Birinci İznik Konsili: Revizyonlar arasındaki fark

İznik Konsili'ndeki tartışmalarla Müslümanlar arasındaki tartışmanın benzerliği konusunda yapılan parantez içi bir yorumun yanlışlığı görülerek, kaynaklara atıfla düzeltilmesi.
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
(Gerekçe: + deneme amaçlı değişiklik)
(İznik Konsili'ndeki tartışmalarla Müslümanlar arasındaki tartışmanın benzerliği konusunda yapılan parantez içi bir yorumun yanlışlığı görülerek, kaynaklara atıfla düzeltilmesi.)
“İskenderiyeli iki tanrıbilimci olan Atanasyus ve Aryus arasında başlayan tartışma tüm Hıristiyan Kilisesine yayıldı ve İlk Ökümenik (Evrensel) Konsilin İznik’te toplanmasına neden oldu. Atanasyus (ö. 373) ve Aryus (ö. 336) Tanrı Kelâmının olmakla birlikte, Kelâmın doğasını farklı şekilde algılıyorlardı. Atanasyus’a göre İsâ’da beden alan Kelâm, yani Tanrı Sözü, ezeliydi, yaratılmamıştı ve baştan beri Tanrıyla birlikte idi.
 
Aryus’a göre ise Tanrı Kelâmı ezeli değildi, Tanrı tarafından, evren yaratılmadan önce ama zaman içinde yaratılmıştı. Aryus’a göre İsa’da ezeli, yaratılmamış Kelâm değil, bir yaratık beden almıştı (ApolojetikBir yorum, apolojetik literatürü -Kelâm- inceleyen MüslümanlarMüslümanların, sonradan Müslüman tanrıbilimcilerialimler arasında Tanrı Kelâmı konusunda gelişen tartışma ile bir benzerlik fark edeceklerdiredeceklerini iddia eder. Buna örnek olarak da “Eş’ari” konumu Atanasyus’unkini anımsatırAtanasyus’unkiyle, “Mu’tezile” görüşükonumu ise Aryus’unkineAryus’unkiyle yakındır)bağdaştırır. Halbuki Kelâmî tartışmaların taviz vermediği Tevhid ilkesi -Allah'a ortak koşmama, Allah'a tek bir ilah olarak iman etme- daha baştan bu benzerlik iddiasının çelişkisini göstermektedir. Bu yakıştırmanın tutarsızlığına bir delil olarak, Müslümanların inandığı Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. İsa'nın doğumunun anlatıldığı Meryem Suresi'nin 88-91. ayetlerinde Allah'a çocuk isnat etmenin ne kadar çirkin olduğu yer almaktadır.<ref>Kur'an-ı Kerîm, Meryem Suresi, 88-91. Ayetler. Açık Erişim: https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf/kuran-meal-2/meryem-suresi-19/ayet-88/diyanet-isleri-baskanligi-meali-1</ref> Buna ilaveten "Allah kelâmı olarak Kur'an-ı Kerim'in yaratılmış olup olmadığı" ve benzeri tartışmaların, tarafları şirkle -Allah'a ortak koşmakla- itham etmesinin imkanı üzerine Gazali'nin Te'vil Kanunu adlı kitabında geniş yer ayrılmıştır.<ref>İmam Gazali, İki Risale ve İslam ve Zındıklık Arasında Ayırt Edici Kıstas: Te'vil Kanunu, çev. Hikmet Akpur, İlk Harf Yayınları, 2015, İstanbul</ref>)
 
Tartışma, Kilise'de uyuşmazlıklara neden olduğundan, hangi ifadenin gerçeğe daha yakın olduğuna karar vermek üzere Konstantin İznik Konsili’ni topladı. Konsil Atanasyus’ın ileri sürdüğü formülü onayladı ve Aryus’unkini reddetti. Konsilin saptadığı ve imanın kısa özetini içeren Credo (Amentü-İman ikrarı) da Tanrı Kelâmının bir yaratıktan değil, Tanrı’nın gerçek doğasından ileri geldiği belirtildi.”<ref>Michel, Hıristiyan Tanrıbilimine Giriş, s. 99-100.</ref>
Anonim kullanıcı