"Stephen (İngiltere kralı)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme
(düzeltme)
 
== Çocukluğu ve Gençliği ==
Stephen, [[Blois]]'de doğmuştur. Babası [[Blois Kontu Stephen]] annesinin ismi iseile Adela'dırnın çocuklarıdır. Annesi [[I. William]]'ın ve İngiliz soylularından biri olan [[Matilda Flandra'lı ]]Matilda'nın kızıdır.
 
Stephen'in asgari üç ağabeyi ve bir küçük erkek kardeşi vardı. Ağabeylerinin isimleri : özürlü olan Giyom, [[II. Theobald]], genç ölen Odo, ve küçük kardeşi sonradan Winchester Başpiskoposu olan [[Henry Blois'li]] idi. Ayrıca bir öz kızkardeşi veya iki tane anne ayrı yarım kız kardeşi vardı.
 
Stephen, İngiltere Kralı dayısı [[İI. Henry (İngiltere Kralı)|İI. Henry]] yanına gönderildi ve onun sarayında özenle büyütüldü. Dayısı yanında onun krallığının ileri gelen asillerinden biri oldu. Dayısı ona İngiltere'de büyük arazileri hibe olarak vermişti. 1115 yılında ise dayısı tarafından Mortain Kontu ilan edildi ve Bolougne [[Kont]]u'nun kızı olan Matilda Bolougnelu ile evlendirdi. Karısı Karısının verasetinden dolayı İngiltere'de Kent'te ve Fransa'da Boulogne şehir, limanı ve çevresinde büyük arazilerin sahibi idi. Böylece karıkocakarı koca o dönemde İngiltere'deki en zengin kişiler arasına girdiler. Stephen ellerine geçen bu büyük arazilerin idaresini karısı Matilda'nın etkin ellerine bırakmıştı.
 
Fakat 1120'de İngiltere Kralı İI.Henry'nin tek meşru oğlu ve veliahtı olan [[William Adelin]] İngiltere'ye gitmek için Barfleur limanından kalkan "White[[Beyaz ShipGemi (İngiltere)|Beyaz Gemi]]" adlı bir gemiye bindi. Bu gemi daha Barfleur limanı ağzında iken bir deniz kazası geçirip battı ve bu kazada gemideki 300 kusur yolcudan 2 kişi hariç tüm yolcular, ve bu arada veliaht William Adelin, olduöldü. Stephen Bloisli da bu gemiye binmesi gerekmekteydi ama mide hastalığı veya diğer bir özür yüzünden bir sonra Mansı[[Manş Denizi]]'ni geçecek gemiye binmeye karar vermesi dolayısıyla bu kazaya uğramadı ve yaşayarak kurtuldu. Karısı Matilda 1125 yılında babasının unvanına varis olarak [[Bolougne]] [[Kontes]]'i oldu.
 
Bundan sonra I. Henry'nin başka meşru oğlu olmadığı için, sarayda veliaht olmak için komplolar kuruldu ve çatışmalar yapıldı. Kral I. Henry, kızı ve Kutsal Roma İmparatoru olan [[V. Heinrich (Kutsal Roma imparatoru)|V. Heindrich]]'in karısı olan ama bu hükümdar 1125'te ölünce 1128'de Anju[[V. Geoffroy (Anjou kontu)|Anjou Kontu GeoffreyV. AnjuluGeoffroy]] ile evlenmiş olan [[İmparatoriçe Matilda|Matilda]]'nın kendine varis olup İngiltere Krallığı tahtına hükümdar olarak geçmesini istemekteydi. Sarayında bulunan ileri gelenlere, bu arada yeğeni Stephen Bloisli'ya, kendisi ölünce tahta tek yaşayan meşru evladı olarak kızı Matilda'yı tahta geçireceklerine yemin ettirdi.
 
