandan sonra gelen ilk gün kız evinde bütün davetlilere şerbet sunulur. Önceden iki tarafın kararlaştırdığı bir gün, nikâhtan önce kız evinde toplanan iki taraf kadınları kızın eline kına yakarlar. Bu işler, bazı çevrelerde nikâhtan önce, bazılarında nikâhtan sonra ve gerdekten biraz önce görülür.
 
Eski Türk evlenme törenlerinde nikâh ile gerden aynı gün yapılırdı. Bugün, eski geleneklerini sürdüren birçok Anadolu köyünde durum aynıdır. Gelin, kınalanıp gerekli süslemeler yapıldıktan sonra güvey ve yakınlarınca düzenlenen bir törenle erkek evine götürülür. Çevrenin geleneklerine, ahlâk anlayışına, yaşama imkânlarına ve arazinin coğrafi durumuna göre gelin özel olarak süslenmiş, [[renk]]li kumaş ve boncuklarla donatılmış [[at]]a, [[Otomobil|arabaya]] veya [[fayton]]a bindirilir. Ata bindirilmişse atın yanı sıra iki yancı yer alır, atın yularını bir seyis tutar, arkasında konuklar sıralanır. Kız, baba evinden ayrılırken [[dua]]lar okunur, başta ana-baba ve yakınlar olmak üzere hepsiyle vedalaşır, bazen kurban kesilir, gelin son defa olmak üzere evinin her tarafını dolaşır. Gelin alayı, kadınlı erkekli birlikler halinde güvey evine doğru yola çıkınca çalgılar çalınır, oyunlar oynanır.
 
=== Evlilik törenleri ===
[[Dosya:Wedding cake 2004 SMC.jpg|200px|thumb|sağ|Evlilik töreninde gelin ve damadın birlikte kestikleri [[düğün]] pastası.]]
Evlenmelerde alışılagelen kurala göre biri kız, biri oğlan evinde olmak üzere iki [[düğün]] yapılır. İlk düğünü kız tarafı, ikinci düğünü erkek tarafı yapar. Kına gecesi gibi yalnız kadınlar arasında yapılan törenlere erkekler, erkekler arasında yapılan törenlere de kadınlar katılmaz. Gelin, duvağa girdikten sonra düğün töreninin yapıldığı yere getirilince ortaya alınır. Başına, varlıklı kimseler para, yoksullar [[darı]] veya [[buğday]] serperler. ''Darısı başına'' deyimi bu töreyle ilgilidir. Tören bitip de gelin ile güvey başbaşa kalınca gelin yüzünü açmaz, güveyden hediye ister, bunun üzerine güvey, geline para veya [[altın]] verir. Kayınvalide ve kayınbaba ilk el öpüşte bağışta bulunurlar.
 
Evlenme törenlerinde her bölgenin geleneksel oyunları olan halay, [[horon]], tamzara, bar, [[zeybek]] adı verilen mahalli oyunlar oynanır, [[kemençe]], [[davul]], [[zurna]], [[tulum]], [[tef]], [[çalpara]] gibi çalgılar çalınır. Düğüne katılanlara yemek çıkarılır. Törenler yapılırken kızın yakın komşuları, tanıdıkları, arkadaşları, akrabası kendisine ev için gerekli hediyeler sunarlar. Gelin, gerdekten bir gün önce ve bir gün sonra bölgenin inançlarına göre kadınlar arasında yapılan özel bir törenle [[hamam]]a götürülür. Gelin, evliliği başladığı ilk günden yedinci güne kadar ana, baba ve aile büyüklerine görünmez, yedinci günü eşi ve eşinin birkaç yakınıyla baba evine gider.
 
Evlenme törenleri ve gerdeğin [[cuma]] akşamları yapılması bir gelenek halini aldığı için, gelinin baba evini ilk ziyareti de [[perşembe]]ye tesadüf eder. Gelin, gerdekten çıkıp konu komşuyla görüşmeye başlayınca kundakta bulunan tanıdık çocuklarının en küçüğü kucağına konur ve hayır dualar edilir.
 
{{Kardeş proje bağlantıları|
commons= Category:Marriage |
5.447

değişiklik