Ayasofya: Revizyonlar arasındaki fark

düzenleme özeti yok
(Furkan tarafından yapılan 22852380 sayılı değişiklik geri alınıyor. (hatalı yazım))
Etiket: Geri al
Değişiklik özeti yok
{{diğer anlamı|Ayasofya (anlam ayrımı)}}
{{Yapı bilgi kutusu
| yapıadı = Ayasofya Camii
| orijinal adı = Aγία Σοφία ([[Yunanca]])<br>Sancta Sophia ([[Latince]])<br>Собор Святой Софии ([[Rusça]])<br>Аја Софија ([[Sırpça]])<br>آياسوفيا جاميي ([[Osmanlı Türkçesi]])
| resim = Hagia Sophia Mars 2013.jpg
| altyazı = Ayasofya Camii, 2013
| eski adı =*Ayasofya Katedrali (537-1453)
*Ayasofya Müzesi (1935-2020)
| yapı tipi =
* [[Katedral]] (537–1054)
| yapı sistemi =
| yer = {{bayraksimge|Türkiye}} [[İstanbul]], [[Türkiye]]
| sahibi =[[II. Mehmed]]
| eski sahibi =
| harita_ülke = Türkiye İstanbul2
| diğer tasarımcılar =
| ödüller =
| resmî_site = [https://muzewww.diyanet.gov.tr/muzetr-detay?sectionId=AYS01&distId=AYS muze.gov.trTR]
}}
 
'''Ayasofya Camii''' ({{Dil|gr|Aγία Σοφία|çeviri=Agía Sofía|dil_adı=e}}), [[İstanbul]]'da bir [[cami]], tarihî [[bazilika]] ve eski [[müze]]. [[Roma İmparatorluğu|Bizans]] İmparatoru [[I. Justinianus]] tarafından, 532-537 yılları arasında İstanbul'un [[tarihî yarımada]]sındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş [[bazilika]] planlı bir [[patrik]] [[katedral]]i olup 1453 yılında [[İstanbul'un Fethi|İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden]] sonra [[Fatih Sultan Mehmet]] tarafından [[cami]]ye dönüştürülmüştür. 1935 yılından 2020 yılına kadar müze olarak hizmet vermiştir.<ref name="BrA">{{Web kaynağı |url=http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2966 |başlık=Archnet/Hagia Sophia |erişimtarihi=25 Mart 2009 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20090105062813/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2966 |arşivtarihi=5 Ocak 2009 |ölüurl=yes }}</ref> 10 Temmuz 2020 tarihinde [[Danıştay (Türkiye)|Danıştay]] Onuncu Dairesi'nin kararı ile tekrar camiye dönüştürülmüştür. Ayasofya, mimar bakımdan [[bazilika]] planı ile merkezî planı birleştiren [[kubbe]]li bazilika tipinde bir yapı olup [[kubbe]] geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle [[mimarlık]] tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır.
 
