"Atrofi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

bağlantılar düzenlendi
(düzeltmeler uygulandı)
(bağlantılar düzenlendi)
* Atrofi normale dönebilir (reversibldir).
* Yeterli sayıda hücrenin etkilenmesiyle birlikte tüm doku/organ küçülür.
* Basit atrofideki hücre küçülmesi, metabolizmanın yavaşlaması sonucunda ortaya çıkan [[sitoplazma]] niceliği ve [[organel]] sayısı azalmasına bağlıdır (etkilenen hücrede birkaç [[mitokondri]] ve az sayıda [[myofilament]] kalmıştır, [[endoplazmik retikulum]] azalmıştır).
* Dejenere olan organellerin parçacıkları lizozomal[[Lizozom|lizozoma]]<nowiki/>l vakuoller içine alınır ve enzimlerle eritilir ([[otofaji]]).
* Organellerden arta kalan membran parçacıkları sitoplazma içinde birikirler. Mikroskopik incelemede kahverengi granüller biçiminde görülen organel artıklarına ''[[lipofuscin]]'' pigmenti ya da yıpranma pigmenti adı verilir. Yeterince ''lipofuscin'' pigmenti içeren atrofik bir doku kahverengidir (kahverengi atrofi).
 
=== Atrofinin morfolojik türleri<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> ===
 
* ''İskelet kası atrofisi:'' inaktivite ile birlikte kısa sürede başlar. Yerel inaktivite atrofileri basit atrofi niteliğindedir; normale dönebilir (reversibldir).
* ''Kemik atrofisi:'' kemik rezorpsiyonunun yapımından önde olduğu izlenir. Kemik trabekülleri incelir, kemik kütlesi azalır. 6 hafta süreyle çalışmayan kemiklerdeki mineral içeriği %90 oranında yitirilir. Reversibldir. Alçıdan sonraki aktiviteyle birlikte kas   hücreleri ve ekstremitenin hacmi normale döner.
 
=== '''''Denervasyon''''' ''(innervasyon kaybı) '''atrofisi''''' ===
İskelet kaslarının varlığı ve işlevsel gücü innervasyonu ile sağlanır. Alt motor nöronun[[Sinir hücresi|nöron]]<nowiki/>un zarar gördüğü olgularda sinir iletisi bozulan kas hücrelerinde hızla atrofi gelişir. Nedenler: [[Çocuk felci|Polio]], sinir kesileri, [[distrofik kas hastalıkları]].
 
=== '''''Vasküler atrofi''''' (yetersiz kan akımı) ===
En önemli nedeni, kan debisinde arter patolojisine bağlı azalma ([[hipoksi]]) sonucunda oluşan progressif hücre kaybıdır. Örnek; ateroskleroza[[ateroskleroz]]<nowiki/>a bağlı serebrovasküler hastalıklarda nöron kaybıyla birlikte oluşan serebralbeyin atrofiatrofisi.
 
=== '''''Genetik atrofi''''' ===
Beyin atrofisi saptanan çoğu kalıtsal olan sendromlardır. Örnekler;
 
* [[Alzheimer hastalığı]] (70%)
* [[Huntington hastalığı]]
*[[Pick hastalığı|Frontotemporal demans]] (serebral atrofi, nöron kaybı)
 
=== '''''Basınç atrofisi''''' ===
Dokular üzerindeki uzun süreli basılar etkilenen bölgede atrofiye neden olur.  Örnekler:
 
* ''Columna vertebralis''’e bası yapan tümör (etkilenen vertebralarda ve ''[[Omurilik|medulla spinalis]]''’te atrofi)
* Ekzokrin bez duktusunun tıkanması ([[sialolithiasis]]) sonucu tükürük bezi atrofisi
* Uzun süren [[üreter]] obstrüksiyonuna bağlı idrar retansiyonu ([[hidronefroz]])
 
=== '''''Endokrin atrofi''''' ===
Seks hormonları salgılayan bezlerde endokrin stimülasyonun azalmasına bağlı atrofilerdir. Trofik hormonların azalması endokrin salgı bezlerinin işlevlerinde azalmaya ve zamanla atrofiye neden olur. Örnekler:
 
* ''Menopoz:'' ovaryumlardaki [[östrojen]] üretiminin azalması sonucudur. Bu süreçte [[Endometriyum|endometrium]], vagina mukozası ve memelerde atrofi başlar.
* ''Hipofiz kökenli trofik hormonlarda azalma:'' endokrin bezlerde (tiroid, sürrenaller, gonadlar[[gonad]]<nowiki/>lar) atrofi
* ''Doping ([[anabolik steroid]] kullanılması):'' erkek sporcularda testislerin endokrin stimülasyondaki gerilemeye bağlı atrofisi.
* ''Yüksek doz ve uzun süreli kortikosteroid tedavisi:'' hipofizdeki[[hipofiz]]<nowiki/>deki adrenokortikotrop hormon ([[Adrenokortikotropik hormon|ACTH]]) salgılanmasının azalması sonucunda adrenal glandların atrofisi ([[Addison hastalığı]]).
 
== '''SİSTEMİK ATROFİLER''' ==
* Sistemik inaktivite atrofisi
* Açlık atrofisi
* [[Senilite]] (yaşlanma)
* Katabolisma[[Katabolizma]] artışı ve infeksiyon hastalıkları
 
=== '''''Sistemik inaktivite atrofisi''''' ===
 
* ''Güçlü protein-kalori malnütrisyonu (marasmus):'' tüm kaslarda belirgin atrofi.
* ''Açlık:'' yoksulluk, doğal afetler, savaşlar, göçler, sindirim kanalı (GIS) patolojisi (kronik ülseratif hastalıklar).
 
=== '''''Katabolizma artışı ve İnfeksiyon hastalıkları''''' ===
[[Kaşeksi]] (cachexia): tüm dokularda erimesidir. 2 olguda sıkça karşılaşılır:
 
* ''Kanserler:'' yaygın metastazlar ve toksik madde üretiminin sonucudur.
* ''İnfeksiyonlar:'' AIDS’teki yaygın [[apoptozis]] ile tüberkülozdaki toksik ürünlere bağlıdır.<br />
 
<br />
 
== Kaynaklar ==
2.996

değişiklik