"Türk dilleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Kaynaklar ve referanslarda düzenleme
(Gerekçe: + nedensiz içerik silinmesi)
k (Kaynaklar ve referanslarda düzenleme)
== Türk dilinin coğrafyası ==
[[Dosya:Verbreitungsgebiet der Turkvölker.png|alt=|küçükresim|300x300pik|Türk dillerinin yayıldığı alan.]]
Türk dilleri, Doğu ve Güneydoğu [[Avrupa]], Batı, Orta ve [[Asya|Kuzey Asya]] gibi büyük bir coğrafyaya dağılmıştır. Bu bölge [[Balkanlar]]'dan [[Çin]]'e, [[İran]]'dan Kuzey Denizine kadar uzanır. [[Asya]]'nın yaklaşık otuz ülkesinde en az bir Türk dili, sözünü etmeye değer yaygınlıkta konuşulur. Bunun yanında [[Almanya]]'nın yaklaşık %1.8'i [[Türkçe]] konuşabilmektedir.<ref name="bbc2">{{Web kaynağı | url = http://www.bbc.co.uk/languages/european_languages/countries/germany.shtml | başlık = BBC - Languages across Europe | yayıncı = Bbc.co.uk | erişimtarihi = 17 JanuaryOcak 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20180817070119/http://www.bbc.co.uk:80/languages/european_languages/countries/germany.shtml | arşivtarihi = 17 Ağustos 2018}}</ref>
 
19’uncu yüzyılda Türkolog Á. H. Vámbéry, Türk dilinin yayılma alanının genişliğini yaptığı gezi sırasında görmüş ve Balkanlardan Mançurya’ya kadar yolculuk yapacak bir kişinin Türk dilini bilmesi durumunda bu yolculuğunu en kolay bir biçimde yapabileceğini; zira bu topraklarda en geçerli dilin Türk dili olduğunu söylemişti.{{kaynak belirt}} Bugün bu alan daha da genişlemiştir.{{kaynak belirt}} Özellikle 1960’lı yıllardan itibaren çalışmak ve okumak başta olmak üzere çeşitli nedenlerle sanayileşmiş Avrupa ülkelerine Türklerin göçmesi sonucunda Türk dilinin yayılma alanı Balkanları da aşarak Atlas Okyanusu kıyılarına ulaşmıştır.
=== Halaçcanın ayrımı ===
 
Diğer Türk dillerine en uzak kalan Halaç dilidir. Dil bilimcisi [[Gerhard Doerfer]]'in görüşüne göre Halaç, Türk dillerinin Argu grubunun son üyesidir. [[Eski Türkçe|Türkî-i Kadim]]'den çok erken ayrılmış ve 13. yüzyılda [[İran]]'da, etrafı [[Farsça]] konuşanlarla çevrili kalmıştır. (Yani ETHNOLOGUE 2005'te<ref name="ETHNOLOGUE-01">{{Web kaynağı | url = http://www.ethnologue.com/language/klj | başlık = Khalaj, Turkic | yayımcı = SIL International, ethnologue.com | dil = İngilizce | biçim = HTML | tarih = | erişimtarihi = 25 Ağustos 2013 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20160501162852/http://www.ethnologue.com/language/klj | arşivtarihi = 1 Mayıs 2016}}</ref><ref name="ETHNOLOGUE-02">{{Web kaynağı | url = http://www.ethnologue.com/cloud/klj | başlık = Khalaj, Turkic in the Language Cloud | yayımcı = SIL International, ethnologue.com | erişimtarihi = | yazar = | erişimsaati = | son = | ilk = | yazarlink = | yardımcıyazarlar = | tarih = | yıl = | ay = | biçim = | çalışma = | yer = | sayfalar = | dil = | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150923214152/http://www.ethnologue.com/cloud/klj | arşivtarihi = 23 Eylül 2015 | quotealıntı = | iş = }}</ref> iddia edildiği gibi, [[Azerice]] ile yakın akrabalığı yoktur). Halaç bugün 40.000 kişi tarafından İran'ın [[Kom]] ve [[Akar]] illerinde konuşulur ve [[İran]]'daki Türk dilleri arasında en ilginçlerindendir. Diğer dillerden ayrı kalması ve [[Farsça]]'dan etkilenmesine rağmen ana dilden parçalar korumuştur. Ancak sesi [[Farsça]]'ya benzer.
 
=== Öteki ayrımlar ===
|[[Dolganca]]||5.000||[[Rusya]] ([[Taymir]] Özerk Bölgesi)
|-
|[[Tuvaca]]||350.000||313 940 [[Rusya]]<ref name="ÖLMEZ">{{Web kaynağı | url = http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/mehmet_olmez_tuvalar.pdf | başlık = Türk Halkları ve Dilleri: (6) TUVALAR VE TUVACA | yayımcı = ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TÜRKOLOJİ ARAŞTIRMALARI MERKEZİ, turkoloji.cu.edu.tr | erişimtarihi = 25 Ağustos 2013 | yazar = | erişimsaati = | son = Ölmez | ilk = Mehmet | yazarlink = | yardımcıyazarlar = | tarih = | yıl = 1996 | ay = Ocak | biçim = | çalışma = Çağdaş TÜRK DİLİ, Sayı 95, | yer = | sayfalar = 10-17 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20131228073502/http://turkoloji.cu.edu.tr:80/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/mehmet_olmez_tuvalar.pdf | arşivtarihi = 28 Aralık 2013 | quotealıntı = | iş = }}</ref><ref name="TUVA">{{Web kaynağı | url = http://gov.tuva.ru/page.aspx?id=18 | başlık = Tuvaca | yayımcı = gov.tuva.ru | dil = Tuvaca | biçim = | tarih = | erişimtarihi = | arşivurl = http://web.archive.org/web/20121005062145/http://gov.tuva.ru:80/page.aspx?id=18 | arşivtarihi = 5 Ekim 2012}}</ref> , 31 823 [[Moğolistan]]<ref name="TOOLLOGO2010">{{Web kaynağı | url = http://www.toollogo2010.mn/doc/Main%20results_20110615_to%20EZBH_for%20print.pdf | başlık = Moğolca | yayımcı = toollogo2010.mn | dil = | biçim = PDF | tarih = 2010 | erişimtarihi = | arşivurl = http://web.archive.org/web/20131025083636/http://www.toollogo2010.mn/doc/Main%20results_20110615_to%20EZBH_for%20print.pdf | arşivtarihi = 25 Ekim 2013}}</ref><ref>Darbaa Y., ''"Tıva Dugayında 99 Aytırıgga Harıılar"'', Abakan, 2010</ref>, 4 000 [[Çin]]
|-
|[[Tofaca]]||Konuşulmuyor †||[[Rusya]] ([[Tuva]] Özerk Bölgesi)
535.361

değişiklik