"Che Guevara" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(düzeltme AWB ile)
(düzeltme AWB ile)
[[Tıp]] eğitimi alırken [[Latin Amerika]]'yı baştan aşağı dolaştı ve bu sayede birçok insanın karşı karşıya kaldığı yoksulluğu doğrudan gözlemleyebildi. Bu deneyimler sonucunda bölgedeki ekonomik eşitsizliği ortadan kaldırmanın tek yolunun devrim olduğuna inanarak [[Marksizm]]’i incelemeye başladı ve Başkan [[Jacobo Arbenz Guzmán]]'ın önderliğinde [[Guatemala]]’nın sosyal devrimine katıldı.
 
Bir süre sonra 1959 yılında [[Küba]]'da yönetimi ele geçiren [[Fidel Castro]]'nun askeri nitelikli [[26 Temmuz Hareketi]]'nin bir üyesi oldu. Yeni hükümette çeşitli önemli görevlerde bulunduktan, [[gerilla]] savaşı teorisi ve uygulamaları üzerine makaleler ve kitaplar yazdıktan sonra diğer ülkelerdeki devrimci hareketlere katılmak üzere 1965 yılında Küba'dan ayrıldı. İlk olarak [[Demokratik Kongo Demokratik Cumhuriyeti]]'ne daha sonra da [[CIA]] ve [[Amerikan Ordusu Özel Harekât Birlikleri]]'nin ortak operasyonu sonrası yakalanacağı [[Bolivya]]'ya gitti. Guevara [[9 Ekim]] [[1967]]'de [[Vallegrande]] yakınlarındaki [[La Higuera]]'da [[Bolivya Ordusu]]'nun elindeyken öldürüldü. Son saatlerinde yanında bulunanlar ve onu öldürenler, yargısız infaz edildiğine tanık olmuşlardır.
Ölümünden sonra Guevara dünya üzerinde [[Sosyalizm|sosyalist]] devrimci hareketlerin sembolü haline gelmiştir. Guevara'nın [[Alberto Korda]] tarafından çekilen fotoğrafı "dünya üzerindeki en ünlü fotoğraf ve 20. yüzyılın sembolü" olarak nitelenmiştir.<ref>Maryland Sanat Enstitüsü, BBC News'te atıfta bulunulmuştur; "Che Guevara photographer dies" (Che fotoğrafçısı öldü), 26 Mayıs 2001.[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1352650.stm BBC News web sitesinde], [[4 Ocak]] [[2006]]'da erişildi.</ref>
O zamanlar [[Cezayir]]'in devlet başkanı olan ve Guevara ile kısa süre önce görüşen [[Ahmed Bin Bella]] ise şöyle demiştir: <nowiki>"</nowiki>''Afrika'da hüküm süren durumun büyük devrim potansiyeline sahip görünmesi, Che'yi Afrika'nın emperyalizmin zayıf halkası olduğu sonucuna itti. O da artık çabalarını Afrika'ya yönlendirmeye karar verdi.''<nowiki>"</nowiki><ref>Ahmed Ben Bella. "Che as I knew him". [http://mondediplo.com/1997/10/che ''Le Monde Diplomatique'' çevrimiçi], [[19 Haziran]] [[2006]]'da erişildi</ref>
 
Küba operasyonu Kongo-Kinşasa'daki (önceleri [[Belçika Kongosu]], sonradan [[Zaire]] ve günümüzde [[Demokratik Kongo Demokratik Cumhuriyeti]]) [[Patrice Lumumba]] yanlısı Marksist Simba hareketinin desteklenmesi ile sürdürülecekti. Guevara, yardımcısı [[Victor Dreke]] ve on iki Kübalı 24 Nisan 1965'te Küba'ya vardı. Diğer Kübalılar da kısa süre sonra onlara katıldılar.<ref>Gálvez, William. '' Che in Africa: Che Guevara's Congo Diary'', Melbourne, 1999: Ocean Press, s. 62.</ref> Bir süre, gerilla lideri [[Laurent-Désiré Kabila]] ile çalıştılar.{{cref|Kabila}} Kabila, aynı yılın Kasım ayında Kongo ordusu tarafından bastırılan bir isyana girişmeleri için Lumumba'nın destekçilerine yardım etmişti. Guevara, önemsiz biri olduğuna karar verdiği Kabila'yı bırakmış ve şöyle yazmıştır: <nowiki>"</nowiki>''Hiçbir şey onun bu ânın gerektirdiği adam olduğuna beni inandıramaz.''<nowiki>"</nowiki><ref>BBC News,"Profile: Laurent Kabila", 26 May 2001. [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1121068.stm BBC News çevrimiçi], [[5 Ocak]] [[2006]]'da erişildi.</ref>
 
Guevara 37 yaşında olmasına ve resmî askerî eğitim almamış olmasına rağmen, Batista'nın devrilmesinde önemli yer işgal eden Santa Clara harekâtının da içinde bulunduğu Küba devrimi deneyimlerine sahipti. Astımı nedeniyle Arjantin'de askere alınmamıştı. [[Juan Perón|Perón]] hükümetine olan muhalefeti gözönüne alındığında bundan gurur duyardı.
* ''The Motorcycle Diaries: Notes on a Latin American Journey'', Perennial Press, ISBN 0007182228.
 
'''İspanyolca''
* [http://www.redvoluciones.org/index.php?option=com_remository&Itemid=68&func=download&filecatid=3 ''Cuadernos de Praga''] – Guevara'nın 1966'da gizlice kaldığı Prag'da tuttuğu defterler ([[PDF]])
* [http://www.literatura.org/che/diario.pdf ''Diario del Che en Bolivia''] – Guevara'nın Bolivya'daki gerilla savaşına ait günlüğü ([[PDF]])
}}
 
{{cnote|Kabila|Mayıs 1997'de, Laurent-Désiré Kabila [[Mobutu Sese Seko]] hükümetini devirdi ve [[Demokratik Kongo Demokratik Cumhuriyeti]]'nin başkanı oldu. [[16 Ocak]] [[2001]]'de suikasta kurban gidene kadar bu görevde kalan Kabila'nın yerine oğlu [[Joseph Kabila]] geçmiştir.
}}
 
605.634

değişiklik