"Honorius" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Tarih bağlantısı düzenleme
(→‎İlk yılları: düzeltme AWB ile)
k (Tarih bağlantısı düzenleme)
| imza =
}}
'''Flavius Honorius''', (d. [[9 Eylül]] [[384]] - ö. [[15 Ağustos]] [[423]]) [[393]]-[[395]] yılları arasında [[Roma İmparatoru]] ve 395'ten ölümüne kadar [[Batı Roma]] [[imparator]]uydu. [[I. Theodosius]] ve ilk karısı [[Aelia Flaccilla]]'nın küçük oğlu ve [[Doğu Roma]] [[imparator]]u [[Arcadius]]'un kardeşiydi.
 
Honorius'un hükümdarlığı [[Roma İmparatorluğu]]'nun topraklarının eriyişine tanık olmuştur. Honorius öldüğünde geride yıkımın eşiğinde bir imparatorluk bırakmıştı.
 
=== İlk yılları ===
İki yaşında [[konsül]] olduktan sonra Honorius 23 Ocak [[393]]'te ''[[Augustus (ünvan)|Augustus]]'' ilan edildi ve böylece ortak hükümdar oldu. Theodosius'un [[395]]'in Ocak ayında ölümünün ardından Honorius ve Arcadius imparatorluğu böldüler ve Honorius on yaşında Batı Roma imparatoru oldu.
 
Hükümdarlığının ilk döneminde Honorius [[Vandal]] general [[Stilicho]]'nun askerî liderliğine bel bağladı. Genç imparator ile bağlarını güçlendirmek için Stilicho kızı Maria'yı Honorius ile evlendirdi. Bu olay için Stilicho'nun saray şairi Claudianus tarafından "düğün şiiri" hâlen durmaktadır.
 
Başlangıçta Honorius başkent olarak [[Milano]]'yu seçmişti ancak [[402]] yılında [[Vizigotlar]] İtalya'ya girince başkentini bataklıklar ve güçlü surlarla korunan kıyı şehri [[Ravenna]]'ya taşıdı. Yeni başkent savunması kolay olmakla birlikte Roma kuvvetlerinin orta İtalya'yı barbar istilalarından koruyabilmesi açısından kötü bir konumdaydı.
 
=== Batı Roma İmparatorluğu'nun eriyişi ===
Honorius'un hükümdarlığı imparatorluk sınırlarına giren barbarlardan bir dizi gaspçıya kadar çeşitli tehditlerden muzdaripti.
 
[[Gildo]]'nun kuzey Afrika'daki isyanı iki yıl sürmüştü ([[397]]-[[398]]). [[405]]'te [[Radagaisus]] önderliğindeki bir barbar ordusu [[İtalya]]'yı istila etmiş [[406]]'da Stilicho tarafından yenilgiye uğratılana kadar imparatorluğun kalbine büyük zarar vermişti.
 
Britanya ise çok daha sorunlu bir durumdaydı. [[Büyük Britanya]]'daki topraklar imparatorluğun desteğinden yoksun izoleydiler ve askerler Marcus'un 406-[[407]] yılları arasındaki isyanını, Gratianus'un 407'deki isyanını ve III. Konstantin'in isyanını desteklemişlerdi. Konstantin 407'de [[Galya]]'yı istila ederek [[Arles]]'i işgal etmişti.
 
[[408]] yılında Stilicho muhtemelen bir saray komplosunun neticesinde Honorius'un arzusuyla idam edildi.
 
