"Grigori Zinovyev" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Tarih bağlantısı düzenleme
k (Ulam güncellendi)
k (Tarih bağlantısı düzenleme)
}}
 
'''Grigori Zinoviyev''' ([[Rusça]]: Григо́рий Евсе́евич Зино́вьев; aslı adı: Овсей-Гершен Аро́нович Радомысльский / Ovsey Gerşon Aronov Radomyclskiy; d. Annesinin soyadı Hirsch Apfelbaum adını da kullanmıştır, d. 11 Eylül ([[Gregoryen takvimi|Gregoryen]]: [[23 Eylül]]) [[1883]] – ö. [[25 Ağustos]] [[1936]]), [[Yahudiler|Yahudi]] kökenli [[Ukraynalılar|Ukraynalı]] devrimci ve [[Sovyetler Birliği]]nin [[siyaset]]çisidir.
 
== Yaşamı ==
=== 1917 Devrimi'nden önce ===
[[1883]]'te [[Rus İmparatorluğu]]nda Elizavetgrad (bugünkü [[Ukrayna]]’nın [[Herson]] ili [[Kirovograd]] kenti)’da dünyaya gelmiştir. Babası [[süt danası]] yetiştiren bir [[çiftlik]] sahibiydi. Gençliğinden itibaren devrimci faaliyetlerine katılmış ve [[1901]]'de [[Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi]]ne üye olmuştur. [[1902]]’de1902’de [[İsviçre]]’nin [[Bern]] kentine iltica etmiş ve [[Paris]]’te de faaliyetlerini sürdürmüştür. Bu dönemde [[Bern Üniversitesi]]'nde [[kimya]] ve [[hukuk]] okumuştur.
 
[[1903]]'te parti bölündüğünde Bolşevik’in kurcular arasında yer almış ve Lenin’in en yakın yoldaşı olarak tanınmıştır.
[[1906]]’de1906’de Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisinin [[Sankt-Peterburg]] komitesi üyesi olup "Вперёд" gazetesinin yönetim kurulu üyesi olmuş ve sandikaları örgütlenmekle meşgul olmuş ve Parti merkez komitesi üyesi seçilmiştir. [[1908]]’de1908’de tutuklanmış ve daha sonra hastalığından dolayı tahliye edilince tekrar iltica etmiştir.
 
=== Ekim Devrimi ve Yönetim kademesinde ===
İsviçre’de [[Vladimir Lenin|Lenin]] ile aile dostu olmuş ve Nisan [[1917]]’de1917’de Lenin ile aynı trenle Rusya’ya dönmüştür. Fakat Temmuz ayında Petrograd’da silahlı ayaklanmasına karşı çıkmıştır. Yine de komployu teşvik ettiği gerekçesiyle dava açıldığı için Lenin ile birlikte yeraltına saklanmıştır. [[10 Ekim|10]] ve [[16 Ekim]] tarihinde düzenlenen Parti Merkez komitesinde [[Kamenev]] ile birlikte hemen silahlı ayaklanmasına başvurmayı savunan Lenin’e karşı çıkarak gazetede ayaklanma planını açıklamıştır.<ref>Montefiore, S S. ''Young Stalin'', {{İng}} Vintage Books, 2008, s. 331</ref> Lenin ''[[Bolşevik Parti Üyelerine Mektup]]'' adlı eserinde, Zinoviyev ve [[Lev Kamenev]]'in [[Menşevik]]lere ait [[Novaya Şisn (Menşevik)|Novaya Şisn]] gazetesinde yer alan bu makalesinden bahsetmiş ve [[Bolşevik]]lere gönderdiği bu mektubunda bu iki ismin yazdığı yazıları eleştirmiştir.<ref>Lenin’s Collected Works, [[Progress Publishers]], Moscow, Volume 26, 1972, s. 216-219</ref>
 
Lenin bu davranışına kızarak ''Artık onları yoldaş olarak kabul edemem.'' diyerek Kamenev ve Zinoviyev'in partiden ihraç edilmelerini istemiştir. Fakat Zinoviyev Lenin’e karşı sadakat andını içerek affedilmiş ve [[Petrograd Sovyeti]]'nin başkanlığına getirilmiştir.
 
[[Brest Litovsk Antlaşması]] meselesinde Lenin’i destekleyerek "Petrograd" adını "Leningrad" olarak değiştirmesini teklif etmiştir. [[1919]]’de1919’de [[Komintern]] yönetim kurulu başkanı ve aynı yılda Parti [[Politbüro]] üyesi seçilmiştir.
 
Daha sonra [[Lev Troçki|Troçki]]’ye karşı cephe alıp [[Josef Stalin|Stalin]] ve [[Kamenev]] ile ittifakı kurarak "Troika"'yı oluşturmuştur.
 
Fakat [[1924]]'te Lenin'in ölümünden sonra güçlerin Stalin’e toplandığından endişelenerek [[1925]]'te Leningrad merkezli yeni bir muhalefet oluşturmuştur. [[Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevik) 14. Kongresi|14. Parti Kongresi]]'nde Stalin’in savunduğu "[[Tek ülkede sosyalizm]]" tezine karşı çıkarak Troçki ile "[[Birleşik Muhalefet]]"i oluşturmuştur. [[1926]]’de1926’de Politbüro üyeliği ve Komintern başkanlığından alınarak partiden ihraç edilmiştir.
 
=== Gözden düşüşü ve İnfazı ===
[[1927]]’de1927’de [[Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevik) 15. Kongresi|15. Parti Kongresi]]'nde öz eleştirisini yaparak tekrar partiye dönmüş ve [[Kazan Üniversitesi]] rektörlüğü ve Komünist Partisinin organ yanını olan ''Bolşevik'''in genel müdürlüğüne geitirilmiştir. [[1932]]’de1932’de tekrar partiden ihraç edilerek [[Kaluga]]’ya sürgüne gönderilmiştir. [[1933]]'te affedilerek [[Moskova]]’ya dönmüş ve Moskova Tüketici Birliği Merkez Birliği kadrolarına alınmıştır. [[1934]]'te [[Tüm Birlik Komünist Partisi (Bolşevik) 17. Kongresi|17. Parti Kongresi]]'nde yaptığı konuşmasında Stalin’e övgü yağdırmıştır.
 
Fakat Aralık [[1934]]’te1934’te [[Sergey Mironoviç Kirov]]’un cinayetine adı karıştığı iddiasıyla partiden ihraç edilerek tutuklanmıştır. [[1935]]'te 10 yıllık hapis cezasına çarptırılmış ve [[Ural]]'ya siyasi mahkûm kampuna gönderilmiştir. [[1936]]’de1936’de "[[Moskova Davası]]"nda [[1932]]’de1932’de Stalin’e karşı suikastı planladıklarına dair iddiaya dayanan "[[Ryutin Olayı|Birleşik Merkezi]]" olayının yanı sıra [[Ekim Devrimi]]ne karşı ettiği "ihanet"iyle de yargılanmıştır. Stalin’in kendilerini öldürmeyeceğine dair sözüne inanarak kerhan suçlarını kabul etmiştir. Ancak [[25 Ağustos]] [[1936]]’da1936’da idama mahkûm edilmiş ve cezası aynı günü infaz edilmiştir. Bütün aile fertleri de idam edilmiştir.
 
== Dış bağlantılar ==
904.802

değişiklik