"Paul Ehrenfest" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme, değiştirildi: 1880 → 1880 (23), 25 Eylül → 25 Eylül (6), Eylül → Eylül (3) AWB ile
(düzeltme AWB ile)
(düzeltme, değiştirildi: 1880 → 1880 (23), 25 Eylül → 25 Eylül (6), Eylül → Eylül (3) AWB ile)
| resim_başlığı = Paul Ehrenfest
| doğum_adı = Paul Ehrenfest
| doğum_tarihi = 18 Ocak [[1880]]
| doğum_yeri = [[Moravia]]
| ölüm_tarihi = [[25 Eylül]] [[1933]]
| ölüm_yeri = [[Amsterdam]]
| ölüm_sebebi = [[İntihar]]
}}
 
'''Paul Ehrenfest''' (18 Ocak [[1880]] - [[25 Eylül]] [[1933]]), [[Avusturya]] asıllı [[Hollanda]]lı [[fizikçi]], kuantum mekaniği ile istatistiksel mekanik ve ilişkiler alanında büyük katkılarda bulundu, faz geçişi ve Ehrenfest teoremi teorisi de dahil olmak üzere birçok geliştirmeyi sağlamıştır.
 
== Biyografisi ==
Paul Ehrenfest, [[Yahudiler|Yahudi]] bir ailenin oğlu olarak [[Moravya]] [[Loštice]]'de doğdu ve Viyana'da büyüdü. Ailesi, Sigmund Ehrenfest ve Johanna Jellinek bir bakkal işletiyordu. Ailenin aşırı dindar bulunmamasına rağmen, Paul İbranice ve Yahudi tarihi eğitimi aldı. Daha sonraları hep Yahudi köklerini vurguladı. Ehrenfest ilkokulda çok başarılı olmasına rağmen lise hayatı pek parlak geçmedi. En sevdiği ders ise [[matematik]]ti. Franz Josef Gymnasium'una geçtikten sonra derslerindeki eski başarılarını tekrar yakaladı, [[1899]]'da final sınavlarını geçti. Technische Hochschule'de kimya alanında ihtisas yapmasına rağmen [[Viyana Üniversitesi]]'nde Ludwig Boltzmann'ın teklifiyle termodinamik ve kinetik teorisi üzerine dersler aldı. Bu derslerin onun üzerinde derin bir etkisi vardı. Gelecekte yapacakları çalışmalar için ilham veriyordu. Bu arada sıvılarla ilgili (sıvı, katı cisimlerin hareketi ve Hertz mekaniği) bir tez hazırladı. 23 Haziran [[1904]]'te Viyana'da doktorasını aldı. 1904'ten [[1905]]'e kadar Viyana'da kaldı. [[21 Aralık]] 1904 tarihinde, kendisine çalışmalarında yardımcı olan Rus matematikçi Tatyana Alekseyevna Afanasyeva ile ([[1876]]-[[1964]]) evlendi. İki kızı ve iki oğlu vardı: matematikçi Tatyana ('Tanja') ([[1905]]-1984), çocuk kitapları yazarı ve illüstratör Galinka ('Galja') (1910-[[1979]]), fizikçi Paul Jr ('Pavlik') ([[1915]]-[[1939]]) ve Vassily ('Wassik') ([[1918]]-[[1933]]).<ref>{{Kitap kaynağı|soyadı1=Kumar|ad1=Manjit|başlık=Quantum: Einstein, Bohr, and the Great Debate about the Nature of Reality|url=http://books.google.com/?id=gdevQQAACAAJ&dq=manjit+kumar&cd=3|erişimtarihi=5 Şubat 2010|yıl=2009|yayıncı= Icon Books|isbn=978-1-84831-035-3|sayfa=296|bölüm=Einstein Forgets Relativity}}</ref> Ehrenfest [[Eylül]] [[1906]] tarihinde [[Göttingen]]'e döndü. Ehrenfest Boltzmann'ı tekrar göremedi ve [[6 Eylül]]'de [[Trieste]] yakınlarındaki [[Duino]]'ya taşınarak yaşamını burada sürdürdü. Ehrenfest; Boltzmann'ın başarılarını geniş bir anma yazısında yayınlanmıştır. Eşiyle birlikte, Ehrenfest birkaç yıldır istatistiksel mekanik üzerinde çalıştı; istatistiksel mekanik ilgili makalesi [[1911]] yılına kadar yayımlanmadı. Temel hipotezler, çözülmemiş sorulara net sınırlarının belirlenmesi ve akıllıca seçilmiş şeffaf örneklerle genel ilkelerin bir açıklama keskin bir mantıksal analizler yaptı.
 
== Einstein ile ==
Ehrenfest özellikle Einstein ve Bohr'a yakındı. Onun daveti üzerine Einstein, 1920 yılında Leiden Üniversitesi'nin profesörlük teklifini kabul etti. Yılda birkaç hafta Leiden Üniversitesinde dersler verecek ve bu süre içinde Einstein Ehrenfest'in evinde kalacaktı. [[1923]] yılında [[Einstein]], 6 hafta boyunca orada kaldı, [[Berlin]]'deki aşırı milliyetçilerin tehditleri altında yaşamını sürdüremezdi.[[Dosya:Ehrenfeststudents.jpg|thumb|200px|Ehrenfest'in öğrencileri, [[Leiden]], [[1924]]. Sağdan sola: [[Gerhard Heinrich Dieke]], [[Samuel Abraham Goudsmit]], [[Jan Tinbergen]], Paul Ehrenfest, [[Ralph Kronig]] ve [[Enrico Fermi]]]]
 
== Son yılları ==
[[Mayıs]] [[1931]]'de yakın arkadaşları ile yaptığı yazışmalar onu şiddetli depresyon içerisinde olduğunu gösteriyordu. Einstein, [[Ağustos]] [[1932]]'de Ehrenfest'in iş yükünün azaltılabilmesi için Leiden Üniversitesi Kurulu'na yazdığı mektupta onun için ne denli endişelendiğini gösterir. [[25 Eylül]] [[1933]] tarihinde [[Amsterdam]]'da depresyon ile yaptığı savaşı kaybetti. [[25 Eylül]] [[1933]]'te intihar ederek yaşamına son verdi.<ref>{{Kitap kaynağı|soyadı1=Farmelo|ad1=Graham|başlık=The Strangest Man: The Hidden Life of Paul Dirac, Quantum Genius.|yıl=2009|yayıncı= Faber and Faber|isbn=0-571-22278-1|sayfa=|232}}</ref><ref>{{Kitap kaynağı|soyadı1=Trogemann|ad1=Georg|soyadı2=Nitussov|ad2=Alexander Y.|soyadı3=Ernst|ad3=Wolfgang|başlık=Computing in Russia: the history of computer devices and information technology revealed|url=http://books.google.com/?id=FFDvJTO9leIC&pg=PA60&lpg=PA60|erişimtarihi=15 Haziran 2009|yıl=2001|yayıncı= Vieweg+Teubner Verlag|isbn=978-3-528-05757-2|sayfa=60|bölüm=Paul Ehrenfest}}</ref>
 
== Kaynakça ==