Yaptırım: Revizyonlar arasındaki fark

[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
 
=== Geçersizlik ===
Bir işlemin hukuk kurallarının öngördüğü şekil ve şartlara uyulmadan yapılması halinde karşılaşılan yaptırımdır. Kurulmuş olan bir hukuki işleme , [[kanun]] koyucunun tarafların istediği hüküm ve neticeleri bağlamamasıdır. Geçersizlik kavramı '''eksiklik''' , '''butlan''' ve '''iptal'''i içerir.''Butlan'' en ağır yaptırım türüdür. Kamu yararı düşüncesiyle hukuk düzeni tarafından konulmuş bir yaptırım türüdür.Bir sözleşmenin , emredici hukuk kurallarına veya ahlaka , kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı bulunması halinde söz konusu olur. Ayırt etme gücü olamayanın yapmış olduğu sözleşme de butlanla sakattır. Butlan tam ve kısmi olarak ikiye ayrılır. Tam butlanda sözleşmenin tamamı geçersizken kısmi butlanda sözleşmenin ihtiva ettiği kısımlar için sakatlık söz konusudur.''İptal'' menfaati korunan kişinin iradesiyle belli bir süre içinde istenmesi koşuluyla bir işlemin yapıldığı andan itibaren hüküm ifade etmemesine imkân veren bir yaptırım şeklidir. ''Eksiklik'' de yapılan sözleşmede , sözleşmenin tüm gereklerinin yerine getirmemesi durumudur.
 
Bazı kaynaklarda iki farklı başlık altında incelenir.
Hukukun yapılmasını istediği şekilden farklı bir şekilde yapılan hukuka aykırı bir işlemin sonuçlarının kısmen veya tamamen ortadan kaldırılmasıdır. Hükümsüzlüğün yaptırımı sebeplerinin ağırlığına göre çeşitli türlere ayrılmıştır:
 
a. Yokluk: İşlem hiç oluşmamış kabul edilir yani yok sayılır. Hukuki işlemin kurucu unsurları eksiktir. ''Yokluk'' en ağır geçersizlik türüdür. Ör: Resmi görevliden başkasının kıydığı nikah. Tapu dairesinden başka bir yerde satışı yapılan ev.
 
b. Butlan: Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının tamam olması ve fakat işlemin geçerlilik şartlarından bazılarının olmamasıdır. Bir sözleşmenin , emredici hukuk kurallarına veya ahlaka , kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı bulunması halinde söz konusu olur. Ayırt etme gücü olamayanın yapmış olduğu sözleşme de butlanla sakattır. Hukuki işlem oluşmuş sayılır ama sonuçları ortadan kaldırılır. Ör: Yaşı küçük kişilerin yaptığı resmi evlilik. Bu durumda işlem yapılmıştır ama açılan dava ile evlilik sonlandırılır. Butlan 2’ye (bazı kaynaklara göre 3’e) ayrılır.
- Mutlak Butlan: İşlemin (veya sözleşmenin) tamamının geçersiz olmasıdır. Fark edildiğinde kamu otoritesi tarafında isteğe bağlı olmadan ortadan kaldırılır.
- Nisbi Butlan: [Bazı Kaynaklarda bir tür olarak yer almaz.] İşlemin, taraflardan birinin istediği takdirde ortadan kaldırılmasıdır. Talebe bağlıdır. Bu nedenle “İptal Edilebilirlik” de denir.
 
- Kısmi Butlan: Hukuki işlemin ve sözleşmenin sadece bir bölümü geçersizdir.''Eksiklik'' de denilir ve yapılan sözleşmede , sözleşmenin tüm gereklerinin yerine getirmemesi durumudur.
 
==== İptal ====
23.414

düzenleme