"Altayca" sayfasının sürümleri arasındaki fark

karıştırma şablonu eklendi, taslak çıkartıldı, kırık dış bağlantılar yenileriyle değiştirildi, kişi sayısı için güncel kaynak eklendi, sınıflandırma için Talat tekin'in görüşü eklendi
(ülke ismi dz. AWB ile)
(karıştırma şablonu eklendi, taslak çıkartıldı, kırık dış bağlantılar yenileriyle değiştirildi, kişi sayısı için güncel kaynak eklendi, sınıflandırma için Talat tekin'in görüşü eklendi)
{{Karıştırma|Altay dilleri}}{{Dil bilgi kutusu
|dilin adı = Altayca
|kendi dilindeki adı = Алтай тили
|telaffuz = ''Altay tili''
|ülkeler (ülke) = [[Altay Cumhuriyeti]]
|bölge = [[Altay Cumhuriyeti]], [[Altay Krayı]], [[Sibirya Federal Bölgesi]]
|etnisite = [[Altaylar]]
|kişi sayısı = 11055,000720
|tarih = 2010
|kaynak = <ref>{{Cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Vol4/pub-04-05.pdf |title=Population of the Russian Federation by Languages (in Russian)|last=|first=|date=|website=gks.ru|publisher=Russian Bureau of Statistics|access-date=1 November 2017}}</ref><ref>http://www.ethnologue.com/language/atv</ref><ref>http://www.ethnologue.com/language/alt</ref>
|aile rengi = Altay
|aile1 = [[UralTürk Altay Dil Ailesidilleri]]
|aile2 = [[AltayŞaz DilleriTürkçesi|Şaz]]
|aile3 = [[Sibirya Türk dilleri|Sibirya grubu]]
|aile4 = [[Sibirya Türk dilleri]]
|alfabe = [[Kiril alfabesi]]
|ulus = {{bayrakülke|Altay CumhuriyetiRusya}}
*{{bayrakülke|Altay Cumhuriyeti}}
|iso2 = alt
|lc1=atv|ld1=NorthernKuzey AltaiAltayca
|lc2=alt|ld2=SouthernGüney AltaiAltayca
|kutuboyutu =
 
}}
'''Altayca''' veya '''Altay Türkçesi''', çağdaş [[Türk yazı dilleri|Türk dilleri]]nin [[Sibirya grubu]]nda yer alan kollardanbir biridir[[Dil|dildir]]. [[Rusya]] içindeki [[Altay Cumhuriyeti]]’nin resmî dilidir. Altayca, daha1948 önceyılına kadar '''Oyrot dili''' (ойрот) olarak adlandırılıyorduadlandırılmıştır. 2002Rusya'nın 2010 nüfus sayımı verilerine göre bu lehçeyidil yaklaşık 75 bin55.000 kişi konuşmaktadırtarafından konuşulmaktadır.<ref>{{Cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Vol4/pub-04-05.pdf|title=Dillere göre Rusya Federasyonu nüfusu (Rusça)|last=|first=|date=|website=gks.ru|publisher=Rus İstatistik Bürosu|access-date=1 November 2017}}</ref>
 
Dil, [[Altay Krayı]]'nda konuşulan Kuzey Altayca ile [[Altay Cumhuriyeti]]'nde konuşulan Güney Altayca olmak üzere iki lehçeye sahiptir, ancak bu iki lehçe tamamıyla [[Karşılıklı anlaşılabilirlik|karşılıklı anlaşılabilir]] değildir.<ref>Raymond G. Gordon Jr., ed. 2005. ''Ethnologue: Languages of the World''. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics.</ref> Dilin [[Kiril alfabesi]] ile yazılan [[Standart dil|standart formu]] Güney Altaycayı baz almakta olup, 2006 yılında Kuzey Altaycanın yazımı için Kiril alfabesi asıllı bir sistem de geliştirilmiştir.<ref>[http://www.indigenous.ru/modules.php?name=News&file=print&sid=215 В Алтайском крае издана азбука кумандинского языка. 2006]</ref>
 
