"Yarasa" sayfasının sürümleri arasındaki fark

çiftleşme eklendi
(üreme stratejileri eklendi)
(çiftleşme eklendi)
 
===Stratejiler===
Yarasa türlerinin çoğu [[Polijini|polijin]]dir yani erkekler birçok dişi ile çiftleşir. ''[[Pipistrellus]]'' ve ''[[Nyctalus]]'' cinsi yarasalar ile [[Desmodontinae]] alt familyasında sınıflandırılan yarasalar tünek yerleri gibi dişileri çekebilecek kaynaklara sahip çıkarak ve savunarak buralara gelen dişilerle çiftleşebilirler. Böyle yerlere sahip çıkamayan erkek yarasalar kenarda kalır ve üreme başarıları daha düşüktür.<ref name="mating">{{Dergi kaynağı |soyadı=Wilkinson|ad=G. S. |yıl=1985 |başlık=The Social Organization of the Common Vampire Bat II: Mating system, genetic structure, and relatedness |dergi=Behavioral Ecology and Sociobiology |cilt=17 |sayı=2 |sayfalar=123–134 |url=http://www.life.umd.edu/faculty/wilkinson/Wilk_BES85b.pdf |doi=10.1007/BF00299244|doi-broken-date=2020-01-13 }}</ref><ref name="MacDonald"/> ''[[Tadarida brasiliensis]]'' ve ''[[Myotis lucifugus]]'' gibi bazı türlerde ise hem erkek hem de dişi yarasa birçok eşle çiftleşir.<ref>{{Dergi kaynağı |soyadı1=Thomas|ad1=D. W. |soyadı2=Fenton|ad2=M. R. |soyadı3=Barclay|ad3=R. M. R. |yıl=1979 |başlık=Social Behavior of the Little Brown Bat, ''Myotis lucifugus'': I. Mating Behavior |dergi=Behavioral Ecology and Sociobiology |cilt=6 |sayı=2 |sayfalar=129–136 |jstor=4599268 |doi=10.1007/bf00292559}}</ref><ref>{{Dergi kaynağı |doi=10.1644/BME-004 |başlık=The Mating System of ''Tadarida brasiliensis'' (Chiroptera: Molossidae) in a Large Highway Bridge Colony |dergi=Journal of Mammalogy |cilt=85|sayfalar=113–119 |yıl=2004 |soyadı1=Keeley |ad1=A. T. H. |soyadı2=Keeley |ad2=B. W.}}</ref> Bu yarasalarda dişilerin bazı erkeklere temayül ettiği görülmektedir.<ref name="MacDonald"/> ''[[Lavia frons]]'' ve ''[[Vampyrum spectrum]]'' birkaç türde ise erişkin erkek ve dişi yarasalar [[monogami|monogam]] çiftler oluşturur.<ref name="MacDonald"/>{{sfn|Fenton|Simmons|2015|sayfa=197}} Erkeklerin biraraya gelip nümayiş yolu ile seçilen dişiler için rekabet ettileri "[[Lek çiftleşme]]" yarasalarda nadir rastlanır<ref>{{Dergi kaynağı |soyadı1=Toth|ad1=C. A. |soyadı2=Parsons|ad2=S. |yıl=2013 |başlık=Is lek breeding rare in bats? |dergi=Journal of Zoology |cilt=291 |sayı=1 |sayfalar=3–11 |doi=10.1111/jzo.12069}}</ref> ve ''[[Hypsignathus monstrosus]]'' türü yarasalarda görülür.<ref>{{Dergi kaynağı |soyadı=Bradbury |ad=J. W. |yıl=1977 |başlık=Lek Mating Behavior in the Hammer-headed Bat |dergi=Zeitschrift für Tierpsychologie |cilt=45 |sayı=3 |sayfalar=225–255 |doi=10.1111/j.1439-0310.1977.tb02120.x }}</ref>
 
===Çiftleşme===
Ilıman iklimlerde yaşayan yarasalar yaz sonu sonbahar başı arasında çiftleşirler.{{sfn|Altringham|2011|sayfa=105}} Tropikal iklimde yaşayan yarasalar yağmurların kesildiği sezonda çiftleşebilirler.<ref>{{Dergi kaynağı |soyadı1=Mares|ad1=M. A. |soyadı2=Wilson|ad2=D. E. |yıl=1971 |başlık=Bat Reproduction during the Costa Rican Dry Season |dergi=BioScience |cilt=21 |sayı=10 |sayfalar=471–472+477|doi=10.2307/1295789 |jstor=1295789}}</ref> Birleşmeden sonra erkek yarasa diğer erkeklerin spermlerini engellemek ve babalığını garanti etmek için arkada bir [[çiftleşme tıkacı]] bırakabilir.<ref name="CrichtonKrutzsch2000">{{Kitap kaynağı|ad1=Elizabeth G.|soyadı1= Crichton|ad2=Philip H.|soyadı2=Krutzsch|başlık=Reproductive Biology of Bats|url=https://books.google.com/books?id=f1aNgZwGsYoC&printsec=frontcover#v=onepage&q=plug&f=false|tarih=12 Haziran 2000|yayıncı=Academic Press|isbn=978-0-08-054053-5}}</ref> Kış uykusuna yatan türlerde erkeklerin [[uyuşukluk]] içinde olan dişilerle çiftleştiği bilinmektedir.<ref name="MacDonald"/> Dişi yarasalar, doğum zamanını kontrol etme ve yavruların maksimum besin olduğunda doğmasını sağlamak için farklı stratejilere sahiptir. Bazı türlerin dişileri çiftleşmeden birkaç ay sonraya katar spermleri üreme organında saklayarak geçikmiş döllenme stratejisini kullanır. Çiftleşme sonbaharda olur ancak döllenme spnraki ilkbahara kadar gerçekleşmez. Bazı türler çiftleşme sonrası döllenmenin gerçekleştiği yumurtayı dış koşullar uygun olana kadar serbest hâlde üreme organlarında saklayarak [[embriyonik diyapoz]]a girer ve döllenmiş yumurta daha sonra rahme tutunur.{{sfn|Altringham|2011|sayfa=114–119}} Bir başka stratejide ise hem döllenme hem de rahme tutunma gerçekleşir ancak iyi koşullar sağlanana kadar [[fetus]]ün gelişmesi geciktirilir. GEcikmiş gelişme sırasında anne döllenmiş yumurtayı besleyerek canlı tutar. Bu süreç gelişmiş gaz değişimi sistemi sayesinde uzun bir süre devam edebilir.<ref>{{Kitap kaynağı |başlık=Biology of Bats |url=https://books.google.com/?id=Gtp4yWnPD9YC&printsec=frontcover&dq=Biology+Bats#v=onepage&q=Biology%20Bats |soyadı=Neuweiler|ad=G. |yayıncı=Oxford University Press |yıl=2000 |sayfa=247 |isbn=978-0-19-509950-8}}</ref>
 
==Filojeni ve taksonomi==