"Köktendincilik" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gerekçe: + nedensiz içerik silinmesi + yorum içeren katkı + kaynak gerektiren bilgi eklentisi
k (Bazı düzeltmeler ve eklemeler.)
Etiketler: Görsel Düzenleyici değişikliği Mobil değişiklik Mobil web değişikliği
(Gerekçe: + nedensiz içerik silinmesi + yorum içeren katkı + kaynak gerektiren bilgi eklentisi)
 
=== Köktendincilik ve muhafazakârlık arasındaki farklar ===
Köktendincilik ile [[muhafazakârlık]] birbirlerine yakın görünseler de ikisi arasında açık farklar bulunur. Örneğin muhafazakârlık daha mütevazı, daha dengeli iken köktendincilikte daha uç fikirlere ya da keskin çıkışlara rastlamak mümkündür. Muhafazakârlık mevcut olanı korumaya daha yatkındır ve devamlılığı savunur; ancak köktendincilik açık biçimde kökten dini bir değişim isteyen[[devrimci]] bir yapıya sahiptir. Muhafazakârlar [[elit]]i koruma ve [[hiyerarşi]]yi savunma eğilimindedirler; ama köktendincilereköktendinciler köktenbiraz dinidaha bir değişim isterler[[eşitlikçi]]dirler.
 
== Köktendinci Hıristiyanlık ==
Fundamentalizm veya köktendincilik, Kitab-ı Mukaddes'in sözcüğüne okunup savunulması, hayata uygulanması için başlatılan Protestan harekete verilen bu tanımlama genişleyerek bütün dinî hareketlerdeki ideolojik öze vurgu yapan bir karaktere büründü. Kavram sıklıkla radikalizm=köktencilikle karıştırıldı.
 
Amerikan Hıristiyan Fundamentalizmi devrim sonrası hareketlerden, binyılcılığa, evrim ve kürtaj karşıtlığına dayanır. Terimin dayanağı, kutsal metinleri bir araya getiren The Fundamentals kitabıdır. Buradaki inanış Kitabı mukaddes mutlaktır, Mesih gelecektir. Armageddon savaşı çıkacaktır. Amerikan fundamentalizmi de çeşitlidir. Evanjelikler, [[Metodistler]], [[Baptistler]]...
 