== Sınıflandırma ==
Altayca, [[Altay Dağları]]nın çevrelediği bir alanda konuşulur ve genellikle [[Türk dilleriŞorca]]'nin Sibirya grubuna ait olarak sınıflandırılır. Şor ve [[Hakas|Hakasça]] lehçelerinedillerine coğrafi açıdan yakınlığı dolayısıyla Türkik[[Türk dilleri|Türki dillerin]] Kuzey ([[Sibirya Türk dilleri|Sibirya]]) alt grubu içinde değerlendirilir,<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=92721|title=Ethnologue report for Northern Turkic|accessdate=2007-09-14|editor=Gordon, Raymond G. Jr.|year=2005|publisher=SIL International}}</ref> ancak coğrafi olarak diğer dillerden nispeten izole olması nedeniyle bu sınıflandırma tartışmalıdır. [[Kıpçak Grubu|Kıpçak grubu]] içinde yer alan [[Kırgızca]]’ya<nowiki/>ya yakın özellikler göstermesi yüzünden bu sınıfa da dahil edilmiştir. [[Talat Tekin]] dilin güney lehçesini diğer Türk dilleri içerisinde ayrı bir lehçediralt gruba sokmuş iken, Kuzey lehçesini Şorcanın Kondoma lehçesi ve [[Çulımca]] ile birlikte sınıflandırmıştır.<ref>{{cite journal|last=Tekin|first=Tâlat|date=January 1989|title=A New Classification of the Chuvash-Turkic Languages|journal=Erdem|volume=5|issue=13|pages=129–139|issn=1010-867X}}</ref>
 
== Coğrafi dağılımı ==
 
== Diyalektleri ==
Altay dili, Kuzey ve Güney diyalektlerine ayrılır. Bu diyalektler de ayrıca pek çok alt diyalekti içerir. Başlıca diyalektleri aşağıdaki gibidir:
{{Incubator|önek=Wp|dilkodu=atv|dil=Kuzey Altayca}}
{{Incubator|önek=Wp|dilkodu=alt|dil=Güney Altayca}}
Altay dili Kuzey ve Güney diyalektlerine ayrılır. Bu diyalektler de ayrıca pek çok alt diyalekti içerir. Başlıca diyalektleri aşağıdaki gibidir:
 
* '''Güney Altay'''
** Asıl Altay
*** Mayma
*** Çuy
** Teleut
* '''Kuzey Altay'''
** [[Tubalar|Tuba]]
** Kumandı
*** Turaçak
 
== Dış bağlantılar ==
{{Incubator|önek=Wp|dilkodu=alt|dil=Güney Altayca}}
* [http://wap.ongudai.forum24.ru/?1-0-0-00000009-000-0-0-1273042165/ Altay Dilde Forum]
{{Incubator|önek=Wp|dilkodu=atv|dil=Kuzey Altayca}}
* [http://ilia-romantic.narod.ru/pages/dict_topo_altai.htm/ Gornoya(Dağlık)-Altay Toponomik Sözlük ]
 
* [http://sozlik.gcons.ru/index.php?a=list&d=1-slovar-osnovnyh-obschestvenno-politicheskih-i-uchebno-pedagogicheskih-terminov-altaijskogo-yazyka&p=1/ Onlayn Altayca Sözlük]
*[https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/778738 Türkiye'de Altay Türkçesi üzerine yapılmış olan lisansüstü tezleri]
* [http://www.turkbirlik.gen.tr/altayca/ Altay Türkçesi Sözlük]
*[http://openaccess.ardahan.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12427/747/Elcan%2C%20Abdullah-Doktora.pdf?sequence=1&isAllowed=y Altayca ve Türkçenin karşılaştırılmalı ses ve şekil bilgisi]
* [http://wap.ongudai.forum24.ru/?1-0-0-00000009-000-0-0-1273042165/ Altay Til İnternette]
* [http://www.tarbagan.net/fotj/AltaiLang.htm Altay alfabesi]
* [https://www.youtube.com/watch?v=u3y01rwrsrE Altai Kai - Baatyrdin Sözöö (Altay Türkçesi Alt Yazılı Şarkı)]
* [http://www.geocities.com/Athens/9479/altai.html Altayca deyişler] ([https://www.webcitation.org/5kmXWRuI6?url=http://www.geocities.com/Athens/9479/altai.html Arşiv] 2009-10-25)
* [https://web.archive.org/web/20160313235240/http://epaltay.ru/index.php?catid=48:2009-11-26-04-23-57&id=2313:2010-12-15-06-25-51&itemid=83&option=com_content&view=article Rusça–Altayca Online Sözlük]
 
{{Türk dilleri}}
{{Rusya dilleri}}
{{Türk-dil-taslak}}
 
[[Kategori:Sibirya grubu]]
[[Kategori:Altay Cumhuriyeti]]
6.460

değişiklik