"Vezirköprü" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gerekçe: + telif hakkı ihlali
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil web değişikliği
(Gerekçe: + telif hakkı ihlali)
Vezirköprü’nün diğer şehir merkezlerine ulaşım karayolu ile sağlanmaktadır.
 
Vezirköprü ilçesi, Orta Karadeniz Bölümü'nde, Kuzey Anadolu Dağları'nın ikinci sırasının Aşağı Kızılırmak vadisi çevresine rastlayan ''(Kuzey Anadolu Dağları'nın ilk sırasını oluşturan dağların orta kesimlerinde, doğusunda [[Canik Dağları]], batısında Küre ve İsfendiyar Dağları'nın bulunduğu saha)'' kıyı ardı kesiminde yer almaktadır. Vezirköprü Türkiye'de en fazla köye sahip ilçe olup, Samsun'un en büyük beşinci ilçesidir. Samsun merkezden sonra Samsun ilindeki beşinci büyük nüfus yerleşimine sahiptir. Merkez nüfusu görece düşük olup, nüfusun çoğu kırsal kesimde toplanmıştır.VEZİRKÖPRÜ'MÜZÜ KADAR TANIYORSUNUZ?
 
Balık suda yaşar da denizi bilmezmiş sizde mi öylesiniz acaba okuyun bakalım!
Yada kaç yıldır Gurbette ikamet ediyorsunuz?
Peki Samsun'un bu şirin ilçesini ne kadar tanıyorsunuz?
 
Vezirköprü, Samsun'un yüzölçümü olarak birinci büyük ilçesi.
Vezirköprü Samsun merkezinden yaklaşık 110 km uzaklıkta. Samsun'un Havza, Bafra, Alaçam ilçeleri ile Sinop,Çorum ve Amasya ile komşu olan Vezirköprü, yaklaşık 106 bin nüfusa sahip,Vezirköprü halkının %80 'ni yaklaşık olarak 79.000 insan köylerde yaşıyor. İlçemizin çevre İl ve ilçelerle ulaşımı kara yolu ile sağlanıyor. Vezirköprü’ye gitmek için Samsuna saat başı çalışan ve otogardan hareket eden Minibüs ve halk otobüslerini kullanabilirsiniz
 
Vezirköprü’ müzden,Samsun, Ankara, İstanbul, Bursa'ya her gün düzenli otobüs seferleri de vardır,
 
Samsundan veya başka bir yerden gelin,, ilçemize ulaşabilmek için Havzadan Kastamonu yönüne dönmeniz gerekmektedir buda yaklaşık olarak görseli bol usanmadan,26 Km yol gideceksiniz, demektir,
 
Havzayı çıktıktan sonra ilk olarak Şeyh safi köyünün yanından geçip yola devam edeceksiniz ancak bu köyün içinde şey savcının ve mezarlığında Son Selçuklu Sultanı Sultan Mesudun Türbesinin olduğunu belirtelim belki ziyaret etmek istersiniz,Zaten köyde Şeyh safi adını buradan almıştır ,
 
Köyün yanından devam eden yol tırmanma şerididir buradan bölgenin bu yolda en yüksek yeri olan Göğem beli adıyla meşhur bu yollar yapılmadan önce kışları geçit vermeyen tepeye çıkıp Ortaklar köyüne doğru dikildiğinizde köye kadar iki tarafı akasya ağaçları ile dolu olan yoldan aracınızla giderken karşınıza Vezirköprü' müzün kendine has verimli ve engebeli ovasının görüntüsü karşınıza çıkacaktır,
 
Ortaklar köyü İnternet ulaştığım kaynaklara göre okuduğum kadarı Selçuklular döneminde son dönemlerde DİRİLİŞ dizisi ile gündeme gelen Sadettin KÖPEK in sülalesi olan Köpek oğullarının arpalığı olduğu ve Osmanlının Bölgede Hakimiyeti ile Selçukluya karşı mücadele gösteren ORTAK BEY ve diğer isimleri hatırımda kalmayan iki beye bölgenin verildiği ve ORTAKLAR adının o günden beridir süre geldiği gibi bir notta aklımda kalmış buda o köyün Selçuklu dönemin den beridir var olduğu anlamına gelmektedir ki belkide o döneme ait eserlerde vardır ancak pek gündeme gelmemiştir,
 
Göğem belinden Vezirköprü'ye doğru devam ederken aracınızı akasya ağaçlarını geçtikten sonra durdurun özellikle bahar aylarında,tamda bu günlerde,Sabah saatlerinde ve yolun Sol tarafına geçin ve oradan Tavşan dağına kadar gözüken insana uçsuz bucaksızmış gibi bir his yeşil deniz ve uzakta karşı yamada gözüken tablo görüntüsü veren köyler ile manzarayı bir seyredin,burada bunu anlatabilmenin imkanı yok,,
 