== Stephen'in İngiltere Krallığı, isyanlar ve "Anarşi" dönemi ==
I. Henry 1135'te ölünce İngiltere Krallığı'nda sankibir kapanıniktidar elindeboşluğu kaldıyaşandı. Kızı ve güya meşru varisi olan İmparatoriçe Matilde kocası GeoffreyV. AnjuluGeoffroy ile Fransa'da bir isyan bastırmakla meşguldü ve onların tarafından olan ilerigelenileri gelen İngiltere asilleri ya bu isyanla uğraşmakta idiler ya da I. Henry'nin Fransa'da Normandiya'da olacak cenaze treninialayını beklediler. Stephen'in ağabey I. Theobald da daha güneyde Blois'da idi. Fakat Stephen MansManş Denizi kenarından olan Bolougne limanında idi. Stephen hemen bir gemi ile kendine bağlı subay ve askerlerle İngiltere'ye geçti. Orada Norman kralların kilise üzerindeki etkilerini azaltmak isteyen küçük kardeşi Winchester BaspikoposuBaspiskoposu olan Henry Bloisli'nin desteğini aldı. İngiltere'de önemli bir kilise hiyerarşisi basında olan kardeşi Stephen'in dayısı I. Henry'ye İmparatoriçe Matilda'yi tahta geçireceğine dair yaptığı yeminin dinsel olarak hiç önemi olmadığını ve bir ülke içinde asayiş içerisinde barış ve huzurun devam ettirilmesinin boş bir yeminden çok daha önemli olduğunu ona bildirdi. Stephen 8 Aralık'ta Londra'ya geçti ve ertesi hafta İngiltere Krallığı'nı eline geçirmek için gereken her türlü işlem ve hareketleri organize etmekle uğraştı. Kendini İngiltere Krallığı kralı ilan etti; geleneksel olarak Londra ahalisinin kral seçme hakkini da kullandırılarak Londra halkı tarafından krallığı onaylandı ve 22 Aralık 1135'te yapılan dinsel taç giyme töreni ile İngiltere kralı oldu.
{{düzenle-tr}}
I. Henry 1135'te ölünce İngiltere Krallığı sanki kapanın elinde kaldı. Kızı ve güya meşru varisi olan İmparatoriçe Matilde kocası Geoffrey Anjulu ile Fransa'da bir isyan bastırmakla meşguldü ve onların tarafından olan ilerigelen İngiltere asilleri ya bu isyanla uğraşmakta idiler ya da I. Henry'nin Fransa'da Normandiya'da olacak cenaze trenini beklediler. Stephen'in ağabey I. Theobald da daha güneyde Blois'da idi. Fakat Stephen Mans kenarından olan Bolougne limanında idi. Stephen hemen bir gemi ile kendine bağlı subay ve askerlerle İngiltere'ye geçti. Orada Norman kralların kilise üzerindeki etkilerini azaltmak isteyen küçük kardeşi Winchester Baspikoposu olan Henry Bloisli'nin desteğini aldı. İngiltere'de önemli bir kilise hiyerarşisi basında olan kardeşi Stephen'in
dayısı I. Henry'ye İmparatoriçe Matilda'yi tahta geçireceğine dair yaptığı yeminin dinsel olarak hiç önemi olmadığını ve bir ülke içinde asayişli sulh ve sukunun devam ettirilmesinin boş bir yeminden çok daha önemli olduğunu ona bildirdi. Stephen 8 Aralik'ta Londra'ya geçti ve ertesi hafta İngiltere Krallığı'ni eline geçirmek için gereken her turlu işlem ve hareketleri organize etmekle uğraştı. Kandini İngiltere Krallığı kralı ilan etti; geleneksel olarak Londra ahalisinin kral seçme hakkini da kullandırılarak Londra halkı tarafından krallığı onaylandı ve 22 Aralık 1135'te yapılan dinsel taç giyme töreni ile İngiltere kralı oldu.
 
