"Zodyak" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Kaynaklar ve referanslarda düzenleme
(→‎Ölçümü: düzeltme AWB ile)
k (Kaynaklar ve referanslarda düzenleme)
[[Dosya:Ecliptic path.jpg|thumb|Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi ekvator üzerinde (mavi-beyaz) hareket ettirildiğinde, [[Güneş]] [[ekliptik]] (kırmızı) üzerinde hareket ediyormuş gibi görünür.]]
 
[[Astronomi]]de '''zodyak''', [[Ekliptik|ekliptiğin]] her iki yanında 9° uzanan, Ay'ın ve ana gezegenlerin yörüngelerini kapsayan bir kuşağı ifade eder.<ref name="Encyclopædia Britannica">{{Web kaynağı | yazar = Encyclopædia Britannica | başlık = Zodiac | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/657680/zodiac | website = Encyclopædia Britannica Online | erişimtarihi = 7 MayMayıs 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150502230613/http://www.britannica.com:80/EBchecked/topic/657680/zodiac | arşivtarihi = 2 Mayıs 2015}}</ref> Ekliptik üzerinde merkezlenen gökyüzü koordinat merkezinin bir özelliğidir ([[Dünya'nın yörüngesi|Dünya yörüngesi]]nin düzlemi ve [[Ekliptik|Güneş'in aşikar yolu]]), [[Ekinoks|ekinoks noktası]]nın doğusunda derece cinsinden ölçülen [[gök boylamı]]nın ([[ekliptik]] ve [[ekvator]]un artan kesişimi) ölçülen değeridir.<ref>{{Web kaynağı | yazar = Encyclopædia Britannica | başlık = Ecliptic | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/178159/ecliptic | website = Encyclopædia Britannica Online | erişimtarihi = 7 MayMayıs 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150428114741/http://www.britannica.com:80/EBchecked/topic/178159/ecliptic | arşivtarihi = 28 Nisan 2015}}</ref>
 
== Ölçümü ==
 
Güneş'in her yıl yaklaşık 21 Mart'ta gerçekleşen ekinoks üzerine gelmesi tarihsel açıdan birinci dereceden [[Aries'in ilk noktası]] olarak bilinen ölçümün başlangıç noktasını tanımlar. Ekliptik boyunca ilk 30°'lik devinimin etkisi görülebilir takımyıldızların arka plânından ilkbahar noktasına doğru hareket ettiğinden beri sözde Aries'in zodyak sembolü olarak ifade edilir (şu anda yaklaşık olarak, [[Miladi takvim|MS]] [[2. yüzyıl]]dan beri Pisces takımyıldızının sonuna yerleşmiştir).<ref name="britannica.com">{{Web kaynağı | yazar = Encyclopædia Britannica | başlık = Astronomical map | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/40018/astronomical-map/52787/The-ecliptic-system | website = Encyclopædia Britannica Online | erişimtarihi = 7 MayMayıs 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150518065355/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/40018/astronomical-map/52787/The-ecliptic-system | arşivtarihi = 18 Mayıs 2015}}</ref> Ekliptiğin 30° sonrası ise sözde [[Taurus (takımyıldız)|Taurus]]'un zodyak sembolü olarak ifade edilir ve bu zodyağın yirmi sembolü boyunca böylece sürer, böylece her biri zodyağın büyük çemberinin 1/12'sini (30°) tutar. Zodyak sembolleri, ölçüleri ve boyutları belirsiz daima olduklarından zodyak dolaylarında olan takımyıldızların sınırlarını belirlemek için hiç kullanılmadı.<ref name="Encyclopædia Britannica"/>
 
Gök boylamını özel simgeler içinde ölçme kuralı [[19. yüzyıl]]ın ortalarına kadar hâlâ kullanılıyordu<ref>{{Kitap kaynağı|yazar=G. Rubie|titlebaşlık=The British Celestial Atlas|datetarih=1830|yayıncı=Baldwin & Cradock|location=London|pagesayfa=79|url=https://books.google.co.uk/books?id=KDEAAAAAQAAJ&dq=celestial%20longitude%20signs&pg=PA79#v=onepage&q&f=false|erişimtarihi=7 MayMayıs 2015}}</ref> ama günümüzde modern astronomi gök boylamının derecelerini her simge içinde 0°'dan 30°'ye numaralandırmak yerine 0°'dan 360°'ye numaralandırır.
 
Zodyağın astronomik ölçümü belirlemek için bir araç olarak kullanımı Batı astronomları tarafından [[Rönesans]]'a kadar gök konumlarını belirlemek için bir yöntem olarak kalageldi, sonrasında yerini astronomik konumları [[gök boylamı]] ve [[gök enlemi]]nin ekliptik temelli tanımları yerine [[Sağ açıklık]] ve [[Sapma (astronomi)|sapma]] ile ölçen [[ekvatoral koordinat sistemi]]ne bıraktı.<ref name="britannica.com"/>
904.151

değişiklik