"Daniel François Malan" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Tarih bağlantısı düzenleme
(→‎top: düzeltme AWB ile)
k (Tarih bağlantısı düzenleme)
 
[[Dosya:DFMalanPortret.jpg|thumb|sağ|Daniel François Malan]]
'''Daniel François Malan''' (22 Mayıs [[1874]] - 7 Şubat [[1959]]), [[Güney Afrika Cumhuriyeti|Güney Afrikal]]ı devlet ve siyaset adamı. Bütünüyle [[Afrikaner]]lerden oluşan ilk Güney Afrika hükümetini kurmuş, [[apartheid]]'ı kurumlaştırmış ve Güney Afrika'da cumhuriyet yönetimine geçilmesine zemin hazırlamıştır.
 
[[Stellenbosch]]'taki Victoria College'da ve [[Hollanda]]'daki Utrecht Devlet Üniversitesi'nde öğrenim gördü. [[1905]]'te bu üniversiteden ilahiyat dalında doktora derecesi aldı. [[Kap Kolonisi]]'ne döndükten sonra Hollanda Reform Kilisesi'nin yönetim kuruluna girerek vaizlik yapmaya başladı. Gençliğinden beri [[Afrikaner]]lerin özlemlerine sözcülük etti ve Afrikaner dilinin resmi dil olarak kullanılmasını savundu. [[1915]]'te kilisedeki görevinden ayrıldı ve J.B.M. Hertzog önderliğindeki [[Ulusal Parti(Güney Afrika)|Ulusal Parti]]'yi (NP) destekleyen ''Die Burger'' gazetesinin yayın yönetmenliğini üstlenmek üzere [[Cape Town]]'a gitti. [[1918]]'de parlamentoya girdi. Ertesi yıl, Güney Afrika'ya kendi geleceğini belirleme hakkı temelinde bağımsızlık tanınmasını istemek için [[Versay]]'da toplanan barış konferasına gönderilen delegeler arasında yer aldı. [[1924]]'te Hertzog hükümetinde içişleri bakanı oldu. Malan'ın bu görevi sırasında çıkarılan yasalarla [[Güney Afrika Cumhuriyeti|Güney Afrika]]'da yaşayanlara yurttaşlık hakkı tanındı; Güney Afrika Birliği'nin bayrağı kabul edildi; [[Felemenkçe]]nin yerine, 17. yüzyıl Felemenkçesinden türeyen [[Afrikaans|Afrikaner dili]] [[İngilizce]]nin yanında ikinci resmi dil yapıldı. Malan Ulusal Parti'nin [[1934]]'te Jan Smuts önderliğindeki Güney Afrika Partisi'yle birleşmesi üzerine hükümetten ayrılarak Arınmış Milliyetçi Parti'yi kurdu. Bu parti çok geçmeden ülkenin resmi muhalefet hareketi durumuna geldi.
 
Güney Afrika'nın [[II. Dünya Savaşı]]'nda tarafsız kalması gerektiğini savunan Hertzog, parlamentoya sunulan tarafsızlık önerisinin reddedilmesi üzerine hükümetten ayrıldı ve kısa bir süre sonra kendisi gibi tarafsızlık yanlısı olan Malan'la uzlaştı. Malan ve Hertzog [[1939]]'da yeniden Birleşmiş Ulusal Parti'yi (ya da Halk Partisi) kurdular. Malan, Hertzog'un [[Aralık]] [[1940]]'ta partiden ayrılması üzerine hareketin liderliğini üstlendi. [[1943]] genel seçimlerinde 43 sandalye kazanan parti, milliyetçi ve cumhuriyetçi [[Afrikaner]]lerin duygularına seslenerek gitgide güçlendi ve 1948'de Afrikaner Partisi'yle birlikte parlamentoda çoğunluğu elde etti. Yeni hükümette başbakanlık ve dışişleri bakanlığı görevlerinin üstlenen Malan, dış politikada bağımsızlık, iç politikadaysa [[apartheid]] yanlısı bir çizgi izledi. Aynı dönemde dışişleri bakanı sıfatıyla [[Londra]]'da düzenlenen Uluslar Topluluğu Konferansı'na katıldı. Daha da güçlenerek çıktığı [[1953]] seçimlerinden bir yıl sonra emekliye ayrıldı.
 
{{başlangıç kutusu}}
{{sıra kutusu| önce = [[Jan Smuts]] | başlık= Güney Afrika başbakanı | yıllar= [[1948]] - [[1954]]| sonra= [[Johannes Gerhardus Strijdom]]}}
{{bitiş kutusu}}
 
634.988

değişiklik