"Alıntı kelime" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzenleme AWB ile
("Loanword" sayfasının çevrilmesiyle oluşturuldu.)
Etiketler: İçerik Çevirmeni ContentTranslation2
 
k (düzenleme AWB ile)
'''Alıntı kelime''' veya '''sözcük''' bir [[Dil|dildendil]]den başka bir dile [[Çeviri|tercüme]] edilmeden geçmiş [[Kelime|kelimedirkelime]]dir. Alıntı kelimeler, ortak bir [[Etimoloji|etimolojiketimoloji]]k kökene sahip oldukları için iki veya daha fazla dilde birbirlerine benzer olan [[Soydaşsoydaş kelime|soydaş kelimelerden]]lerden farklıdır. Ayrıca başka bir dilden geçmiş olan, ancak geçerken o dile çevrilmiş, ''[[calque]]'' olarak adlandırılan kelimeler de alıntı olarak sınıflandırılmaz.
 
'''Alıntı kelime''' veya '''sözcük''' bir [[Dil|dilden]] başka bir dile [[Çeviri|tercüme]] edilmeden geçmiş [[Kelime|kelimedir]]. Alıntı kelimeler, ortak bir [[Etimoloji|etimolojik]] kökene sahip oldukları için iki veya daha fazla dilde birbirlerine benzer olan [[Soydaş kelime|soydaş kelimelerden]] farklıdır. Ayrıca başka bir dilden geçmiş olan, ancak geçerken o dile çevrilmiş, ''[[calque]]'' olarak adlandırılan kelimeler de alıntı olarak sınıflandırılmaz.
 
== Çeşitli dillerde alıntı kelimeler ==
 
=== İngilizce ===
İngilizce, diğer kültürlerden veya dillerden birçok kelime ödünç almıştır. Bu kelimelere örnekler [[:en:Lists of English words by country or language of origin|''Lists of English words by country or language of origin'']] ve [[:en:Anglicization|''Anglicization'']] maddelerinde yer almaktadır.
 
Bazı İngilizce alıntı sözcükler, İngilizce'de alıntı sözcüğün sahip olduğu [[Fonem|ses birimi]] mevcut olmasa bile orijinal fonolojiye nispeten sadık kalmaktadır. ''un-'', ''-ing'' ve ''-ly'' gibi çoğu İngilizce ek [[Eski İngilizce|Eski İngilizcede]]de de kullanılmıştır. Bununla birlikte, bazı İngilizce ekler alıntı olmaktadır. Örneğin, ''-ize'' ([[Amerikan İngilizcesi]]) veya -''ise'' ([[İngiliz İngilizcesi]]) [[Sonson ek|son eki]]i [[Yunanca]] -ιζειν (''-izein'') kökenli [[Latince]] ''-izare'' ekinden alıntı olmaktadır.
 
=== Osmanlı İmparatorluğu'nda alıntı kelimeler ===
600'den fazla yıl boyunca [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlılar]], imparatorluğun edebi ve idari dili olarak pek çok [[Farsça]] ve [[Arapça]] kökenli sözcük içeren, [[Osmanlı Türkçesi]] olarak adlandırılan ve dönemin günlük hayatta kullanılan Türkçesinden farklı bir [[Türkçe]] kullanmıştır. Osmanlıcanın ihtiva ettiği pek çok sözcük, imparatorluk coğrafyasında konuşulan [[Arnavutça]], [[Bulgarca]], [[Yunanca]], [[Macarca]], [[Yahudi İspanyolcası|Ladino]], [[Makedonca]] ve [[Sırp-Hırvatça]] gibi diğer dillere alıntı olarak girmiştir.
 
[[I. Dünya Savaşı]] sonrası İmparatorluk yıkıldıktan ve [[Türkiye|Türkiye Cumhuriyeti]] kurulduktan sonra, Türk dili yeni kurulan [[Türk Dil Kurumu]] liderliğinde geniş çaplı bir [[Dil Devrimi|dil reformuna]] tabi tutulmuştur. Bunun sonucunda dönemin Türkçesinde [[Türkçedeki yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe karşılıkları|benimsenmiş birçok alıntı kelime]] [[Türk dilleri|Türki]] köklerden türetilmiş yeni sözcüklerle değiştirilmiştir. Türkçe aynı zamanda ''pantolon'' (Fransızca: ''pantalon'') ve ''komik'' (Fransızca: ''comique'') gibi [[Fransızca|Fransızca'dan]] birçok ödünç kelime de almıştır.
 
Modern Türkiye'de kelime kullanımı politik bir boyut da kazanmıştır. [[Sağcılık|Sağcı]] yayınlar daha çok Arapça veya Farsça kökenli kelimeler kullanma eğiliminde olurken, [[Solculuk|solcu]] muadilleri Avrupa dillerinden daha çok sözcük benimsemekte, merkez görüşlü yayınlar ise daha çok yerli Türkçe kök sözcükleri kullanmaktadır.<ref>{{cite book|isbn=978-0-19-925669-3|last=Lewis|first=Geoffrey|title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success|place=London|publisher=Oxford University Press|year=2002}}</ref>{{Sayfa belirt}}
 
== Anlam kayması ==
Bazı durumlarda, alıntılanmış kelimenin orijinal anlamı, [[semantik]] açıdan [[Anlam kayması|kaymaya]] uğrayabilir. İngilizce bir kelime olan ''Viking,'' [[Japonca|Japoncaya]]ya "[[wikiwikiweb:バイキング|バイキング]]" (''baikingu)'' olarak geçmiştir, ancak bu kelime bu dilde "büfe" anlamına gelmektedir. Bunun nedeni Japonya'da bir İskandinav mutfağı geleneği olan [[İsveç masası|smörgåsbord]]'dan esinlenerek [[Büfe|açık büfe]] tarzında yemekler sunan ilk restoranın "Viking" adı altında açılmış olmasıdır.<ref>{{cite web|title=The Imperial Viking Sal|publisher=Imperial Hotel Tokyo|url=https://www.imperialhotel.co.jp/e/tokyo/restaurant/sal/|accessdate=March 30, 2019}}</ref>
 
"Karo" anlamına gelen Almanca ''[[wikiwikiweb:Kachel#German|Kachel]]'' kelimesi, [[Hollandaca|Hollandacaya]]ya "''[[wikiwikiweb:kachel|kachel]]''" olarak girmiştir, ancak bu dilde karo yerine [[soba]] anlamına gelmektedir. Bu durum, Almancada özel bir karolu soba çeşidini tanımlayan ''[[wikiwikiweb:Kachelofen|Kachelofen'ın]]'' Hollandacaya ''[[wikiwikiweb:kacheloven|kacheloven]]'' olarak geçmesi, Hollandalıların ise bu bu kelimeyi sadece ''kachel'' olarak kısaltması ile meydana gelmiştir.
 
== Ayrıca bakınız ==
 
* [[İhtira]]
 
== Kaynakça ==
== Dış bağlantılar ==
 
* [http://wold.clld.org/ Dünya Alıntı Kelime Veritabanı (WOLD)] {{En}}
 
[[Kategori:Çeviri]]
[[Kategori:Kültürel asimilasyon]]
56.875

değişiklik