[[Dosya:Honorius et Galla Placidia.JPG|thumb|sol|Honorius ve kız kardşi [[Galla Placidia]]'yı resmeden madalyonlar]]
[[409]]'da [[Vizigotlar]]ın kralı [[I. Alaric]]'in desteğiyle [[Priscus Attalus]] [[Roma, İtalya|Roma]]'da kendini imparator ilan etti; [[Hispania]]'da Gerontius ve Maximus ayaklandı. 410'da [[Doğu Roma İmparatorluğu]] Honorius'u kurtarmak için 6 lejyon (40.000 asker)<ref name="Nor2">J. Norwich, ''Byzantium: The Early Centuries'', 136</ref> gönderdi. Priscus'un üstesinden gelmek için Alaric ile anlaşmayı denedi. Alaric fidye olarak 2.250 kilo altın, 13.500 kilo gümüş, 4.000 ipek tunik 3.000 kırmızı boyalı post ve 1.350 kilo biber almayı başardı.<ref name="Nor3">J. Norwich, ''Byzantium: The Early Centuries'', 134</ref> Alaric [[410]] yılında Attalus'a olan desteğini çekti ancak daha sonra İtalya'ya girdi ve [[Roma'nın Yağmalanması (410)|Roma'yı yağmaladı]]. Konstantin'in bir generali olan Gerontius Konstantin'e karşı Maimus'u Hispania'da imparator ilan etti ancak Honorius kendi generali [[III. Constantius|Constantius]]'u göndererek Konstantin, Maximus ve Gerontius arasındaki mücadeleye katıldı ve [[411]] yılında isyanları bastırdı.
 
Bu dönemde Galya'da yeniden sorunlar baş gösterdi. Constantius'un askerlerinin İtalya'ya dönmesinden hemen sonra [[Jovinus]] [[Alanlar]], Burgundlar ve Galya asillerinin desteğiyle kuzey Galya'da ayaklandı. Jovianus [[412]]'de istilacı [[Gotlar]]dan Ataulf ile pazarlık yapmaya çalıştı ancak Jovinus'un kardeşi [[Sebastianus]]'u ''[[Augustus (ünvan)|Augustus]]'' ilan etmesi Ataulf'u Honorius ile ittifak arayışına itti. Honorius Jovinus ile olan sorunu Ataulf'a bıraktı ve Jovinus [[413]] yılında yenilgiye uğratılarak idam edildi.
 
[[414]]'te Constantius, Priscus Attalus'u bir kere daha imparator ilan eden Ataulf'a saldırdı. Ataulf Constantius taafından Hispania'ya gitmek zorunda bırakıldı ve Vizigot desteğini bir kere daha yitiren Attalus yakalandı ve tahttan indirildi.
 
Galya'nın kuzeydoğu bölümü daha da büyük bir [[Franklar|Frank]] etkisine girerken [[418]]'de imzalanan bir antlaşma ile Galya'nın güneybatı bölümü, eski [[Gallia Aquitania]] Vizigotlara bırakıldı.
 
420-422 arası dönemde bir başka Maximus (belki de aynısı) Hispania'da iktidara geldi ve gitti. Honorius 417'den beri kız kardeşi [[Galla Placidia]] ile evli olan generali Constantius'u [[421]]'de eş-imparator olarak kabul etti. [[422]]'de Constantius'un ölmesi üzerine yeniden tek imparator haline geldi.
 
=== Ölümü ===
Honorius [[423]]'te hiçbir varis bırakmadan [[ödem]]den öldü. Geçici olarak [[Joannes]] imparator seçildi. Ancak ertesi yıl Doğu Roma İmparatoru [[II. Theodosius]], Galla Placidia ve III. Constantius'un oğlu olan kuzeni [[III. Valentinianus]]'u imparator olarak seçti.
 
==== Bağışları ====
 
== Roma'nın yağmalanması ==
Honorius'un hükümdarlığının en önemli olayı Roma'nın [[I. Alaric|Alaric]]'in yönetimindeki [[Vizigotlar]] tarafından [[24 Ağustos]] [[410]] tarihinde saldırıya uğrayıp yağmalanmasıdır.
 
Şehir 408'in yazında Stilicho'nun idamından beri kuşatma altındaydı. O dönemde artık neredeyse tamamı barbarlardan oluşan Roma ordusunu kontrol edecek güçlü bir generalden yoksun olan Honorius Alaric'in güçlerine doğrudan saldırmak için yapabileceği pek bir şey yoktu ve görünüşe göre mevcut şartlarda uygulayabileceği yegane taktiği seçmişti. Edilgen bir şekilde Vizigotların yorgun düşmelerini beklemek ve elinden geldiğince güçlerini tertiplemek. Ne yazık ki bu eylem Honorius'un tereddütlü karakterinin ürünüydü ve bu yüzden gerek çağdaşlarınca, gerekse de daha sonraki tarihçiler tarafından çok eleştirilmişti.
716.194

değişiklik