"Esad Paşa Toptani" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
imla, değiştirildi: hükümeti → hükûmeti (3), hükumeti → hükûmeti AWB ile
k (İmla, değiştirildi: hükümet → hükûmet (2), hükumet → hükûmet AWB ile)
k (imla, değiştirildi: hükümeti → hükûmeti (3), hükumeti → hükûmeti AWB ile)
1912 güzünde Sırbistan orduları [[Elbasan]], Tiran, ve Dıraç'ı ellerine geçirdiler. Aralık 1912'de Birinci Balkan Savaşını sona erdiren Londra Konferansı toplandı ve bundan sonra imzalanan 1913 Londra Anlaşması'na göre Arnavutluk'un ne olacağı (Avusturya-Macaristan, Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, Rusya ve İtalya'dan oluşan) "Büyük Avrupa Güçleri" tarafından karara alınması kabul edildi. Kurulan "Büyük Avruapa Güçleri Elçiler Komisyonu" 1912-1913'te bir bağımsız Arnavutluk ülkesi ve devleti kurulmasına karar verdi. 1913'te kurulan bağımsız Arnavutluk'un devlet başkanlığına Alman asıllı Wied'li Wilhelm atanması kabul edildi. Bu güçlü ülkelerin müdahalesinin devam etmesi ve yeni Arnavutluk devlet idare daireleri kuruluncaya kadar idare görevi yapmak için 28 Temmuz 1919'da Avalonya merkezli 7 üyeli bir "Uluslararası Kontrol Komisyonu" kuruldu. Bu güçler 17 Aralık 1913'te "Floransa Protokolu" adlı bir belge ile yeni bağımsız Arnavutluk devleti sınırlarını tayin ettiler. Sırbistan ordularının işgalinde bulunan Arnavutluk şehirleri ve özellikle İşkodra'yı Sırp desteği ile eline geçiren Karadağ'ın tutumu gözden geçirilip, sonunda İşkodra dahil, Arnavutluk şehirlerini işgal eden Sırp ve Karadağ güçlerinin buralardan çıkartılmasına karar verildi.<ref name="balkania">[http://balkania.tripod.com/resources/history/kosovo_chronicles/kc_part2e.html] {{İng}}</ref>
 
28 Kasım 1912'de [[İsmail Kemal Vlora]] idaresinde [[Avlonya]]'da, geçici Arnavutluk Cumhuriyeti hükümetihükûmeti kuruldu. Bu hükûmet Avusturya-Macaristan tarafından tutulmaktaydı.
 
Sırbistan Arnavutluk'un kuzey bölgelerine gözünü dikmişti ve kuzey Arnavutluk bir tarafsız limanın Sırbistan'a verilmesini istemekteydi. Ayrıca Sırbistan'ın eline geçirdiği Kosova bölgesinde çoğunluğu olan Arnavutlar Hristiyan Sırpların idaresinden çok hoşnutsuzdular. Avusturya-Macaristan yardımıyla Arnavutluk geçici hükümetihükûmeti yeni milisler kurmaya başladılar ve bu milisler Bulgaristan "komitacı"larından destek de aldı. Hatta Eylül 1913'te bu milisler Kosova içlerine girdiler ama Prizen'de iki Sırp tümeni tarafından yenilerek geri püskürtüldüler.<ref name="balkania"/>
 