Muhafazakarlık gibi, fundamentalizm de tek bir ideoloji değildir, hemen her türlü hareketin fundamentalizmi bulunabilir. 'Fundamentalizm'e kısaca yaratılışın kökenini araştırmak denilebilir.
== Müslüman köktenciliği ==
{{Ana madde|İslami köktendincilik}}
İslam bir dinin adıdır, dolayısıyla aktörlere endeksli bir tanım olarak müslüman köktenciliği kavramını öne çıkarmak gerekir. köktendincilik veya Radikal İslam, İslami kavramların uç derecede muhafazakâr yorumu için kullanılmaktadır. İslami köktendincilikte [[Kur'an]]'ın ve [[hadis]]lerin yoruma yer bırakmadan, tam anlamıyla kelimesi kelimesine uygulanması esastır. İslami köktendincilik sadece İslamın bireysel uygulamalarıyla ilgili olabileceği gibi, cemaatler veya daha büyük sosyal gruplar seviyesinde de olabilir. İslami köktendincilik, çoğunlukla Müslüman ülkelerde yer alan çok sayıda dinî hareket ve politik partiyi tanımlamakta kullanılmaktadır. [[Irak ve Şam İslam Devleti|IŞİD]], [[El-Kaide]]<ref name=USTerrorList>{{Web kaynağı | url = http://www.state.gov/s/ct/rls/fs/2002/12535.htm | başlık = Foreign Terrorist Organizations List | erişimtarihi = 3 Ağustos 2007 | yayımcı = United States Department of State | arşivurl = https://web.archive.org/web/20090418091655/http://www.state.gov/s/ct/rls/fs/2002/12535.htm | arşivtarihi = 18 Nisan 2009 | ölüurl = no }} - USSD Foreign Terrorist Organization</ref><ref name=UKTerrorList>{{Web kaynağı | url = http://www.opsi.gov.uk/acts/acts2000/20000011.htm | başlık = Terrorism Act 2000 | erişimtarihi = 14 Ağustos 2007 | yayımcı = Home Office | arşivurl = https://web.archive.org/web/20080521161515/http://www.opsi.gov.uk/Acts/acts2000/20000011.htm | arşivtarihi = 21 Mayıs 2008 | ölüurl = no }} - [[Terrorism Act 2000]]</ref><ref name=EUTerrorList>{{Web kaynağı | url = http://www.state.gov/s/ct/rls/45394.htm | başlık = Council Decision | erişimtarihi = 14 Ağustos 2007 | yayımcı = [[Avrupa Konseyi]] | arşivurl = https://web.archive.org/web/20060928103750/http://www.state.gov/s/ct/rls/45394.htm | arşivtarihi = 28 Eylül 2006 | ölüurl = no }}</ref> ve [[Hizbullah (Lübnan)|Hizbullah]]<ref name="UK ban">{{Web kaynağı | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7485213.stm | başlık = UK ban on Hezbollah military arm | erişimtarihi = 12 Aralık 2008 | yayımcı = [[BBC News]] | tarih = 7 Şubat 2008 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20140512231850/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7485213.stm | arşivtarihi = 12 Mayıs 2014 | ölüurl = no }}</ref><ref>{{Web kaynağı |url=http://www.nationalsecurity.gov.au/agd/WWW/nationalsecurity.nsf/Page/What_Governments_are_doing_Listing_of_Terrorism_Organisations_Hizballah_External_Security_Organisation |başlık=Australian National Security Listing |erişimtarihi=9 Şubat 2009 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20090519054738/http://www.nationalsecurity.gov.au/agd/WWW/nationalsecurity.nsf/Page/What_Governments_are_doing_Listing_of_Terrorism_Organisations_Hizballah_External_Security_Organisation |arşivtarihi=19 Mayıs 2009 |ölüurl=yes }}</ref><ref>[http://www.arabmediawatch.com/amw/CountryBackgrounds/Lebanon/MediaMyths/Hezbollahisaterroristorganisation/tabid/314/Default.aspx arabmediawatch.com]</ref><ref name="ISN_watch">ISN Security Watch (11 Mart 2005). [http://www.isn.ethz.ch/news/sw/details.cfm?id=10923 "EU lawmakers label Hezbollah 'terrorist’ group"]. Erişim: 3 Mayıs 2007.</ref> gibi bazı radikal İslamcı gruplar ise çok sayıda ülke tarafından terörist olarak tanımlanmaktadır. İslami köktendincilik terimi zaman zaman İslamî kuralların Batı ülkelerinde devletin [[seküler]] kanunlarının üstünde tutulması isteklerini kapsayacak şekilde de kullanılır. [[İslamcılık]] çoğu zaman İslami köktendincilik olarak görülür.
 
== Köktendinci şiddet ==
Köktendinci şiddet, yaptığı yıkıcı eylemleri bir [[din]]e dayayan [[şiddet]] türüne verilen addır.
 
Şiddet her ne kadar [[semavi dinler]]in öğretilerinde doğrudan yer almasa da{{Kaynak belirt}} [[kutsal metin]]lerde geçen çeşitli salıkların şiddeti gerçekleştirenin kendisi tarafından ya da dinde imtiyaz sahibi zümreler tarafından, planlanan şiddete alet olmak için gönüllü olan bir cemaate kötü amaç doğrultusunda yorumlanmasıyla ortaya çıkar. [[İslamcılık|İslamcı]] terör örgütleri köktendincilik şeddete örnektir.
 
== Kaynakça ==
126.930

değişiklik