Hele birazda şansınız varsa ve sabah güneşi geceden yağan çiği ısıtıp hafif bir buharlaşma yaptıysa eminim sizde benim gibi bir müddet oradan ayrılamayacaksınız,,,,,
 
Sonra aracınızı park ettiğiniz tarafa geçin o tarafa bakın ileride uzakta yoğun bir mavilik bir baraj gölü ve hoş bir manzarada orada sizi bekliyor olacak,,Yola devam edip köyü geçip son keskin virajdan Dündar dibi mevkiden köprü başına doğru yol aldığınızda virajı döner dönmez karşıdan gözüken manzara aracınızın ön camında tablo gibi gözükecektir,,,
 
Köprü başı Vezirköprü'nün ilçe sınırıdır artık ilçe topraklarındasınız,köprü başı denilen mevki köprü başı çayının taşıdığı verimli toprakları olan düzlük bir araziye kurulmuş göç nedeniyle pekte yaşayan kimsenin kalmadığı şirin bir yerleşim yerimizdir şimdilerde ilçemizden oraya gidip bağ bahçe alıp yazlık gibi kullananlar olduğunu duymaktayım,,
 
Köprü başının arazisine geldiğinizde ilçemizin Tarımla uğraşan bir ilçe olduğunu hemen anlayacaksınız zaten yol boyunca sağlı sollu tarlalarda kah ayçiçeği kah buğday kah şeker pancarı gibi ürünleri ve baktığınız ovanın ufuk çizgisinde Lacivert yüce dağları görerek devam ettiğinizde ilçemizin dört tarafı dağlarla ve akar sularla kaplı bir arazide kurulmuş olduğunu ve neden bu kadar eski yıllardan beridir yerleşim merkezi olduğunu göreceksiniz,,
 
Vezirköprü'de sadece Osmanlı ve Selçuklu değil, Hititlere kadar uzanan bir medeniyet geçmişinin izleri ve birikimleri var.
 
Hitit Krallarının tahta çıkarken kutsandığı yer de Vezirköprü'dedir. Şu an bu bölgede Alman arkeologlar kazı çalışmaları yapıyor.
 
Vezirköprü, Yaklaşık 7500 yıllık süreçte bir çok kültüre ev sahipliği yapmış.
 
7500 yıllık Vezirköprü Tarihi Bu bölgeye hayat veren Kızılırmak ve yerel su ağları tarih boyunca insanlığın yerleşimi için uygun bir zemin oluşturmuştur.
 
Yakın zamana kadar Vezirköprü tarihinin Hititlerle başladığı kabul ediliyordu. ancak son zamanlarda elde edilen bulgularla Vezirköprü tarihi MÖ 550' li Yıllara tarihlendiğini biliyoruz.
 
İlk Yerleşim Adatepe MÖ 550' li yıllarda başlayıp 2500 yıl süren Katolik döneminin hemen hemen tüm izlerini izleyebiliyoruz,
 
Adatepe'de Yekpare bir kayadan oluşan ve dolayısıyla savunulması kolay bir yerleşim alanı,
 
Güvenliği sağlamak için 1500 dönümlük tepenin 400 dönümlük terasının etrafını surla çevirmişler Basit yöntemlerle toprağı işlemeye başlamışlar. bu alanda bulunan dibek taşlarından, tahıl ya da çeşitli bitki kökleri öğüttüklerini ve bir yemek kültürü oluşturduklarını , korunmak ve avlanmak için çakmaktaşından kesici ve kazıyıcılar, ok ve mızrak uçları ve el baltaları yaptıklarını. Tapınma olgusu yine bu dönemde geliştiğini,
 
Adatepe'de yine bu doğal 'kale'nin tam ortasında bir tapınak formu var. Yerleşik ve tarım alanları bu formun etrafında gelişiyor Doğal bir kale özelliğine sahip olan adatepe, hemen her dönem önemli bir yerleşim yeri olmuş
 
Tunç çağı döneminde (MÖ 3000 -1200) şimdiki Adatepe yerleşiminin hemen kıyısındaki bir yerleşme oluşuyor.
 
