"Demiryolu ulaşımı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Tarih bağlantısı düzenleme
(ToprakBot (mesaj) tarafından yapılmış 21446545 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW))
Etiket: Geri al
k (Tarih bağlantısı düzenleme)
 
== Tarihi ==
Arkeologlar [[Mısır]]'daki bir [[piramit]]in yakınında M.Ö. 2600 yıllarında yapıldığı sanılan bronz [[ray]] kalıntılarını gün ışığına çıkarmışlardır. Piramidin yapımında kullanılan taşların ocaklardan taşınmasında bu raylardan yararlanıldığı sanılmaktadır. Mısır'da kullanılan ray örneğinden, [[lokomotif]] yapımının gerçekleşmesine dek binlerce yılın geçmesi gerekmiştir. Bu süre içinde raylar, özellikle maden ocaklarında, hayvanların ya da insanların ağır maddelerle yüklü araçları daha kolay çekmelerini sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Bu raylar genellikle tahtadan kimi zaman da rayın dayanıklılığını arttırmak amacıyla metallerle kaplanarak yapılmaktaydı. İlk demir ray [[1738]] yılında [[İngiltere]]'de, [[Cumberland]]'daki bir maden ocağında kullanılmıştır. Demiryollarındaki asıl gelişim ise buhar makinelerinin gelişmesi ile olmuştur. 1804 yılında [[Richard Trevithick]] ilk lokomotifi inşa ederek 24 Şubat günü [[Galler]]'deki bir [[kalay]] madeninde kullanmıştır. 27 Eylül 1825'te ise kamu hizmetine giren demiryolları ve lokomotifler yolcu ve yük taşımaya başlamasıyla sanayi devrimini de başlatmış sayılır.
 
İlk elektrikli yol ise 1879 yılında Berlin'de deneysel olarak inşa edilmiş ve bu tarihten sonra özellikle şehir içi tramvay taşımacılığında elektrikli hatlar kullanılmaya başlanmıştır.
== Osmanlı Devleti'nde demiryolları ==
[[Dosya:Haydarpasa train station.jpg|thumb|sol|200px|[[II.Abdülhamit]] döneminde yapılan Haydarpaşa Garı]]
[[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı Devleti]]'nde ilk demiryolu ulaşımı [[1854]]'te [[Kahire]]-[[İskenderiye]] hattında yapıldı.Anadolu da ilk demiryolu İzmir-Aydın arasında yapıldı. Osmanlı'da demiryolu ağırlıklı olarak II. Abdülhamit döneminde yapılmıştır.{{olgu}}
[[Dosya:II. Abdülhamit dönemi demiryolları.svg|thumb|200px|II. Abdülhamit devri demiryolları]]
[[II. Abdülhamid#D.C3.B6neminde yap.C4.B1lan mimari eserler|Abdülhamit zamanında yapılan demiryolları ve diğer eserler]] Osmanlı tarihinin en yoğun dönemi olmasının sebebi, gelişen teknoloji ve 33 yılı aşkın iktidarı boyunca Avrupa ile geliştirilen ilişkiler olarak görülmektedir.{{olgu}}
{{ana|Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları}}
 
Bugünkü [[Türkiye|Türkiye Cumhuriyeti]] sınırlarındaki ilk demiryolu [[1860]] yılında bir İngiliz şirketi tarafından kurulan [[İzmir]]-[[Aydın]] hattının bir bölümüdür. Sonra sırasıyla [[1865]]'te İzmir-Kasaba, [[1869]]-[[1877]] yılları arasında Şark Demiryolları ([[Rumeli]] hattı) döşendi. Daha sonra [[1872]]'de [[Anadolu]]-[[Bağdat]] ve Cenup demiryolları, [[1892]]'de [[Mudanya]]-[[Bursa]], [[1899]]'da [[Horasan]]-[[Sarıkamış]] ve Sarıkamış-sınır hatları döşendi ve büyük demiryolları olarak [[Amasya]], [[Samsun]] demiryolları ağı döşendi. En fazla demiryolu Cumhuriyet döneminde yapılmıştır.
 
== Kaynakça ==
900.542

değişiklik