"Goeben ve Breslau'nun takibi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Düzenlemeler, değiştirildi: |ref=harv → | ref = harv, |kaynak=harv → | ref = harv (14) AWB ile
(→‎Takip: biraz gen)
k (Düzenlemeler, değiştirildi: |ref=harv → | ref = harv, |kaynak=harv → | ref = harv (14) AWB ile)
Alman gemileri 3 Ağustos günü gizlilik içinde batıya doğru yol alırken saat 18.00'de telsizden Almanya'nın Fransa'ya savaş açtığı haberini aldı. 4 Ağustos'ta 02:35'te gemiler Cezayir sahiline yaklaşırken Amiral [[Alfred von Tirpitz]]'ten gelen emir, "[[İttihat ve Terakki]] hükümeti ile ittifak 3 Ağustos günü sonuçlandı. [[İstanbul]]'a doğru yola çıkın" şeklindeydi. Hedeflerine çok yakın olan Souchon, emri bir süreliğine göz ardı ederek saldırıya devam etti. Hedeflerine yaklaşırken tanınmamak için [[Rus İmparatorluğu|Rus bayrağı]] çeken gemiler, şafak vakti yaptıkları bombardımanın ardından bölgeden ayrılarak [[kömür]] almak için [[Messina]] limanına doğru yola çıktılar.{{sfn|Massie|2004|ss=34-36}}
 
Bone ve Phillipville'in vurulmasına dek Milne, Alman gemilerinin nerede olduğunu bilmiyordu. 4 Ağustos sabahı 09.30'da{{efn|Massie saati 10:34 olarak belirtmektedir.}} Souchon, Britanya muharebe kruvazörleri ''[[HMS Indomitable|Indomitable]]'' ve ''[[HMS Indefatigable (1909)|Indefatigable]]'' ile temas sağladı. 22 deniz mili hızla ilerleyen Britanya gemileri, 20 deniz mili hızla ilerleyen Alman gemilerinin tersi yönde, birbirine yaklaşık 8  km mesafeden geçtiler. Fransa'nın aksine Büyük Britanya henüz Almanya'ya savaş ilan etmemişti, bu sebeple Britanya gemiler hemen çatışmaya girmediler; ancak dönerek Alman gemilerini yaklaşık 10  km geriden takibe başladılar ve amiralliğe telsizle haber verdiler. Alman gemileri hızlarını arttırarak mesafeyi açmaya çalışırken, Britanyalılar takibe başladılar.{{sfn|Massie|2004|ss=34-40}} Aynı günün akşamı Almanya'nın [[Belçika]]'yı işgal etmesinin ardından savaş ilanı gerçekleşecekti. İngiliz gemileri ''Goeben'' ve ''Breslau'''yu altı saat boyunca gölgelemesine{{efn|Gölgelemek, çatışmaya girmeden belli bir mesafeden takip etmek anlamındadır.}} rağmen Alman gemilerinin hızına yetişemeyerek geride kaldılar. Milne gerçekleşen teması ve pozisyonunu donanma karargahına bildirdi, ancak Alman gemilerinin beklenenin aksine doğuya doğru gittiklerini belirtmedi. Almanların Fransız asker nakliye gemilerini hedef almasını bekleyen [[Winston Churchill|Churchill]] bu sebeple Milne'e saldırıya uğramaları durumunda çatışmaya girme izni verdi. Britanya kabinesinin bir toplantısında savaş ilanına kadar çatışmaya girilmemesi kararı çıkması üzerine saat 14.05'te Churchill çatışma iznini geri çekti.{{sfn|Massie|2004|ss=34-36}}
 