Yapılan bu araştırmalarda 'tepecik'in önemli bir dokuma merkezi olduğu anlaşılıyor
 
Hititlerin kutsal kenti: Oyma ağaç Höyük tepe En az birkaç bin yıllık bir yerleşim alanı olduğu tahmin edilen oyma ağaç höyük tepe ticaret kervanlarının önemli uğrak yerlerinden biri olmuş ve fırtına tanrısına adanmış diğer adıyla HİTTİ ve Hititlerin kutsal kenti NERİK olarak adlandırılmış olduğunu yapılan araştırmalardan öğrendik,,
 
Ben bu kadar eskiyi bilmem bilgi babında derlediklerimi yazdım ben bu günkü durumdan bahsetmeye devam edeyim sıkılmadıysanız,
 
Köprü başını köprüsünü geçip küçük tepeyi tırmandığınızda Vezirköprü'müzün o güzelim doğası karşınıza daha bir heybeti ile çıkacaktır hemen sağınızda bir koruluk göreceksiniz meşeli koruluğu
 
sola baktığınızda Büyük Kale diye adlandırılan heybetli Tepesi dümdüz bir dağ göreceksiniz uzakta ,
 
Hititler zamanı yerleşim yeridir ve bir sürü küçük koruluklar kısaca yeşilin kırk tonu sizi karşılayacak ve hemen yolun sağında MEŞELİ köyü yol kenarında çayırlarda otlayan yaylım da gezen kazlar,,ve onları güden bir araya oturmuş el işi ile uğraşan kadınlar kızlar,,
 
Meşeli Üzümü ile pek meşhurdur Meşeli üzümü çıkınca İlçeye dışarıdan üzüm gelmezdi eskiden,
 
Çünkü vatandaş da almazdı meşeli üzümünün tadı başka olurdu şimdide öyle söylense de ekonomik nedenler insanları başka tercihlere yönlendirebiliyor,
 
Yola devam edelim Meşeli'den itibaren yolumuz Vezirköprü ye kadar hep bayır aşağıdır gaza basmayın atın arabayı beşinci vitese ayağınızı gazdan alın araç giderken sizde sağı solu izleyin tabi yola da bakın,,,,
 
Meşeliyi sağımızda bırakıp biraz geçince sağa viraj var döndüğünüzde tam karşınızda aracınızın ön camında bir tablo gibi manzara daha gözünüze çarpacak,,
 
Biraz sonra sola döndüğünüzde yolun sonunda Kızılca ören köyünü göreceksiniz bu köyde seracılık üzüm ve diğer tarımsal faaliyetler göreceksiniz artık Vezirköprü ye iyice yaklaştınız,hala gaza basmıyorsunuz yavaş yavaş manzaraları görmeye çalışarak devam edin bir düzlüğe geldiniz sağda solda samancılar var sol tarafa büyük bir Hastane inşaatı başlamış,
 
Vezirköprü ye hoş geldiniz tabelası sizi kızılca örende karşılamıştı zaten ve burada da nüfus tabelası sizi karşılayacak
 
ilçeye ilk gelenleri Modern bir yapılaşma karşılamaktadır sağlı sollu yol kenarlarında çok katlı site tarzında betonarme binalar spor sahaları,yüzme havuzu
 
Yolun solunda Adliye binası Kereste fabrikası geçtiniz ilk ışıklardan sola dönüp şehrin içine girdiniz yine etrafınız hep modern binalar gelişmişlik göstergesi can canlı dükkanlar iş yerleri vs normal bir modern şehir gibi,
 
Şehrin ortasına doğru ilerlediğinizde aracınızı uygun bir yere park edin park yeri bulabilirseniz tabii,
 
yürüyerek devam edin,çarşıda gezen insan profili bile değişmeye başlayacaktır yaş ortalaması yükselen,kafasında takkesi yanında eşi varsa köylük yerden olduğu belli olan giysisiyle önce insanları göreceksiniz,,
 
Sonra binaların üzerinde kocaman dalları ve ve yeşil yaprakları ile o 200 küsür yaşında olduğu tescillenen anıt ağaç Kavlağan ağacının görüntüsünü ve kendisini,,,,
 
Sonra saat kulesini,,saat kulesinin dibindeki meydana doğru ilerlediğinizde sağda Taş medreseyi ve Küçük tek katlı Ahşap dükkanları ve evleri kendinizi zaman yolculuğu yapar gibi hissedebilirsiniz,birden bire 21 inci asırdan 19 yüzyıla geçeceksiniz,,
 
Oradan ağacın dibine doğru gelin tam orada parkın içinde köprülü sülalesinin büstleri, ve sağında dört kubbeli 110 dükkanlı içinde el sanatları icra eden semavercileri barındıran Bedesten sizi tüm ihtişamıyla karşılayacak,bedestenin bitişiğinde çifte hamamlar ,
 
Kavlağan ağacından gani oğlu mahalleye doğru inerken soldaki sokakta Kale cami ve hamamının görüntüsü aşağıda gani oğlu cami Şehit müftü hz mezarı ve çukur çeşmede Sokak iyileştirme çalışmaları ile dış görüntüleri eski Osmanlı evleri görüntüsüne kavuşturulan evler tamam artık siz tam 1600 yıllar dasınız,,
 
