"Abdülmecid Efendi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Yazım hatası düzeltildi: hükümet → hükûmet AWB ile
(→‎Tablolarından bazıları: tarhan çizimi eklendi)
k (Yazım hatası düzeltildi: hükümet → hükûmet AWB ile)
[[31 Mart Olayı]]’ndan sonra [[II. Abdülhamid]] tahttan indirilmiş; [[V. Mehmed|veliaht Reşat Efendi]] tahta çıkarılmış; Şehzade Abdülmecid Efendi’nin ağabeyi [[Yusuf İzzeddin Efendi]] veliaht olmuştu. Yusuf İzzeddin’in 1916’da intihar etmesinden sonra Sultan Abdülmecid’in oğullarından [[VI. Mehmed|Vahdettin]] veliaht tayin edildi. 1918’de Mehmed Reşat’ın ölümü ve [[VI. Mehmet|Vahdettin]]’in tahta çıkması üzerine Şehzade Abdülmecid Efendi veliaht ilan edilmiştir.
 
Veliaht Abdülmecid Efendi, [[I. Dünya Savaşı]] sonunda İstanbul işgal altında bulunduğu sırada padişaha [[Damat Ferit Paşa]] hükümetinihükûmetini eleştiren lâyihalar gönderdi.<ref name=oral>[http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-61/veliaht-abdulmecitin-ankaraya-davet-edilmesi-meselesi Mustafa Oral, '''Veliaht Abdülmecit’in Ankara’ya Davet Edilmesi Meselesi''', ''Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 61, Mart 2005'']</ref> Damat Ferit hükümetihükûmeti yerine [[Ali Rıza Paşa]] hükümetihükûmeti kurulduktan sonra Vahdettin’e karşı muhalif tutumunu değiştirerek oğlu Şehzade Ömer Faruk Efendi’yi amcazadesi Sultan Vahdeddin’in küçük kızı [[Sabiha Sultan]] ile evlendirdi.
 
Ülkeyi işgallerden kurtarmak için Anadolu’da örgütlenen [[Kuvâ-yi Milliye]] hareketi, eski yaverlerinden [[Yümnü Üresin|Yumni Bey]] aracılığıyla onu 1920 temmuzunda Ankara’ya davet ettiklerinde olumlu yanıt vermedi. Ankara ile teması, Sultan Mehmet Vahdettin tarafından haber alınınca Çamlıca’daki veliahtlık dairesinden alınarak Dolmabahçe’deki özel dairesinde 38 gün göz hapsinde tutuldu.<ref name=oral/>
Kurtuluş hareketinin önderi [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]], Şubat 1921’de bir mektup daha yazarak kendisine sultanlık teklif ettiğinde Abdülmecid bir kere daha ‘hayır’ yanıtı verdi. Kendi yerine oğlu Ömer Faruk’u Ankara’ya gönderdi ama Mustafa Kemal Ömer Faruk'u kabul etmeyerek geri gönderdi. Abdülmecid Efendi 1921 sonunda Anadolu’ya geçmek için [[Fevzi Çakmak|Fevzi Paşa]] aracılığıyla bir girişimde bulundu. Konu mecliste görüşüldü; uygun görülmedi.<ref name=oral/>
 
[[Türk Kurtuluş Savaşı|Kurtuluş Savaşı]]’nın zaferle sonuçlanmasından sonra toplanacak barış konferansına hem Ankara hem de İstanbul hükümetlerininhükûmetlerinin davet edilmeleriyle başlayan ihtilaf üzerine TBMM 1 Kasım 1922’de kabul ettiği kanunla [[Saltanatın kaldırılması|saltanatı kaldırdı]]. Saltanatın kaldırılması ile birlikte Abdülmecid'in veliaht sıfatı kayboldu.
 
=== Halifeliği ===
Abdülmecid Efendi [[İsviçre]]’ye vardığında, o ülkenin kanunlarına göre birden fazla eşlilerin ülkeye girmesine izin verilmediği gerekçesi ile sınırda bir süre alıkonuldu ancak bu gecikmeden sonra ülkeye kabul edildi.<ref>Lord Kinross, ''The Rebirth of a Nation'', Kasım 1966, Sayfa 386, Amerikan Neşriyatı Bürosu için özel basım (ISBN bilgisi yoktur).</ref> Bir süre İsviçre’de [[Leman Gölü]] kıyısındaki ''Büyük Alp Oteli''’nde kaldıktan sonra Ekim 1924’te Fransa’nın [[Nice]] kentine geçti ve ömrünün geri kalanını orada tamamladı.<ref name=butundunya>[http://www.butundunya.com/pdfs/2011/02/077-084.pdf Cengiz Özakıncı, '''Haremde Beethoven, Sarayda Goethe: Son Halife Abdülmecid Efendi''', ''Bütün Dünya dergisi, Şubat 2011'']</ref>
 
Abdülmecid Efendi, sürgünün ilk durağı [[Montrö]]’de bir bildiri yayımlayarak Türk hükümetinihükûmetini ‘ladini’ (dinsiz, din dışı) olmakla suçlamış ve İslam dünyasını hilafet konusunda karar almaya çağırmıştı. Ancak Ankara’nın İsviçre’ye baskısı üzerine bir daha böyle konuşmalar yapmadı.<ref name=ayse/>
 
=== Sürgün yılları ve ölümü ===
{{Halifeler}}
{{Otorite kontrolü}}
 
{{DEFAULTSORT:Abdülmecid 02}}
[[Kategori:1868 doğumlular]]
15.155

değişiklik