"Orta Doğu Teknik Üniversitesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Tarih bağlantısı düzenleme
(düzeltme AWB ile)
k (Tarih bağlantısı düzenleme)
=== Kuruluş ===
[[Dosya:MiddleEastTechnicalUniversityTreeOfScience800x512.jpg|thumb|250px|sağ|Üniversite yerleşkesinin girişinde bulunan [[Bilim Ağacı]].]]
1954'te [[Pensilvanya Üniversitesi]]'nden Prof. Charles Abrams, [[Birleşmiş Milletler]]'in görevlisi olarak [[Orta Doğu]]'daki konut sorunu ve üniversitelerin mimarlık ve şehir-bölge planlama eğitimine ilişkin araştırma yapmak üzere [[Türkiye]]'ye gelir. İncelemelerini bir rapor halinde BM'ye sunan Abrams, Türkiye'de mimarlık ve planlama eğitimi verecek bir teknoloji enstitüsünün kurulmasını önerir.<ref name="ODTÜ 50.yıl, 1957"/> Bunun üzerine BM, Pensilvanya Üniversitesi'nden G. Holmes Perkins'i, Türk mimarlarını ve şehir - bölge plancılarını yetiştirecek bir enstitünün kurulması için görevlendirir.<ref name="CumhuriyetBinalar"/> Böylelikle ODTÜ, [[15 Kasım]] 1956 tarihinde [[Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı|Millî Eğitim Bakanlığı]]'na bağlı bir enstitü olarak "''Orta Doğu Yüksek Teknoloji Enstitüsü''" adıyla 2 yabancı ve birkaç Türk öğretim elemanı kadrosuyla [[İngilizce]] dilde eğitime başlar.<ref name="milliyet arşiv1">{{haber kaynağı|başlık=Orta-Doğu Teknoloji Enstitüsü Açılıyor |yer=Ankara |gazete=Milliyet |tarih=15 Kasım 1956 |sayfa=3}}</ref> Birleşmiş Milletler kanalıyla gelen bu yabancı öğretim elemanlarından biri Mart 1959'a kadar geçici direktörlüğü de üstlenen Thomas Godfrey, diğeri ise Marvin Sevely'dir. Kurulduğu hâliyle yönetim düzeni, MEB'e bağlı herhangi bir enstitünün yönetimden farklı bir niteliğe sahip olan ODTÜ'de yönetimin en üst karar organı "Mütevelli Heyeti" olarak adlandırılan ve başlangıçta 5 üyeden oluşan bir kuruldur.<ref name="ODTÜ 50.yıl, 1957">{{Web kaynağı| url = http://www.metu.edu.tr/50yil/1957.php | başlık = ODTÜ Resmî Sitesi, 50.Yıl sayfası, 1957 bölümü | erişimtarihi = 19 Haziran 2009 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20130207191932/http://www.metu.edu.tr/50yil/1957.php |arşivtarihi=7 Şubat 2013 | dil = Türkçe }}</ref>
 
{{Alıntı kutusu
27 Mayıs 1960'ta [[27 Mayıs Darbesi|yapılan darbe]]nin ardından ODTÜ Mütevelli Heyeti üyesi olan dönemin Başbakanı Adnan Menderes ve [[Antalya]] milletvekili [[Ahmet Tokuş]] tutuklanarak heyetten ihraç edilmiş,<ref>{{Kitap kaynağı | son = Payaslıoğlu | ilk = Arif T. | yıl = 1996 | başlık = Türk Yükseköğreniminde Bir Yeniliğin Tarihi: Barakadan Kampusa 1954-1964 | yayımcı = ODTÜ Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Yayınları | yer = Ankara | sayfalar = 43}}</ref><ref name="milliyet arşiv2">{{haber kaynağı|gazete=Milliyet |sayfa=3 |başlık=Menderes, Orta-Doğu Üniversitesi mütevelli heyetinden çıkarılıyor |yer=Ankara |tarih=28 Haziran 1960}}</ref> üniversitenin kapatılacağı düşüncesi yayılmaya başlamıştır. Darbe'den sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin [[Adnan Menderes]]'in eseri olduğunu ileri sürerek kapatılmasını isteyen [[Millî Birlik Komitesi]]'ndeki diğer [[cunta]]cı arkadaşlarına karşı çıkan Kurmay Albay [[Sami Küçük]], üniversitenin eğitim faaliyetlerine devamını sağlamıştır. Ağustos 1960'ta Mütevelli Heyeti'nin görevine son veren 43 sayılı yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte kısa bir süre sonra Mart 1959'da danışman rektör olarak atanan Prof. W.R. Woolrich'in<ref name="ODTÜ 50.yıl, 1959">{{Web kaynağı| url = http://www.metu.edu.tr/50yil/1959.php | başlık = ODTÜ Resmî Sitesi, 50. Yıl sayfası, 1959 bölümü |arşivtarihi=7 Şubat 2013 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20130207191954/http://www.metu.edu.tr/50yil/1959.php }}</ref> görevine son verilerek ODTÜ'nün ilk Türk rektörü olarak Prof. Dr. [[Turhan Feyzioğlu]] atanmıştır.<ref name="milliyet arşiv3">{{haber kaynağı|gazete=Milliyet |tarih=18 Ağustos 1960 |başlık=Prof. Dr. Turan Feyzioğlu Orta-Doğu Teknik Üniversitesi Türk Rektörü oldu |sayfa=1 |yer=Ankara}}</ref> Böylece Türkiye'deki hukuk sistemine uyum sağlayan üniversitenin<ref name="milliyet arşiv4">{{haber kaynağı|gazete=Milliyet |başlık=Prof. Dr. Turan Feyzioğlu Orta-Doğu Teknik Üniversitesi Türk Rektörü oldu |tarih=18 Ağustos 1960 |sayfa=5 |yer=Ankara |söz=7307 sayılı kanun bu üniversiteye bir Türk rektör tayin edilmesini emrettiği hâlde, üniversite kurulalıdan bu yana 4 yıldır eski iktidar tarafından bir tayin yapılmamıştır.}}</ref> açılış töreninde rektör Feyzioğlu "Orta Doğu Teknik Üniversitesi tamamıyla bir Türk üniversitesidir." diyerek ''Türk üniversitesi'' kimliğine vurgu yapmıştır.<ref>{{haber kaynağı|gazete=Milliyet |tarih=7 Ekim 1960 |sayfa=1 |yer=Ankara}}</ref> Bu dönemde ODTÜ'nün iç yazışmaları [[Türkçe]] olarak yapılmaya başlanmış ve ilk kez yönetmelikler çıkarılmıştır.<ref name="ODTÜ 50.yıl, 1960"/> Haziran 1960'ta ilk mezunlarını veren üniversiteden bu dönemde 11'i Makine Mühendisliği Bölümü'nden, 19'u Mimarlık Bölümü'nden olmak üzere toplam 30 kişi mezun olmuş ve ilk üniversite birincisi olan öğrenciye bin liralık ödül ile birlikte şilt verilmiştir.<ref name="ODTÜ 50.yıl, 1960">{{Web kaynağı| url = http://www.metu.edu.tr/50yil/1960.php | başlık = ODTÜ Resmî Sitesi, 50. Yıl sayfası, 1960 bölümü | erişimtarihi = 19 Haziran 2009 |arşivtarihi=7 Şubat 2013 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20130207192006/http://www.metu.edu.tr/50yil/1960.php }}</ref>
 