Stephen'in krallık dönemi başında basarili oldu. İngiltere'ye İskoçya kralı I. David, Galler isyancıları ve İmparatoriçe Matilda'nin kocası I. Geodfrey Anjulu'nun saldırıları Stephen ve ordusu tarafından geri püskürtüldü. 1138'de İmparatoriçe'nin yarı erkek kardeşi Robert Glouceterli'nin ayaklanmasının bastırılması biraz zor oldu. 1139'da ise İmparatoriçe Matilda ve kocasi Geoffrey Anjulu'nun güçlü saldırısı basarili oldu. Karı koca Güneybatı İngiltere'yi ellerine geçirdiler ve buradan Steohen'in kral olamayıp gaspçı olduğunu ilan ettiler. 1141'de Stephen'le yaptıkları "Lincoln Muharebesi"'ni kazanıp Stephen'i esir aldılar. Fakat Robert Gloucesterli Stephen'i tutan ve karisi Matilda Bolougnelu, küçük kardeşi piskopos henry Bloisli ve William Ypresli bir asker komutasında olan orduyla yaptığı "Winchester Hezimeti" adı verilen muharebesi kaybetti ve Kral Stephen taraftarlarının eline esir düştü. Kral Stephen ile Robert Gloucester esir değiştokuşu ile taraflarına geri döndüler. Fakat bu bir tarafta Stephen ve diğer tarafta İmparatoriçe Matilda ve Geoffrey Anjulu arasında yapılan savaş hiçbir taraf üstün gelmeden devam edip gitti ve İngiltere halkı yerel asillerin hiç yasaya ve adete bakmadan istediklerini yapar hale geldikleri için bu savaştan büyük zararlar gördü. Bu gayet kanunsuz çatışma dönemine "Anarsi" adı verildi. 31 Ekim 1147'de Imparatorice'nin en yetenekli taraftarı olan Richard Gloucesterli oldu. Bunun üzerine İmparatoriçe Matilde Framnsa'ya Anju topraklarına çekildi ve İngiltere'deki çatışmalar hafifleşti. İmparatoriçe Matilda 3 Mayıs 1151'de oldu ve "Feversahm Manastırı"'na gömüldü.
 
Stephen'in krallık dönemi başında basarilibaşarılı oldu. İngiltere'ye İskoçya kralı I. David, Galler isyancıları ve İmparatoriçe Matilda'nin kocası IV. Geodfrey AnjuluGeoffroy'nunun saldırıları Stephen ve ordusu tarafından geri püskürtüldü. 1138'de İmparatoriçe'nin yarı erkek kardeşi Robert Glouceterli'nin ayaklanmasının bastırılması biraz zor oldu. 1139'da ise İmparatoriçe Matilda ve kocasikocası GeoffreyV. AnjuluGeoffroy'nunun güçlü saldırısı basarilibaşarılı oldu. Karı koca Güneybatı İngiltere'yi ellerine geçirdiler ve buradan Steohen'in kral olamayıp gaspçı olduğunu ilan ettiler. 1141'de Stephen'le yaptıkları "Lincoln Muharebesi"'ni kazanıp Stephen'i esir aldılar. Fakat Robert Gloucesterli, Stephen'iı tutan vedestekleyen karisikarısı Matilda Bolougnelu, küçük kardeşi piskopos henryHenry Bloisli ve William Ypresli bir asker komutasında olan orduyla yaptığı "Winchester Hezimeti" adı verilen muharebesimuharebeyi kaybetti ve Kral Stephen taraftarlarının eline esir düştü. Kral Stephen ile Robert Gloucester esir değiştokuşudeğiş tokuşu ile taraflarına geri döndüler. Fakat bu bir tarafta Stephen ve diğer tarafta İmparatoriçe Matilda ve GeoffreyV. AnjuluGeoffroy arasında yapılan savaş hiçbir taraf üstün gelmeden devam edip gitti ve İngiltere halkı, yerel asillerinasiller hiç yasaya ve adetegeleneğe bakmadan istediklerini yapar hale geldikleri için bu savaştan büyük zararlar gördü. Bu gayet kanunsuz çatışma dönemine "AnarsiAnarşi" adı verildi. 31 Ekim 1147'de Imparatoriceİmparatoriçe'nin en yetenekli taraftarı olan Richard Gloucesterli olduöldü. Bunun üzerine İmparatoriçe Matilde Framnsa'ya AnjuAnjou topraklarına çekildi ve İngiltere'deki çatışmalar hafifleşti. İmparatoriçe Matilda 3 Mayıs 1151'de olduöldü ve "''Feversahm Manastırı"''{{'}}na gömüldü.
<!--
In January 1153, the empress' son Henry landed in England and began seeking combat with Stephen. At Wallingford another battle was averted when the two parties agreed that Stephen would remain king during his lifetime, but that Henry Plantagenet would succeed him.[13] Stephen died on 25 October 1154.
 