''Goeben''{{'}}in tasarım hızı {{Dönüştürme|27|kn|lk=in}} idi, ancak hasarlı kazanları sebebiyle yalnızca {{Dönüştürme|24|kn}} hıza ulaşabiliyordu. Bu hız da sadece makinelerin limitlerde kullanımı ve denizcilerin mümkün olan en yüksek çabayı sarf etmesiyle mümkündü; takip esnasında kazan dairesindeki dört kürekçi sıcak buhar ile haşlanarak öldü. Souchon'un şansı eseri her iki İngiliz savaş gemisi de kazanları ile ilgili sorunlar yaşıyor ve Goeben'in hızına yetişemiyordu. Öğleden sonra boyunca Akdeniz'de hava kapanmaya başlamıştı. Saat 15.00'te [[HMS Dublin (1912)|HMS ''Dublin'']] iki Britanya muharebe kruvazörüne katıldı ve bir süre ''Goeben''{{'}}in [[Sancak (gemi)|sancağında]] seyretti. Saat 15.45'te Goeben ve Breslau sis içine daldı; 16.00'da Goeben sadece ufukta bir izdi. İlerleyen saatlerde hafif kruvazör ''HMS Dublin'' Alman gemileriyle teması sürdürürken ''Indomitable'' ve ''Indefatigable'' geride kalmıştı. ''HMS Dublin'' de saat 19.37'de karanlığın çökmesi ve sis yüzünden [[Sicilya]]'nın kuzey sahilindeki San Vito Burnu civarında teması kaybetti. Saat 21.52'de Milne'in emriyle ''Dublin'' de takibi bıraktı. ''Goeben'' ve ''Breslau'' ertesi sabah [[Messina]]'ya döndü; bu esnada gece 01.15'te Malta'dan gelen bir sinyal ile Milne, Britanya ve Almanya arasında savaşın resmen başladığı bilgisini aldı.{{sfn|Massie|2004|ss=34-36}}
Tirpitz'den gelen diğer mesajlar, durumunu daha da zor bir hale getirmişti. Mesajlar [[Avusturya-Macaristan İmparatorluğu|Avusturya-Macaristan]]'ın Akdeniz'de donanmaya yardımda bulunmayacağını belirtmekte, Osmanlı İmparatorluğu'nun ise hala tarafsız olduğunu ve İstanbul'a gitmemesini salık vermekteydi. Diğer alternatifini [[Pula]]'ya sığınmak ve belki de savaşın geri kalanı boyunca kapana kısılı kalmak olarak gören Souchon İstanbul'a yol almaya karar verdi. Amacı, "''Osmanlı İmparatorluğu'nu, istemeseler bile, savaşı kadim düşmanları Rusya'ya karşı Karadeniz'e yaymaya zorlamak''" idi. Saat 11.00'de Alman Donanma Komutanlığı'ndan gelen telsizle İstanbul'a gitmesinin çeşitli sebeplerle henüz uygun olmadığı ve Avusturya donanmasından aktif destek beklememesi gerektiği; ancak nereye gideceğine kendisinin karar verebileceği bilgisini aldı. Souchon'un harekat planına göre iki gemi akşam 17:00'de demir alacak, liman dışında düşman zırhlısı yoksa Adriyatik'e doğru kuzeye dönülecek, karanlık çökünce güneydoğuya doğru geniş bir dönüş ile düşmandan kaçılarak Ege Denizi'ndeki bir Yunan kömür ikmal gemisine ulaşılmaya çalışılacaktı. Gemiler 6 Ağustos akşamı planlandığı saatte limanın güney çıkışından Messina Boğazı'na çatışmaya hazır halde çıktılar.{{sfn|Massie|2004|s=39}}
 
Bu esnada Britanya donanma karargahı Milne'ye İtalyan tarafsızlığına saygı duymasını ve [[Messina Boğazı]]'nın girişine engel olan İtalyan sahilinden 6 deniz mili (11 km) uzakta kalmasını emretti. Bunun üzerine Milne, boğazın çıkışlarına nöbetçiler gönderdi. Milne'in kuvvetleri doğrudan liman çıkışında beklemiyordu. Halen Souchon'u batıya, [[Atlas Okyanusu]]'na doğru yönelmesini ve Fransız asker nakliye operasyonuna saldırmasını bekleyen Milne, en güçlü gemileri olan ''Inflexible'' ve ''Indefatigable'' muharebe kruvazörlerini boğazın Batı Akdeniz'e açılan kuzey çıkışına konuşlandırdı, boğazın güney çıkışını ise tek bir hafif kruvazörle, ''[[HMS Gloucester (1909)|HMS Gloucester]]'' ile korumaktaydı, ''Indomitable'' gemisini ise kömür ikmali yapması için güneydeki [[Malta]] yerine batıdaki [[Bizerte]]'ye göndermişti. Milne, elindeki bilgilere göre Alman gemilerinin batıya yönelmesini bekliyordu; bu amaçla en güçlü gemilerini Sicilya'nın batısına almıştı. Bu sayede düşmanın yaklaşmasını önceden haber alarak elindeki sayısal açıdan daha yüksek ateş gücünü kullanmayı amaçlıyordu. Bu planlar Amirallik tarafından da onaylanmıştı.{{sfn|Massie|2004|s=39}}
 