[[27 Ekim]] 1960'ta [[147'ler|147'ler olayı]] olarak bilinen, askerî yönetimin 114 sayılı kanun ile 147 öğretim üye ve yardımcısını üniversitelerden ihraç etme kararını<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=HaberDetay&ArticleID=500723 | yayımcı = Milliyet | başlık = Nerede olduğu bilinmeyen "Timsah" ortaya çıktı | yazar = Filiz Aygündüz | tarih = 1 Mart 2008 | erişimtarihi = 5 Eylül 2015 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20160306123957/http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=HaberDetay&ArticleID=500723 | arşivtarihi = 6 Mart 2016 | ölüurl = no }}</ref><ref>{{Web kaynağı | url = http://egitim.aku.edu.tr/unireform3.ppt | başlık = Üniversite Reformları 1946-1982 | erişimtarihi = 5 Eylül 2015 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20101105045237/http://egitim.aku.edu.tr/unireform3.ppt | arşivtarihi = 5 Kasım 2010 | ölüurl = yes }}</ref><ref>{{Web kaynağı | url = http://www.ulkehaber.com/yasam/haber/39214-bir-ulkeyi-darbeye-goturen-adimlar | başlık = Bir Ülkeyi Darbeye Götüren Adımlar | yayımcı = Ülkehaber | yazar = İlkay Yaprak | tarih = 27 Mayıs 2014 | erişimtarihi = 5 Eylül 2015 | arşivengelli = evet }}{{Ölü bağlantı|date=Nisan 2020 }}</ref> protesto etmek için Feyzioğlu da dahil birçok rektör ve öğretim üyesi görevlerinden istifa etmiş; ancak Turhan Feyzioğlu'nun istifası kabul edilmemiş ve Feyzioğlu görevini sürdürmüştür.<ref name="ODTÜ 50.yıl, 1960"/> Ocak 1961'de Feyzioğlu'nun [[TBMM 1961 Temsilciler Meclisi|Temsilciler Meclisi]]'ne seçilerek görevden ayrılmasıyla birlikte 23 Şubat 1961'de rektörlük görevine Prof. Dr. [[Seha Meray]] atanmıştır.<ref name="milliyet arşiv6">{{haber kaynağı|başlık=Seha Meray O.Doğu Teknik Üniversitesi Rektörlüğüne getirildi |gazete=Milliyet |yer=Ankara |tarih=3 Mart 1961 |sayfa=3}}</ref> Meray'ın rektörlüğe gelmesinden kısa bir süre sonra üniversite, öğrenci [[boykot]]una tanık olur. Öğrenciler, hem öğretim olanakları hem de diplomaların tanınıp tanınmamasındaki belirsizlik konusunda bir boykot düzenleyerek derslere girmeme kararı almıştır.<ref name="bozkırı yeşertenler"/><ref name="ODTÜ 50.yıl, 1961">{{Web kaynağı| url = http://www.metu.edu.tr/50yil/1961.php | başlık = ODTÜ Resmî Sitesi, 50. Yıl sayfası, 1961 bölümü |arşivtarihi=7 Şubat 2013 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20130207192016/http://www.metu.edu.tr/50yil/1961.php }}</ref> Rektörle yapılan görüşmenin ardından boykot sona ermiştir. Yaklaşık 3 ay boyunca rektörlüğünü yürüten Meray, rahatsızlığı nedeniyle Mayıs 1961'de görevinden ayrılmış ve rektörlük işlerini geçici olarak Uğur Ersoy sürdürmüştür. Ersoy, Ağustos 1961'de rektörlükten ayrılarak öğretim üyesi görevine devam ederken Ersoy'un istifasından sonra Feyzioğlu'nun rektörlüğü döneminde rektör yardımcılığı yapmış Doç.Dr. Arif Payaslıoğlu iki ay süreyle rektörlük işlerini üstlenmiştir.
 
[[Dosya:Kemal Kurdas.jpg|thumb|sol|200px|1961-1969 yılları arasında rektörlük görevini yürüten [[Kemal Kurdaş]]]]
626.365

değişiklik