Bu geçici Arnavutluk hükümetine karşı bir hareket olarak Esad Paşa Toptani ülkenin kendi idaresi altında olmasını istemekteydi. Sırbistan ve Karadağ hükümetleri ile yakın ilişkiler kurdu. Mayıs 1913'te Esad Paşa Karadağ dıplomatları ve kralına kendinin Arnavutluk Kralı olmak istediğini de bildirdi ve onlardan ve Sırbistan'dan bunun için destek sağlamaya çalıştı. 16 Ekim 1913'te Esad Paşa Toptani özellikle [[Sırbistan]] yardımıyla orta Arnavutluk'ta [[Dıraç]] merkezli [[Merkezi Arnavutluk Cumhuriyeti]] adı verilen bir devlet kurduğunu ilan etti.
Bu Londra'da Arnavutluk bağımsızlığını uygulamak için kurulup faaliyet göstermekte olan "Büyük Avrupa Güçleri Elçiler Heyeti" kararlarına uygun gelmemekteydi. Bu komisyon Esad Paşa Toptani'nin kurduğu devleti de kabul etmedi ve onların zorlaması ile 1 Şubat 1914'te Esad Paşa bu devleti kurmaktan vazgeçirildi. Esad Paşa'ya bir teselli mükafatı olarak bu grubun Arnavutluk devlet başkanı olarak seçmiş olduğu Alman Prens "Wied'li Wilhelm"i Arnavutluk'a resmen çağırmak için Almanya'ya giden heyetin başkanlığına getirildi.
 
Wied'li Wilhelm 7 Mart'ta Arnavutluk geçici başkenti olan Dıraç'a geldi ve bir hükümet kurmaya başladı. İlk başbakan olarak [[Turhan Paşa]] atandı ve Turhan Paşa hükümeti soylu ve Turhan Paşa gibi Osmanlı devletinde görev görmüş Arnavutlardan oluşmaktaydı. Bu hükümette Esad Paşa Toptani Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı yaptı. Bu sırada Yunanistan güney Arnavutluk'u "Kuzey Epir" sayarak 28 Şubat 1914'te "Kuzey Epir Otonom Devleti" isimli bir kukla devlet kurarak işgal etmeye başladı. Bu Kral ve hükümetihükûmeti kurulması ile büyük Avrupa devletlerinin müdahale ve talepleri ile Hristiyan bir kral idaresinden hoşlanmayan özellikle Müslüman merkezî Arnavutluk'ta büyük karışıklıklar çıktı. Çok geçmeden Prens Weid'li Wilhem ile Esad Paşa'nın arası açıldı. Esad Paşa Toptani'nin bu isyanları desteklediği ve hatta bir komplo bile hazırladığı gerçeği ortaya çıktı. Mayıs 1914'te Esad Paşa bir Hollandalı subay altında bir milliyetçi Arnavut birliği tarafından komplo hazırlama suçu ile tutuklandı; yargılanıp idama mahkûm edildi. Fakat İtalyan Hükümeti'nin müdahalesi ve ısrarı üzerine idam edilmeyip ülkesinden atıldı.
 
=== Sürgün yılları ===
Daha sonra Esad Pasa Toptani'nin ise ülkesine dönmesi İtalya tarafından engellendi. 1919'da Esad Pasa [[Fransa]]'ya sığındı.
 
Barış Konferansı Arnavutluk'un ne olacağını acı diplomatik çatışmalarla tartışmaktayken, ülkenin İtalyanlar tarafından işgali aleyhinde siyasal gelişmeler olmaktaydı. "Luşnce (Salushe)" şehrinde 1920 başlarında Arnavutluk aşiret reisleri için bir milli konferans toplandı. Bu "Luşnce Kongresi" Dıraç'ta İtalyan işgali altında bulunan geçici hükumetihükûmeti kınayıp, başkenti Tiran'da olan yeni bir Arnavutluk devleti öngördü. Kosova'yı da ihtiva eden Büyük Arnavutluk kurulmasını istediler. Yeni Arnavutluk ordusu kurulup komutanlığına Bayram Kur geçirildi. Esad Paşa Toptani taraflıları ise Mart 1920'de bir "Halk Meclisi" topladılar. Bu meclis İtalyan işgalini telin edip İtalyan birliklerinin ülkeden çekilmesi için çok sert kararlar aldı.
 
"Luşnce Kongresi" tarafından yeni kurulan hükumetin içişleri bakanı olan [[Ahmet Zogu]] Mayıs sonunda Esad Pasa'ya temsilciler göndererek onu devlet ve hükûmet başkanlığı alarak Arnavutluk'u kendi idaresi almaya çalışma hevesini kırmaya çalıştı. Bu arada yeni kurulan ordu da Esad Paşa taraftarları aleyhinde bir askeri kampanyaya başladı.
68.876

değişiklik