Milne'e 5 Ağustos'ta [[Adriyatik Denizi]]'ndeki Avusturya filosunu gözlemlemeye çalışması ve Alman gemilerinin bu filoya katılmasını önleme talimatı verildi. Milne, zırhlı kruvazörlerini batıda tutarak ''HMS Dublin''{{'}}i, Adriyatik'te bulunan ve ''Goeben'' ve ''Breslau''{{'}}yu yakalayabileceğine inandığı Troubridge'in kruvazör filosuna katılmak üzere gönderdi. Troubridge'e Avusturya filosuyla çatışmaya girmemesi yönünde bir uyarı olarak "''kendisinden üstün kuvvetlerle ciddi şekilde temasa girmeme''" talimatı verilmişti. ''Goeben'' ve ''Breslau'', 6 Ağustos'ta Doğu Akdeniz'e çıktığında ''HMS Gloucester'' ile karşılaştılar, ancak ''Gloucester'' yetersiz silahlarından dolayı çatışmaya girmeyerek Alman gemilerini gölgelemeye başladı.{{sfn|Massie|2004|s=40-41}}
 
;Genel
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Baş |ad=Ersan |başlık=Türk Tarihinde Yavuz Zırhlısının Rolü |yayıncı= Piri Reis Araştırma Merkezi Yayını, Deniz Basımevi|yıl= 2008|yer= İstanbul| isbn=978-975-409-482-4|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Churchill|ad=Winston S.|yazarlink=Winston Churchill|başlık=The World Crisis| yayıncı=Thornton Butterworth Ltd.|yıl=1923–1927|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Çetiner |ad=Selahattin |başlık=Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme |yıl=2000|yayıncı=Cem Ofset Matbaacılık
|yer=İstanbul|isbn=|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Fromkin|ad=David|başlık=A Peace to End All Peace: Creating the Modern Middle East 1914–1922|yıl=1989|isbn=0-8050-0857-8|yayıncı=Owl Books|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Halpern|ad=Paul G.|başlık=A Naval History of World War I|yıl=1995|yer=Annapolis, Maryland|yayıncı=Naval Institute Press|isbn=1-55750-352-4|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Keegan |ad=John |başlık=Intelligence in War|yıl=2003|isbn= 0-09-180229-6|yayıncı=Hutchinson|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı|son1=Langensiepen|ilk1=Bernd|son2=Güleryüz|ilk2=Ahmet|başlık=The Ottoman Steam Navy 1828–1923|yıl=1995|yayımcı=Conway Maritime Press|yer=Londra|isbn=0-85177-610-8|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |editör=Lumby, Esmond Walter Rawson|başlık=Policy and operations in the Mediterranean, 1912–14|yıl=1970|yayıncı=Navy Records Society|yer=Londra|isbn=0-85354-004-7|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Massie|ad=Robert|başlık=Castles of Steel: Britain, Germany and the winning of the Great War|yayıncı=Random House|isbn=0-224-04092-8|yıl=2004|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=McLaughlin|ad=Redmond|başlık=The escape of the Goeben|yayıncı=Scribners|yıl= 1974|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Moorehead|ad= Alan|başlık=Gallipoli|yıl=1956|isbn=1-85326-675-2|yayıncı= Wordsworth Editions|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Staff|ad=Gary|başlık=German Battlecruisers: 1914–1918|yıl=2006|yer=Oxford, Birleşik Krallık|yayıncı=Osprey Books|isbn=978-1-84603-009-3|kaynak ref = harv}}
* {{Dergi kaynağı |soyadı=Sufrin|ad=James|başlık=Ship of Misery and Ruin|iş=Military History |yıl=1987|yayıncı=Empire Press |sayfa=1409 |yer=Leesburg, Virginia| ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Tuchman |ad=Barbara |başlık=The Guns of August |yıl=1962 |isbn=0-333-69880-0 |yayıncı=Constable|kaynak ref = harv}}
* {{Kitap kaynağı |soyadı=Van Der Vat |ad=Dan |başlık=The Ship that Changed the World |yıl=2000 |yer=Edinburgh |yayıncı=Birlinn |isbn=1-84158-062-7 |kaynak ref = harv}}
 
{{I. Dünya Savaşı}}
758.743

değişiklik