"1995 Türkiye genel seçimleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
imla, değiştirildi: hükümet → hükûmet (9) AWB ile
k
k (imla, değiştirildi: hükümet → hükûmet (9) AWB ile)
 
==Seçim öncesi==
[[1991 Türkiye genel seçimleri|1991 genel seçimleri]]nden sonra işbaşına gelen [[Doğru Yol Partisi]]-[[Sosyaldemokrat Halkçı Parti]] koalisyon hükümetihükûmeti, Haziran 1993’ten itibaren [[Tansu Çiller]]’in liderliğinde, Şubat 1995’ten itibaren de DYP-[[Cumhuriyet Halk Partisi]] koalisyonu olarak yoluna devam etti. 9 Eylül 1995’te yapılan kurultayda [[Deniz Baykal]] CHP genel başkanlığına seçildi. Baykal göreve gelir gelmez koalisyon ortağı DYP’nin lideri ve başbakan Tansu Çiller’den İstanbul Emniyet Müdürü [[Necdet Menzir]]'in İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı CHP'li [[Algan Hacaloğlu]] ilgili söyledikleri sözleri nedeniyle görevden alınmasını istedi. Bu isteği reddeden Çiller hükümetihükûmeti bozarak, 20 Eylül’de hükümetinhükûmetin istifasını Cumhurbaşkanı [[Süleyman Demirel]]'e verdi.
 
5 Ekim 1995'te kurulan Tansu Çiller başkanlığında kurulan DYP azınlık hükümetihükûmeti 15 Ekim’de TBMM'de yapılan oylamada güvenoyu alamadı. Başarısız güven oylamasından sonra, 16 Ekim'de bir araya gelen Çiller ve Baykal erken seçime gidilmesi koşuluyla DYP-CHP hükümetininhükûmetinin kurulması konusunda anlaşmaya vardı.<ref>[http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/143732/Baykal_in_37_yillik_siyasi_seruveni.html# Baykal'ın 37 yıllık siyasi serüveni], Cumhuriyet, 10 Mayıs 2010.</ref>
 
27 Ekim 1995’te, TBMM Genel Kurulu’nda, milletvekili erken genel seçiminin 24 Aralık’ta yapılmasına ilişkin önerge kabul edildi.
Seçim Kanunu’nun çıkmasından sonra, Çiller'in başbakanlığında kurulan, Baykal'ın Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev aldığı DYP-CHP koalisyon hükümetihükûmeti 5 Kasım’da güvenoyu aldı .
 
27 Kasım 1995’te partiler aday listelerini açıkladılar. Listeler hemen hemen bütün partilerde karışıklıklara yol açtı. Halen milletvekili olup listelerdeki yerlerini beğenmeyen küskünler, Meclis Başkanlığı’na başvurarak, erken genel seçimleri ertelemek amacıyla, tatilde bulunan Meclis’i toplantıya çağırdılar. Ama 4 Aralık’ta yapılan birleşimlerde Meclis’te çoğunluk sağlanamadı ve küskünlerin bu girişimi sonuçsuz kaldı.<ref>[http://arsiv.taraf.com.tr/yazilar/ahmet-demirel/1995-seciminden-post-modern-darbeye/29918/ 1995 seçiminden post-modern darbeye], Taraf, 1 Haziran 2014.</ref>
Seçimlerden birinci parti olarak [[Refah Partisi]] çıktı, oyların yüzde 21,4’ünü alan RP 158 milletvekili kazandı. [[Anavatan Partisi]] 132, [[Doğru Yol Partisi]] 135, [[Demokratik Sol Parti]] 76, [[Cumhuriyet Halk Partisi]] de 49 milletvekilliğine sahip oldular. Kurulduğundan itibaren medyadan büyük destek gören [[Yeni Demokrasi Hareketi]] (YDH) bu ilgiye rağmen katıldığı 1995 genel seçimlerinde büyük bir hezimete uğradı, aldığı 133,889 oyla, % 0.48'lik oy oranında kaldı.
 
Seçimlerden hemen sonra başlayan hükümethükûmet kurma girişimleri sırasında Refah Partisi genel başkanı [[Necmettin Erbakan]] önce ANAP ile koalisyon kurmayı denedi, bu olmayınca, seçimlerden yaklaşık iki ay sonra ANAP-DYP koalisyonu (ANAYOL) kuruldu. Ancak bu koalisyon, hem iki partinin genel başkanları arasındaki geçimsizlik, hem de [[Anayasa Mahkemesi (Türkiye)|Anayasa Mahkemesi]]'nin güvenoylamasını iptal etmesi nedeniyle kısa sürede sona erdi.
 
28 Haziran 1996'da, Necmettin Erbakan'ın başkanlığında, RP ile DYP arasında [[54. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti|Refahyol hükümeti]] kuruldu ve 8 Temmuz'da güvenoyu aldı. Fakat bu hükümethükûmet 28 Şubat 1997 tarihindeki [[Millî Güvenlik Kurulu (Türkiye)|Millî Güvenlik Kurulu]] kararları sonrasında istifaya zorlandı. Haziran 1997'de istifa eden Refahyol hükümetininhükûmetinin yerine, ANAP lideri [[Mesut Yılmaz]]'ın başbakan olduğu, Anavatan Partisi, Demokratik Sol Parti ve [[Demokrat Türkiye Partisi]]'ın katıldığı [[55. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti|ANASOL-D Hükümeti]] kuruldu.
 
1995 genel seçimlerinin sonuçları:<ref name="deneme">[http://archive.is/xDvj 24 Aralık 1995 Milletvekili Genel Seçimi Sonuçları - tesav.org.tr]</ref>