"Grossmünster" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
k (düz.)
(düzeltme AWB ile)
 
== Adı ==
'Grossmünster' adı 14. yüzyıldan kalmadır. Daha önceki kaynaklarda sadece 'Zürih kilisesi' (''uricina ecclesia'') olarak tanımlanır. Ilk olarak 1272 yılında 'manastır' terimi (''Monasterium praepositurae Thuricensis'' ) kullanıldığı görülür. Kendisinden daha küçük olan Fraumünster ile ayrıştırabilmek için Grossmünster adı ilk olarak 1322 yılında ortaya çıkmıştır. <ref>Daniel Gutscher: ''Das Grossmünster in Zürich. Eine baugeschichtliche Monographie.'' (Schweizerische Kunstführer, Nr. 5), Bern 1983, <nowiki>ISBN 3-85717-017-4</nowiki>.</ref>
 
== Kuruluş efsanesi ==
Efsanenin en eski yazılı hali 9. yüzyılın ilk yarısına ait bir metinde yer alır. (Codex 225, St.Gallen kütüphanesi) «Tempore illo» (her zaman) ifadesiyle yapılan giriş [[Karolenj İmparatorluğu|Karolenj dönemini]] işaret eder. Teb lejyonunu anlatan ''Passio acaunensis martyrum''dan kaynak almıştır. Exuperantius figürü ise başlangıçta efsanede yer almaz ve ilk olarak 13. yüzyılda ortaya çıkar.
 
Efsaneye göre Felix ve Regula kardeşler, 3. yüzyılda tümü hıristiyanlığa geçen ve bu yüzden Agaunum ([[Saint-Maurice (İsviçre)|Saint-Maurice]]) [[Valais|Wallis]]'de katledilen Teb lejyonundan idiler. Lejyonun komutanı olan [[Aziz Mauritius|Mauritius]]'un emri ile hizmetçileri Exuperantius'ı da yanlarına alarak kaçarlar ve Furka geçidi ve Klausen geçidi üzerinden [[Glarus (kanton)|Glarus]]'a gelirler. [[Linth Nehri|Linth Nehrini]]ni izleyerek [[Zürih Gölü|Zürih Gölüne]]ne ve ordan da Turricum'a ([[Zürih]]) ulaşırlar. Burada çadırlarını kurup, gece gündüz tanrıya hizmet ederler.
 
Fakat, efsaneye göre oldukça gaddar bir imparator olan [[Maximian]] arkalarından adamlarını yollar. Üç aziz ibadetlerini yapmakta oldukları sırada imparatorun askerlerinin baskınına uğrarlar. Ancak bir mucize eseri kim oldukları hemen anlaşılmaz. Nihayet Teb lejyonunun kaçaklarından Exuperius, Candidus ve Viktor olup olmadıkları sorulduğu zaman, inançlı bir şekilde gerçek kimliklerini açıklarlar. Yapılan işkencelere rağmen, Roma tanrıları Merkür ve Jüpiter'a kurban kesmeyi kabul etmezler. İmparatorluk güçlerinin komutanı Decius'un emri ile Limmat üzerindeki bir adada kafaları kesilerek idam edilirler. Daha sonra melekler, kafalarını ellerinde taşıyan azizlerin cesetlerini, 40 arşın yukarda gömüldükleri yer olan bir tepeye çıkarır.
1950'de [[Otto Münch]] tarafından yapılmış olan bronz kapı incilden sahnelerden oluşan kabartmalarla doludur. Güney cephesindeki kapıda Münch tarafından yapılmış ve aynı şekide incilden sahnelerle bezenmiştir.
 
Batı cephesinde iki adet 64 metrelik altıgen kule bulunur. Güneydeki kuleye Karlsturm (Karl kulesi) denir ve bu kuleye çıkış mümkündür. 50 metre yükseklikteki kulenin panorama platformuna 187 merdivenle çıkılabilir. Kulenin dışına kucağında kılıcıyla oturur şekilde bir [[Şarlman]] heykeli yerleştirilmiştir. Kuzey kulesi (aynı zamanda çan kulesi de denir) ise reformcu Heinrich Bullinger'in bir rölyefiyle süslenmiştir. Onun hemen üstünde atlı bir süvari görülür, ki Alplerin kuzeyindeki en eski süvari rölyefi olabilir. Rölyef 1180 yılına tarihlenmiştir ve [[Zähringer Hanedanı|Zähringer]] hanedanından IV. Berchthold'un egemenlik alameti olduğu tahmin edilmektedir ve komşu egemenlik bölgesini gösterir. <ref>Adolf Reinle, Der Reiter am Zürcher Grossmünster. [https://www.e-periodica.ch/digbib/view?pid=zak-003:1969:26::253#29 Zeitschrift für schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte Band 26] içinde</ref>
 
== İç mekan ==
İç mekan oldukça gösterişsiz bir şekilde bırakılmıştır. Sadece 1853 tarihli bir mimber (Kanzel), 1598 tarihli bir vaftiz kurnası ve akşam yemeği masası bulunur.
 
Renkli vitray pencereleri 1933'te İsviçreli sanatçı [[Augusto Giacometti]] tarafından eklenmiştir. Kuzey duvarında ise 16. yüzyıla ait İsa'nın kutsal yüzü betimlemesi ("Veil of Veronika" Veronica adında bir kadın, çarmıha gerilmeden önce elinde bir bezle İsa'ının yüzünü siler ve İsa'nın çehresi bu bezin üzerinde belirir. ) yer alır.
ZürichGrossmünsterKreuzgang-pjt.jpg|Kreuzgang
 
</gallery>
 
== Dış bağlantılar ==
{{kilise-taslak}}
 
== KaynakKaynakça ==
 
[[Kategori:İsviçre'deki yapılar]]
1.322.283

değişiklik