''Ayasofya'' adındaki "aya" sözcüğü "kutsal, azize", “sofya” sözcüğüyse herhangi bir kimsenin adı olmayıp Eski Yunancada “bilgelik” anlamındaki ''sophos'' sözcüğünden gelir.<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.associatedcontent.com/article/1280325/behind_the_name_sophia.html |başlık=Behind the name: Sophia |erişimtarihi=25 Mart 2009 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20110812142651/http://www.associatedcontent.com/article/1280325/behind_the_name_sophia.html |arşivtarihi=12 Ağustos 2011 |ölüurl=yes }}</ref> Dolayısıyla “'''aya sofya'''” adı “kutsal bilgelik” ya da "ilahî bilgelik” anlamına gelmekte olup [[Ortodoksluk]] mezhebinde Tanrı'nın üç niteliğinden biri sayılır.<ref name="Heyet">Ayasofya-Müzeler Rehberi, H. Veli Yenisoğancı, L. Suat Kongaz, Ali Kılıçkaya, Saadet Barutçu, Süleyman Eskalen, Müjgan Harmankaya, Nilay Yılmaz, Tahsin Aydoğmuş, Ozan Sağdıç, Ankara, ISBN 975-387-042-6</ref> 6. yüzyılın ünlü bilim adamları, fizikçi [[Miletli İsidoros]] ve [[Trallesli Anthemius|Trallesli matematikçi Anthemius]]'un<ref name="1001 Buildings"/><ref name="BrA" /> yönettiği Ayasofya’nın inşaatında yaklaşık 10.000 işçinin<ref>[http://www.crossculturedtraveler.com/Museums/Archives/Sophia.htm H. Sophia]</ref><ref>[http://atheism.about.com/library/FAQs/christian/blxtn_constan-hagia03.htm H. Sophia]</ref><ref name="pbs2">[http://www.pbs.org/wgbh/buildingbig/wonder/structure/hagia_sophia.html wonders of the world/Hagia Sophia]</ref> çalıştığı ve [[I. Justinianus]]'un bu iş için büyük bir servet harcadığı
Temmuz 2016'da Ayasofya Müzesi'nde düzenlenen [[Kadir Gecesi]] programında, 85 yıl aradan sonra [[sabah namazı]] [[ezan]]ı okundu.<ref>[http://aa.com.tr/tr/gunun-basliklari/ayasofyada-85-yil-sonra-sabah-ezani-okundu/601507 "Ayasofya'da sabah namazı".] [[Anadolu Ajansı]]. 2 Temmuz 2016. En son 22 Ekim 2016 tarihinde erişildi.</ref> [[TRT Diyanet TV]]'nin [[Ramazan]] ayı boyunca Ayasofya'dan "Bereket Vakti Ayasofya" adlı sahur programını ekranlara getirmesine [[Yunanistan]]'dan tepki geldi.<ref>[http://www.hurriyet.com.tr/ayasofyada-kurani-kerim-yunanistani-rahatsiz-etti-40114098 "Ayasofya'da sahur Yunanistan'ı rahatsız etti"] ''[[Hürriyet (gazete)|Hürriyet]]'' 6 Haziran 2016. En son 22 Ekim 2016 tarihinde erişildi.</ref> Ekim 2016'da Müze'nin ibadete açık olan bölümü Hünkar Kasrı'na, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından uzun yıllardan sonra ilk kez asaleten [[imam]] atandı.<ref>[http://aa.com.tr/tr/kultur-sanat/ayasofyanin-4-minaresinden-5-vakit-ezan-sesi-yukseliyor/668646 "Ayasofya'nın 4 minaresinden 5 vakit ezan sesi yükseliyor".] [[Anadolu Ajansı]]. 20 Ekim 2016. En son 22 Ekim 2016 tarihinde erişildi.</ref> 2016 itibarıyla Hünkar Kasrı bölümünde vakit namazlar kılınmaya ve minarelerinden [[Sultan Ahmet Camii|Sultanahmet Camii]] ile 5 vakit çifte ezan okunmaya başlandı. 10 Temmuz 2020 tarihinde Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etti.
 
=== Türkiye-cami dönemi ===
=== Ayasofya’nın tekrardan camii olma süreci ===
Ayasofya'nın tekrardan camiicami olma süreci ilk olarak 2005 yılında başladı. 2005 yılında yargıya taşınan olay ile ilgili net bir sonuç çıkmadı. Tekrardan 2018 yılı Haziran ayında açılan hukuki süreç aynı şekilde sonuçsuz kaldı. 29 Mayıs 2020 tarihinde İstanbul'un Fethinin 567. yıl dönümünde [[Fetih Suresi]] okundu. Yıllar sonra okunan bu sureden sonra Ayasofya'nın tekrardan camiicami olma süreci gündeme geldi. 2 Temmuz 2020 tarihinde gerçekleşen Ayasofya duruşması için 15 gün içerisinde karar çıkacağı belirtildi. 8 Temmuz 2020 Tarihinde Türk medyasında yer alan haberler doğrultusunda [[Danıştay (Türkiye)|Danıştay]] 24 Kasım 1934 Tarih ve 7/1589 sayılı kararın geçersiz sayılmasına karar verildi. Buna göre Ayasofya'nın tekrardan cami olarak kalması yönünde karar çıktı.
[[Dosya:Aya_sofya.jpg|küçükresim|250x250pik|Dış görünüm]]
 
 
<!--=== Cami dönemi ( Türkiye Cumhuriyeti ) ===
Ayasofya'nın tekrardan cami olma süreci ilk olarak 2005 yılında başladı. 2005 yılında yargıya taşınan olay ile ilgili net bir sonuç çıkmadı. Tekrardan 2018 yılı Haziran ayında açılan hukuki süreç aynı şekilde sonuçsuz kaldı. 29 Mayıs 2020 tarihinde İstanbul'un Fethinin 567. yıl dönümünde [[Fetih Suresi|Fetih süresi]] okundu. Yıllar sonra okunan bu sûreden sonra Ayasofya'nın tekrardan cami olma süreci gündeme oturdu. 2 Temmuz 2020 tarihinde gerçekleşen Ayasofya duruşması için 15 gün içerisinde karar çıkacağı belirtildi. 8 Temmuz 2020 Tarihinde Türk medyasında yer alan haberler doğrultusunda [[Danıştay|Danıştay'ın]] 24 Kasım 1934 Tarih ve 7/1589 sayılı kararın geçersiz sayılmasına karar verildi. Buna göre Ayasofya'nın tekrardan Ayasofya Cami olarak kalması yönünde karar çıktı.-->
 
== Mimari ==
406

düzenleme