Vikipedi:Deneme tahtası: Revizyonlar arasındaki fark

düzenleme özeti yok
Değişiklik özeti yok
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği
Değişiklik özeti yok
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği
[[Kategori:İyot bileşikleri|Σ]]
[[Kategori:Kimyasal bileşik şablonları]]
</noinclude>GirişYakınYakın tarihimizde önemli bir yere sahip olan I. Dünya Harbi, Türk milletinin unutmaması gereken ibret sayfaları ile doludur. Çünkü bu harp, Batı dünyası için, Türklüğün yok edilmesini ve Anadolu’dan atılmasını hedef alan bir misyonun; "Şark Meselesinin" tatbik safhalarından biridir. Dolayısıyla bu harbin her anının bilinmesi ve üzerinde uzun uzun düşünülmesi; gerek şimdiki neslin, gerekse gelecek nesillerin üzerlerine düşen bir vazifedir. Ancak bu harbin, günümüze kadar yapılan araştırmalarda göz ardı edilen önemli safhaları da vardır. Nitekim, bu makaleye konu olarak seçilen "Kop Savunması"1 bu cümledendir. Biz de bu çalışmayla böyle bir eksikliği gidermeyi amaçladık.Bilindiği üzere, I. Dünya Savaşı, zaman bakımından çok uzun bir süreyi, mekân bakımından ise çok geniş bir coğrafyayı etkisi altına alan, askerî, siyâsî ve sosyal açıdan büyük bir hâdisedir. Osmanlı Devleti de bir oldu bitti ile Kasım 1914’te bu savaşa girmek mecburiyetinde bırakılmıştı. Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesiyle, birçok yeni cepheler de açılmış oldu.2 Bu da savaşın seyrini değiştirmiş ve İtilâf Devletleri’nin birçok plân ve hayâllerinin akamete uğramasına sebep olmuştur. Bu meyanda itilaf devletlerinin ve özellikle Rusya’nın hayal kırıklığına uğramasının nedenlerinden biri de "Kop Savunması" olmuştur. Gerçekten Kafkas cephesi’nde bir mevzi savunması gibi görünen "Kop Savunması" incelendiği zaman, bunun sıradan bir savunma olmayıp, Kafkas cephesinin ve dolayısıyla Osmanlı-Rus harbinin seyrini değiştirecek kadar önemli bir savunma olduğu ortaya çıkacaktır.I. Kop Geçitinin Jeo-Stratejik Önemi
 
Coğrafyanın, savaşların gerek seyri, gerekse neticesi üzerindeki etkileri bilinen bir gerçektir. Zira "Kop Savunmasının önemli kılan faktör de onun coğrafi konumudur. Bu nedenle bölgenin jeo-stratejik açıdan kısa bir tasvirini yapmak yerinde olacaktır."Kop Savunması" Bayburt ili sınırları dahilinde bulunan Bahtlı (Rakım 2980)-Kop (2600) dağlarının bulunduğu bölgede cereyan etmiştir. Bilindiği üzere bu mıntıka Doğu Anadolu’nun kuzey kısmını Karadeniz’e bağlayan Erzurum-Trabzon karayolu güzergahında bulunmaktadır. Eski çağlardan beri Doğu-Batı ticaretinde önemli bir yere sahip olan ve Tebriz’e kadar uzandığı için "İran Transit Yolu’ da denilen tarihî "İpek Yolu" buradan geçmekteydi.3 Bu güzergâhın en stratejik mevkii ise Kop geçidiydi. Bu geçit, ATAŞE arşivinde bulunan bir belgede;4 "Kop Köyü’nden Altuntaşı aşan yolun geçtiği geçit" olarak tarif edilmekte ve "buraya Kop Geçidi derler. …" denilerek, bölgenin stratejisi belirlenmekte ve aynı zamanda tahkim edilmesi istenmektedir. Bir başka belgede5 ise: "… menzil hudud-ı asliyesine hakimiyeti itibariyle gerek sevkü’1-ceyş ve gerek tabiyece ehemmiyet-i azimeyi hâizdir" denilerek, geçidin askerî açıdan önemi üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, Kafkas cephesinde görev yapan Mareşal Fevzi (Çakmak) da hatıratında bölgenin stratejik önemine dikkat çekmektedir. 6Zira bölgenin stratejik önemini yakinen bilen Rus orduları da ilk fırsatta Kop geçidine yöneleceklerdir. Mamafih Erzurum’u ele geçiren Rusların, burada güvenli bir şekilde kalabilmeleri için mutlaka Tercan ile Bayburt’u ele geçirmeleri gerekiyordu. Bayburt dışında Trabzon ve Rize’yi zapt eden Ruslar için artık hedefe ulaşabilmek; Gümüşhane-Kelkit-Erzincan hattını ele geçirmeye bağlıydı. Bu hattın en stratejik mevkiinin Bayburt olduğunu çok iyi bilen Ruslar, burayı bir an evvel işgal etmek için büyük çaba sarf etmekteydiler. Bu merkezi de zapt ettikleri taktirde Trabzon’a ulaşacaklar ve böylece Trabzon limanından da istifade ile II. Türkistan kolordusuna destek vererek, Karadeniz sahil şeridine hakim olup, stratejik üstünlüğü ele geçireceklerdi7.II. "Kop Savunması" Muharebeleri
Anonim kullanıcı