Bakmaya kıyamayacağınız evler konaklar oradan orta cami mahallesine geçin yine restore edilen evler çanaklı ya indiğinizde karşınızda güzeller güzeli Kurşunlu cami ve inadına perişan edilmiş çanaklı çeşmesi,
 
Oradan yukarıya dönün yokuş başına solda görülmeye değer Taşhan ve karşınızda orta camii,,bilenler gözlerinizi kapatın ve dolaşın oralarda,bu güzelim tarihi mekanları gezip gördüğünüzde haliyle acıkacaksınız size Tandır kebabını ,yada kasaptan alacağınız et ile bir pide fırınına gidip pide yaptırıp yemenizi öneririm,
 
Gezip göreceğimiz tarihi mekanlar bittikten sonra doğal ortama bir göz atalım bakalım,
 
Öncelikle Şahin kaya Kanyonu; Vezirköprü’nün 17 km. kadar kuzeybatısında bulunan Kanyon (Yarma vadi),
 
Altın kaya barajının en dar yeri olma özelliği ile de dikkat çekmekte ve yaklaşık 1500 metre uzunluğundadır. Şahin kaya Kanyonu, Altın kaya Baraj Gölü’nü adeta ikiye ayıran doğa harikası bir boğazdır.
 
Altın kaya Barajı Kızılırmak üzerine kurulu bir barajdır. Kızılırmak üzerinde kurulan ve Türkiye’de Atatürk, Kara kaya ve Keban Barajından sonra 4. büyük baraj konumunda bulunan Altın kaya Baraj gölü, Vezirköprü ilçesinin 12 tane köyünü suları altına almıştır. Kanyon da turizm bölgesi ilan edilmiştir.
 
Vezirköprü de bulunan Altın kaya barajı Şahin kaya Kanyonu görülmeye değer bir doğa harikasıdır. Tarihi ve turistik özelliklere sahip Şahin kaya kanyonu özellikle eski kral mezarları ve kayalara oyulmuş barınak yerleri ile de meşhurdur.
 
Dağlarla çevrili bir çanağın içine yerleşmiş olan Vezirköprü, Kunduz Dağları kale tepe, Tavşan Dağları ile Kel tepe ile çevrili. Kızılırmak vadisine bakan yamaçları ormanlarla kaplı, batısındaki kunduz yaylası, kuzeyindeki kabalı yaylası ile güneybatısında tavşan dağı yaylası, yayla turizmi açısından da önemli bir yerdir meraklısına.
 
Ayrıca Vezirköprü durağan yolu üzerinde Çatal değirmen diyede adlandırılan mevkide .Çeltekte Faaliyet gösteren balık lokantaları ve Kebabcılar görülüp tadılması gereken lezzetlerden ve peşinde semaver çayını da unutmadan,,,
 
yine aynı güzergahta Çaputlu diye bilinen mevkide yapılan Vezir suyu mesire alanında bir piknik yada gezintide sizi ayrıca dinlendirecektir,
 
ilçemizin Yemek Kültürü ise Vezirköprü mutfağında kuru fasulye,nohut, mısır, üzüm yaprağı yarma-bulgur temel malzemeler, et,pirinç ve hamurlu yiyecekler de mutfağa hakim, olmakla birlikte,kaz,tavuk, ördek ve hindi gibi kümes hayvanları geleneksel beslenmede önemli bir yer tutar. Kaz pilavı,tirit kaz çevirmesi, tavuk kızartması, kümes hayvanlarından yapılan yemekler, kaldırayak, madımak, pancar, münük gibi bitkilerden kavurma, yada çorba yapılır.
 
Amaaa Katık böreği vardır ki Vezirköprü'ye özgü bir yemektir ben işim icabı Türkiyeyi gezdim başka hiç bir yörede bunu görmedim, katık,Yarma ve dere otundan yapılan bu börek son derece lezzetli ve başka bir yerde bulamayacağınız bir tat dır,
 
Oyma ağaç köyü'nden yapılan "oyma ağaç kebabı" mayıs-kasım ayları arasında yapılır ki, hem sıcak hemde soğuk olarak yenir. Kebabın en önemli özelliği oğlak etinden yapılmış olmasıdır. Kebap,özel yapılmış bacada, kebap odasında yaklaşık 3-4 saatte, büyük bir özenle çevrilerek pişirilir sonucunda eriyen yağlar bir kapta toplanır ve etle birlikte tiridine tiridine banılarak yenilir. Oğlak Kebabı, yörenin asırlardır var olan geleneksel yemeğidir.
 
Vedat Hoca
 
== Tarihçe ==
64.892

değişiklik