"Yin ile yang" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Yazım hataları düzeltildi.
(→‎Ayrıca bakınız: düzeltme AWB ile)
(Yazım hataları düzeltildi.)
'''Yin ve Yang''' evrenin ve doğanın işleyiş düzeneklerini anlatan bir öğretidir. İnsanlık tarihinin bilinen tüm bilgi ve dini kaynaklarının üzerinde etkisi olmuştur. Evrenin dinamiğini [[Karşıtlık|karşıt]] kutuplarla açıklar. Bu kutupların birbiriyle etkileşiminin evreni, her şeyi nasıl oluşturduğunu ortaya koyar.
 
Yazılı olarak ilk kez, Çin'in yazılı en eski felsefi belgelerindenyazıtlarından kabul edilen Yi Çing (易 經, -Değişimler-Dönüşümler YazmasıKitabı, M.Ö.2800) adlı kitapta, Yin ve Yang karşıtkuramını kutuplarındanayrntılı sözbir edildiğişekilde görülmüştürincelemektedir. MÖ 300 yıllarında da GelenekselKlasik Çin Tıbbı'ndanın akupunkturunbulunmuş ilk üstadlarındanyazılı metini kabul edilen Huangdi'nin Suwen (素問)Neijing "Dahiliye Tıbbı Temel SorularKlasiği" adlı kitabındakitapda "Yin ve Yang" kuramının ilkeleri ise şöyle anlatılmıştır:
 
== Her şey iki kutupludur ve birbirine karşıttır ==
Her şeyin birbirinden ayrılamaz iki [[Karşıtlık|karşıt]] kutbu vardır. "Yin" ve "Yang" kutubu. Nerede Yin ve Yang kutuplaşması oluşur, orada hareket de başlar. "Bir" "Hiçlikten" gelirdoğar. "İki" de Bir'den doğar. Her şey ise İki'nin yani iki kutubun Yin ile Yang'ın tükenmeyen, değişen ve dönüşen sarmal döngüsünün ürünü olarak ortaya çıkar. Her şey için geçerlidir. Hücre bölünmeleri gibi gittikçe daha karmaşıklaşarak gelişir, dönüşür. Karşıt kutuplar, elektrikte akımı, mıknatısta çekme ve itmeyi tetikler.
 
== Kutuplar, karşıtını muhakkak kendi içinde barındırır ==
Bir kutbun hakimiyetinin en güçlü olduğu yerde karşıt kutbu belirmeye başlar. En küçük gölge Güneşgüneş ışınlarının en heybetli vurduğu sırada görünüroluşur. Bu andan itibaren ışınlarışık azalır, gölge uzar ve neredeyse tümüyle göreceliği karanlığa geçer. Böylece yine haddin ne olduğu da ortaya çıkar. Bu oluşum, değişim ve dönüşümün de belirtileridir. Gecenin içinde aydınlık ve sıcağın; gündüzün içinde de soğuk ve gölgenin bulunması; dişi görünümün içinde erkek, erkek görünümün içinde dişi olması; her sorunun, çözümü; sevginin, nefreti; eylemsizliğin, eylemi; savunmanın, saldırıyı barındırması gibi. Tai-çiTaiji veya yin-yang simgesininimgesinin içindeki küçük karşıt renkli daireler bu özelliği anlatır.
 
