"Abdülmecid Efendi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzen
k (85.103.111.202 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Enesbalay tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
Etiket: Geri döndürme
k (düzen)
Ülkeyi işgallerden kurtarmak için Anadolu’da örgütlenen [[Kuvâ-yi Milliye]] hareketi, eski yaverlerinden [[Yümnü Üresin|Yumni Bey]] aracılığıyla onu 1920 temmuzunda Ankara’ya davet ettiklerinde olumlu yanıt vermedi. Ankara ile teması, Sultan Mehmet Vahdettin tarafından haber alınınca Çamlıca’daki veliahtlık dairesinden alınarak Dolmabahçe’deki özel dairesinde 38 gün göz hapsinde tutuldu.<ref name=oral/>
 
Kurtuluş hareketinin önderi [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]], Şubat 1921’de bir mektup daha yazarak kendisine sultanlık teklif ettiğinde Abdülmecid bir kere daha ‘hayır’ yanıtı verdi. Kendi yerine oğlu Ömer Faruk’u Ankara’ya gönderdi ama Mustafa Kemal Ömer Faruk’uFaruk'u kabul etmeyerek geri gönderdi. Abdülmecid Efendi 1921 sonunda Anadolu’ya geçmek için [[Fevzi Çakmak|Fevzi Paşa]] aracılığıyla bir girişimde bulundu. Konu mecliste görüşüldü; uygun görülmedi.<ref name=oral/>
 
[[Türk Kurtuluş Savaşı|Kurtuluş Savaşı]]’nın zaferle sonuçlanmasından sonra toplanacak barış konferansına hem Ankara hem de İstanbul hükümetlerinin davet edilmeleriyle başlayan ihtilaf üzerine TBMM 1 Kasım 1922’de kabul ettiği kanunla [[Saltanatın kaldırılması|saltanatı kaldırdı]]. Saltanatın kaldırılması ile birlikte Abdülmecid'in veliaht sıfatı kayboldu.
 
=== Halifeliği ===
Saltanatı elinden alınan ve "''ihanet-i vataniyye''" ile ithamına karar verilen Vahdettin’in, 16-17 Kasım 1922 gecesi bir[[HMS İngiliz zırhlısı (Malaya|HMS ''Malaya'')]] adlı İngiliz zırhlısı ile Türkiye’yi terk etmesi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi Hilafet makamının boşaldığına hükmetti.<ref name="yucel">[http://www.academia.edu/38112051/FRANSIZ_BELGELER%C4%B0NDE_SON_HAL%C4%B0FE_ABD%C3%9CLMEC%C4%B0D_VE_T%C3%9CRK%C4%B0YE_DE_H%C4%B0LAFET%C4%B0N_KALDIRILMASI İdris Yücel, '''Fransız Belgelerinde Son Halife Abdülmecid ve Türkiye'de Hilafetin Kaldırılması''', ''Atatürk Yolu Dergisi, Sayı 61, Güz 2017'']</ref> Meclis, 18 Kasım’da yapılan tartışmaların ardından 19 Kasım 1922 günü halifelik için seçim yaptı. Seçime katılan 162 mebustan 148’inin oyu ile Abdülmecit Efendi halife seçildi. Oylamada dokuz milletvekili çekimser kalmış; II. Abdülhamid’in şehzadelerinden Selim ve Abdürrahim efendilere beş oy verilmişti.<ref name="ayse">[https://www.haksozhaber.net/evvel-zaman-icinde-halifelik-vardi-15148yy.htm Ayşe Hür, '''Evvel Zaman İçinde Halifelik Vardı''', ''Taraf gazetesi, 07.03.2010'']</ref>
 
TBMM’nin kararını Abdülmecit Efendi’ye tebliğ etmek üzere [[Ahmet Müfit Kurutluoğlu|Müfid Efendi]] başkanlığında kura ile seçilmiş 15 kişilik heyet İstanbul’a gönderildi.<ref name=ayse/> 24 Kasım 1922 günü [[Topkapı Sarayı]]’ndaki [[Hırka-i Şerif Dairesi]]’nde biat töreni gerçekleşti. İlk defa Arapça yerine Türkçe dua edildi. Cuma namazı için gidilen [[Fatih Camii]]’nde, yeni halife adına Müfid Efendi tarafından ilk defa Türkçe hutbe okundu. "''Küçük cihaddan büyüğüne döndük''" mealindeki hadis-i şerifi konu alan hutbede, "büyük cihad" cehalete karşı savaş diye yorumlandı. Yeni halife İslam alemine bir beyanname neşrederek kendisini seçen meclise teşekkür etti.<ref name=tdv>[http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c01/c010313.pdf Cevdet Küçük, '''Abdülmecid Efendi''', ''Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi'']</ref>