"İdeoloji" sayfasının sürümleri arasındaki fark

iç bağ. dz. AWB ile
k (→‎Etimoloji: şablon için yeni parametre eklendi AWB ile)
(iç bağ. dz. AWB ile)
'''İdeoloji''', [[siyaset|siyasal]] ya da [[toplum]]sal bir öğreti oluşturan, bir [[hükümet]]in, bir [[siyasi parti]]nin, bir [[toplumsal sınıf]]ın [[davranış]]larına yön veren [[politik]], [[hukuk]]sal, [[bilim]]sel, [[felsefi]], [[din]]sel, [[Ahlak|ahlâki]], [[estetik]] [[düşünce]]ler bütünü. En basit tabirle ideoloji teorisi içinde [[Marksist]] düşünürler önemli bir ağırlığı oluşturur. [[Marx]], [[Vladimir Lenin|Lenin]], [[Gramsci]], [[Lukacs]], [[Frankfurt Okulu]], [[Althusser]] gibi düşünürlerin bu alanda çalışmaları olmuştur. Bunun dışında, ideoloji teorisiyle ilgilenen öteki düşünürlerin de marksizmle etkileşimli (karşıt ya da yana) olarak çalışmalarını yürütmeleri söz konusudur.
 
== Etimoloji ==
 
== Marksist ideoloji teorisi ==
Marksist ideoloji, ''negatif ideoloji'' anlayışının belirgin bir örneğini verir. Buna göre ideoloji, en genel anlamda "yanlış bilinç"tir. Bu anlayışı, kuramsal bir çabayla ilk olarak [[Karl Marx|Marx]]'ın yapıtlarında iki ayrı şekilde görmek mümkündür. Daha sonra Marksizmin gelişimi içinde bu iki eğilim kendine gelişim yolları bulur. [[Vladimir Lenin|Lenin]], [[Antonio Gramsci]], [[Georg Lukács]], [[Louis Althusser]] gibi isimler farklı ''okumalarla'' [[özgül ideoloji]] tanımlarını verirler. Dolayısıyla, [[ideoloji teorisi]]nin epistemolojik ve felsefi gelişiminin ana kaynaklarından birisinin Marksizm olduğu kabul edilir. İdeolojinin pozitif ve negatif anlaşılışından çeşitli teoriler bu alan içinde yetkin olarak geliştirilmiştir.
 
Marx'ta [[yanlış bilinç]] olarak ideoloji tanımlamasının ilk şekli [[Alman İdeolojisi]]'nde görülür. İdeoloji, bireylerin bilincindeki gerçekliğe dair ''yanlış bir bilinç'' ya da ''bilgi'' durumudur burada. Nitekim başlangıç yapıtlarında Marx; hem [[Din]]'i hem de [[felsefe]]'yi ideolojinin çeşitli biçimleri olarak eleştiri konusu yapmaktadır. Buna göre din ve felsefe, gerçekligi başaşağı ederek, çarpıtarak, yanılsatarak bireylerin bilinçlerini belirlemektedirler. Ancak, Marx, dünyanın kısıtlı ve çarpık algılanışı olarak dinin ve felsefenin kaynağında, insanların kısıtlı yaşamlarının olduğu vurgusunu da yapar. Dolayısıyla Marx'ın "yanlış bilinç" şeklindeki ideoloji anlayışı yorumları, Marxist teori içinde çatlaklar oluşturmaktadır.
774.641

değişiklik