== Kutuplar karşılıklı bağlılık ilişkisi içindedirler==
Oluşumlar, karşıtı olmadan açıklanamazlar. Karşıtların biri, diğerinden bağımsız olamaz. Gündüz olmadan, gece; gece olmadan, gündüz açıklanamaz. Gece olmadığı sürece, gündüz de yoktur. Kutuplar birbirinden bağımsız ele alınamazlar. Bu durumda beden ve psikoloji ayrı ayrı incelenemez. Organların kendisi yin, işlevi ise yang'dır. Böbrek, organ haliyle yin'dir. Böbrekten kaynaklanan bir yin ve yang kararsızlığı, böbreğiBiri zayıf düşürüpdüşerse korkularımızıbu hareketeöbürünü geçirir.de Böbrekteki kararsızlık karaciğere bineretkiler. KaraciğerdekiKorku yetersizmisal böbrekyang desteğietken sebebiyleolarak artantaşkınlık baskıseviyesinde öfkeyiseyrediyorsa, tetikler.bu Karaciğerdekitaşkınlık kararlılık,yin böbrektekiolan kararlılıkorgana ileda mecburizarar birvermeye bağbaşlar içindedir. Tüm organlarımızyani bu türörnekte birböbrek bağımlılıkzarar ilişkisigörmeye içindedirbaşlar. BiriBöbrek zayıfyini düşersedüşüşe bugeçerse öbürünükalbin deyangını etkiler.serinletemez Herbu organda temelkalbin ruhaniyangında görüntüyü detaşkınlığa temsilyol ederaçar. BöbrekleKalpteki korku, karaciğerle öfke, kalpyin ve neşeyang gibi.karar Herseviyesinin ruhanibozulması halhalinde ilgilikişide organınfarklı kararlılığıylapsikotik çokpatlamalar yakındanortaya ilgilidir ve ona bağlıdırçıkabilir. BuYin yüzden,ve bütünyang ve parçanınhiç bir aradalığızaman gereği,tek Doğubaşına Tıbbı,mutlak bedeniolarak ve ruh halini ayrı ayrı ele alınamayacağını dile getirirbulunmazlar. Psikoloji ve beden birbirinden bağımsız incelenemez. Mevlana ve Yunus Emre için "Aşk" parçanın bütünle buluşabilmesidir.
[[Dosya:Yin-Yang-Kugel.jpg|thumb|200px|Yin ile Yang topları]]
 
== Kutuplar karşılıklı olarak bir diğerine dönüşebilirler ==
Karşıtlar, birbirine dönüşebilen yapıdadır. Dönüşüm aşamalarla, kendi sürecine bağlı olarak gerçekleşir. Her sürecin bir haddi vardır. Dönüşüm, uyum içinde veya uyumsuz gerçekleşebilir. Uyum, Yin ve Yang'ın göreceliolağan denklikdoğal halidirseyridir. Uyumsuzlukta sürecinyin veya yang herhangi bir etkenle taşkın yada seyrelme halinde alt veya üst haddine ulaşılırulaşır. veBu oaşamada haddenkutuplar karşıtına dönüş yapar yani karşıt kutbuna Yin Yang'a; Yang da Yin'e dönüşür. Dönüşüm, sürecin hem etken hem de etkin parçasıdır. Dönüşebilme, bitmeyen sonsuz devinimi olanaklı kılar. Kış, yaza; güz,yaz baharakışa; karanlıkgündüz geceye, aydınlığagece gündüze döner. ve böyle takip eder sarmal gibi döne döne.
 
== Kutuplar karşılıklı olarak üreten-tüketen veya destekleyen-kısıtlayan ilişkisindedirler ==
Kutuplar birbirini ürettiği, desteklediği gibi aynı şekilde tüketen, kısıtlayan ilişkisinde de olabilirler. Yanan bir mumda olduğubu gibidurum gözlemlenebilir. Yanmakta olan ip ve parafin, alevi besler. Alevin ısısı ise bu ikiliyi tüketir. Sonunda fitil veya mum bittiğinde, alev de tükenecektir. Mum, fitil ve alev ışık ve ısı olarak ortamın enerjisine geçiş yapar. Üretme ve tüketme ilişkisi dönüşümle devam eder.
 
== Kutuplar kendi içlerinde de sonsuz alt kutupları barındırır ==
Son derece basit bir yapı, son derece karmaşık yapının ayrılmaz parçasıdır. Bütün ve onun parçaları, birbirinden bağımsız olarak ayrı ayrı açıklanamaz. Basit yapıyla, karmaşık yapı; Yin ve Yang'ın temel ilkelerine sürekli uyar. Mikro makronun, makro mikro yapının ayrılamaz parçalarıdır.
 
== SimgesininYin Yang İmgesinin anlamı ==
Değişim ve kutuplaşma aynı süreçte işler. Kutuplar birbirinin özünü karşıtında barındırır. Her şey, hiçlikten doğar ve ardından kutuplaşma da başlar. Yaygın olarak iyilik ve kötülüğün simgesi olarak bilinen Yin ile Yang'ın, kuram olarak ahlaki değerlerle hiçbir ilgisi yoktur. Kuram, bir şeyi ne iyi olarak ne de kötü olarak ele alır. Aksine, tümüyle evrenin gerçekleri üzerine kuruludur ve evreni karşıtların dinamiği olarak inceleyen, yorumlayan bir Doğu Asya felsefeleri yöntemidirinceler.
 
==Ayrıca bakınız ==
214

değişiklik