"I. İbrahim (Şirvanşah)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düz.
(düzeltme AWB ile)
k (düz.)
{{Kraliyet bilgi kutusu|isim = I. İbrahim|başlık = [[Şirvanşah]]|resim = |resim_boyutu =|altyazı =|veraset = [[Şirvan şahları listesi|34. Şirvan şahı]]|hüküm_süresi = 1382 — 15 Eylül 1417|önce_gelen = [[Huşeng ibn Kavus]]|sonra_gelen = [[I. Halilullah]]|eşi = Bike Hatun|çocukları = [[I. Halilullah]], Kayumers (Gövherşah), Qazanfer, Esadullah, Manuçehr, Abdurrahman, Nesretullah, Haşim, Farruhzat|tam ismi = İbrahim ibn Sultan Muhammed ibn Keykubad|hanedan = [[Şirvan şahları listesi|Derbendi Hanedanı]]|babası = [[Sultan Muhammed Derbendi]]|annesi =|doğum_tarihi = ?|doğum_yeri = [[Derbent, Dağıstan|Derbent]]|ölüm_tarihi = 15 Eylül 1417|ölüm_yeri = [[Şamahı]]|defin_tarihi =|defin_yeri =|meslek =|imza =|dini = [[İslam]]}}'''I. İbrahim''' — [[Şirvanşahlar Devleti|Şirvanşahlar devleti']]<nowiki/>nin 34. [[şah]]ı ve [[Derbendiler|Derbendi Hanedanı']]<nowiki/>ndan çıkan ilk şahtır. [[Mezyedi Hanedanı|Mezyedi]] ve [[Kesrani Hanedanı|Kesrani]] Hanedanları ile akraba olan Derbendiler [[Araplar|arap]] asıllı bir aile olup, daha sonradan türkleşmiştir.
 
== Tahta çıkışı ==
[[Huşeng ibn Kavus|Huşeng ibn Kavus']]<nowiki/>un 1382'deki vefatı üzerine [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]] ayanları merhum şahın amcasının oğlu olan Şeyh İbrahimi şah ilan etdi. Saray müneccimine göre Şeyh İbrahim [[Mezyedi Hanedanı]]na akraba olan [[Derbendiler|Derbendi ailesinin]] ilk mensubu idi. O ve babası [[Sultan Muhammed Derbendi|Sultan Muhammed Keykubad]] Şah Huşengten kaçarak şimdiki [[Şeki]] bölgesinde saklandı. Ahmet Gaffariye göre, İbrahimin babası buraya varır-varmaz vefat etmiş, Şeyh İbrahim ise tahta çıkacağı günedek burada saklanarak tarımla uğraşmıştır. Taht için gelen [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]] ayanları karşılarında toprak sürdükten sonra yorgun düşen ve bir ağacın altında uyuya kalan Şeyh İbrahimi buldular. Apar-topar [[Şamahı|Şamahı']]<nowiki/>ya getirilen İbrahim şah ilan edildi.
 
== Saltanatı ==
Şeyh İbrahim devlet adamı zekasına sahip bilge bir kişiliğe sahipti. Şirvanşah İbrahim tahta çıktığı zaman [[Orta Doğu|Ortadoğu]]'da [[Timur]]'un işgal savaşları ile ilgili ağır dış siyasi olaylar meydana gelmekteydi. Bu dönemde [[Güney]] [[Azerbaycan]] ve diğer vilayetlere [[Celayiriler|Celayiri]] hükümdarlarından olan [[Sultan Ahmed]] hakimdi. Kuzeyden gelen [[Altın Orda Devleti|Altın Orda]]<nowiki/>lı [[Toktamış]] ve güneyden gelen [[Timur]] işgalleri, yerli hakimlerin taht davası devam ederken Şeyh İbrahim durumu kendi lehine çevirdi. Karşısına çıkan her şeyi yerle bir eden Timura karşı çıkmanın manasızlığını anlayan Şeyh İbrahim Timura itaat göstererek ona tabi oldu ve böylelikle Şirvan Timur zulmünden kurtuldu.
 
=== Timurla ilişkiler ===
Kaynaklarda Timur Şirvan üzerinden geçip giderken İbrahim Timur'a değerli mücevher, güzel cariye ve oğlan çocukları, altın zırh ve kemerler, değerli kumaşlar, silah ve binlerce at hediye etmişti. Fakat kaynaklarda İbrahim'in başka vassallar gibi Timur'un hazinesine verdiği haraç hakkında bilgi yoktur. Muhtemelen o, hiç haraç vermemiş, değerli hediyeler vermekle yetinmiştir. İbrahim aslında, zengin ve gelişmiş ülkenin bağımsız hakimi olmuş ve Timur'a tabi olan feodallar arasında özel konumda tutulmuştur. Onun esnek politikası ve güçlü Timur'a eğilim sayesinde Şirvan bu işgalcinin birlikleri tarafından yıkıma maruz kalmamış ve önceki gibi gelişmiş. Şirvan nüfusunun Şirvanşahın hazinesine verdiği vergi komşu ülkelerdeki kadar ağır değildi.
 
Şirvanın kuzey taraftan güvenliği Toktamışın darmadağın edilmesi ve Timur'un 1395 yılında [[Derbent, Dağıstan|Derbent]]'ten geçerek [[Altın Orda Devleti|Altın Orda]] topraklarına saldırması ile ilgili uzun süreliğine temin edilmişti. 1403 yılına kadar [[Timur]] birkaç kez [[Karabağ]] ve [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan']]<nowiki/>dan geçerek [[Gürcistan]]'a ve [[Derbent, Dağıstan|Derbent]] arkasına gidip gelmiş ve çoğu zaman [[Karabağ]]'da ve [[Mugan|Mugan ovasındaki]] Mahmudabad'da kışlamıştır.
 
{{DEFAULTSORT:İbrahim 01 Şirvanşah}}
953.714

değişiklik