At Wallingford another battle was averted when the two parties agreed that Stephen would remain king during his lifetime, but that Henry Plantagenet would succeed him.[13] Stephen died on 25 October 1154.
 
The crowds in London traditionally claimed a right to elect the king of England, and they proclaimed Stephen
-->
 
The crowds in London traditionally claimed a right to elect the king of England, and they proclaimed Stephen
 
== Saltanatı ==
{{Ana madde|Anarşi (1135)}}
Stephen taç giydiği zaman soyluların, Papa [[Papa II. İnnocentius]] ve İngiliz [[Baronbaron]]'ların desteğini almıştı. Hükümdarlığının ilk yılları gayet huzurlu geçti. Kendisinden önce gelen krallar, [[Galler]] ve [[İskoçya]] ile çeşitli savaşlar yapmıştı. Fakat Stephen böyle bir yol izlememişti. Bu barış ortamı 1139 yılına kadar devam etti.
 
1139 yılında Kraliyet yönetiminin başında bulunan [[Roger Salisbury'li]] ile yeğenleri Alexander ve Nigel kralın yönetiminden memnun olmadıklarını ve kralın sahip oldukları kalelere el koyduğunu bahane göstererek baş kaldırdılar. Kendilerinin olduklarını iddia ettikleri kaleleri talep ettiler. Talepleri reddedilince hak iddia ettikleri kaleleri kuşattılar, ve halkı ayaklandırmaya çalışarak kralı protesto ettiler. Kral Stephen o yıl içinde [[kardinal]] ilan edilen kardeşi Henry'den dini bir konsey kurulmasını ve bu sorunun [[kilise]] tarafından çözülmesini istedi. Çünkü [[Salisbury'li Roger]] aynı zamanda kiliseye bağlı bir din adamıydı.
Fakat kilise bu duruma çözüm bulamadı. Bunun üzerine Kral Stephen güvendiği adamlardan biri olan [[II. Aubrey de Vere]]'i kendi adına konseye gönderdi; ve [[Roger Salisbury'li]]'nin bir din adamı olarak değil kralın bir hizmetkarı olarak tutuklanmasını istedi. Bu sırada Roger, Kraliçe Matilda'nın başa geçmesini ve Kral Stephen'ın devrilmesini öngörecek bir plan hazırlıyordu. Fakat bu planı uygulayamadan tutuklandı.
 
==Dış kaynaklarKaynakça ==
;Özel
{{Kaynakça}}
 
;Genel
* Crouch, David. ''The Reign of King Stephen'', 2000
* Davis, Ralph Henry Carless, (1967) ''King Stephen, 1135-1154'', University of California Press
* Norgate, Kate (1898). "Stephen (1097?-1154)". Kaynak:Sidney Lee. ''Dictionary of National Biography, 1885–1900​''. s. 54. Londra: Smith, Elder & Co. say. 151–156
* Crouch, David. ''Review of 'King Stephen', 2011 [http://www.history.ac.uk/reviews/review/1038]
 
* King, Edmund (2004) "Stephen (c.1092–1154)", ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, Online: online edn, [[Erisim:9.2006).
==Dış baĝlantılar==
{{commons}}
 
* Crouch, David. ''Review of 'King Stephen', 2011 [http://www.history.ac.uk/reviews/review/1038]
* King, Edmund (2004) "Stephen (c.1092–1154)", ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, Online: online edn, [[Erisim:9.2006).
 
{{S-start}}
{{S-aft|after=[[Matilda (İngiltere Kraliçesi)|Matilda]]|as=İngiliz Kraliçesi}}
{{S-ttl|title=Normandiya Dükü|years=1135 - 1144}}
{{S-aft|after=[[GeoffreyV. Plantagenet,Geoffroy Anju(Anjou Kontukontu)|GeoffreyAnjou Kontu V. Geoffroy]]}}
{{S-bef|before=[[Matilda (İngiltere Kraliçesi)|Matilda]]|as=İngiliz Kraliçesi}}
{{S-ttl|title=[[İngiltere hükümdarları listesi|İngiltere Kralı]]|years=Kasım 1141 - 25 Ekim 1154}}
88.901

değişiklik