Ana menüyü aç

Değişiklikler

k
şablon adı güncellendi AWB ile
|Meslek=[[Devrimci]], [[Politikacı]], [[Entelektüel]], [[yazar]], [[İdealizm|İdeolog]], [[Gazeteci]]}}
{{Marksizm}}
'''Karl Marx''' (okunuşu: Karl Marks<ref>Çeşitli yerlerde "Karl Heinrich Marx" isminin kullanılması bir yanlış anlamaya bağlıdır. Doğum belgesinde "Carl Marx" yazmakta çoğunlukla "Karl Marx" olarak kullanılmaktadır. Sadece şiir seçkilerinde ve tez metninde "K. H. Marx" ismini kullanmıştır; bunun nedeni Marx'ın 1838'de ölen babasını onurlandırmak istemesidir, üç belgede de isim olarak "Karl Heinrich"i kullanmıştır. Bakınız, Friedrich Engels'in makalesi "Marx, Karl Heinrich" in <nowiki>''</nowiki>Handwörterbuch der Staatswissenschaften<nowiki>''</nowiki> (Jena, 1892, kolon 1130'dan 1133'e); Bakınız <nowiki>''</nowiki>Marx/Engels Toplu Eserler Cilt 22, sayfalar: 337–345) Marx'ın bir ikinci ismi olmadığını ortaya koymaktadır . Ayrıca bakınız Heinz Monz: <nowiki>''</nowiki>Karl Marx. Grundlagen zu Leben und Werk<nowiki>''</nowiki>. NCO-Verlag, Trier 1973, sayfalar. 214 and 354.</ref><ref>[http://dictionary.reference.com/browse/marx "Marx"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref>; {{IPA-|de|ˈkaɐ̯l ˈmaɐ̯ks}}) (d. [[5 Mayıs]] [[1818]], [[Trier]] - ö. [[14 Mart]] [[1883]], [[Londra]]), [[19. yüzyıl]]da yaşamış Alman [[filozof]], [[politik ekonomi]]st. Bir müddet gazetecilik de yapan Marx, iktisâdî ve beşerî konularda eleştirel fikirler ve tespitler ortaya koymuştur.
 
Marx'ın ekonomi alanındaki çalışmaları, günümüzde emeği, emek-sermaye ilişkisini ve bunları takip eden ekonomi düşüncesini kavramanın büyük bir kısmı için temel oluşturdu.<ref>Roberto Mangabeira Unger. <nowiki>''</nowiki>Free Trade Reimagined: The World Division of Labor and the Method of Economics<nowiki>''</nowiki>. Princeton: Princeton University Press, 2007.</ref><ref>John Hicks, "Capital Controversies: Ancient and Modern." <nowiki>''</nowiki>The American Economic Review<nowiki>''</nowiki> 64.2 (May 1974) p. 307: "The greatest economists, Smith or Marx or Keynes, have changed the course of history..."</ref><ref>Joseph Schumpeter, Ten Great Economists: From Marx to Keynes. Volume 26 of Unwin University books. Edition 4, Taylor & Francis Group, 1952 ISBN 0415110785, 9780415110785</ref> Sosyoloji<ref>Sociology and Pharmacy Practice. Paul Bissell, Janine Morgall Traulsen. p. 13.</ref><ref>Against the Stream: Reflections of an Unconventional Demographer. William Petersen. p. 29. "Émile Durkheim (1858-1917) is listed in every reference book with Max Weber and Karl Marx as a principal founder of modern sociology.</ref><ref>Emigrating from China to the United States: A Comparison of Different Social Experiences. Yushi (Boni) Li. p. 4.</ref><ref>The Promise of Sociology: The Classical Tradition and Contemporary Sociological Thinking. Rob Beamish. p. 69-70.</ref> ve sosyal bilimleri<ref>Kim, Sung Ho, "<nowiki>[http://plato.stanford.edu/archives/fall2012/entries/weber/ Max Weber]</nowiki>", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2012 Edition), Edward N. Zalta (ed.). "Max Weber is known as a principal architect of modern social science along with Karl Marx and Emil Durkheim".</ref><ref>Perspectives of social science. Frank J. Zulke. McCutchan Pub. Corp., 1970. p. 63.</ref><ref>Marx's Revenge: The Resurgence of Capitalism and the Death of Statist Socialism. Meghnad Desai. p. 37</ref> başlatan isimlerdendir. En bilinenleri [[Komünist Manifesto]] (1848) ve [[Kapital, Cilt 1|Kapital]] (1867-1894) olmak üzere hayatı boyunca sayısız kitap yayımladı. Karl Marks hakkında en fazla eser yazılan kişiler listesinde ilk sırada yer almaktadır.
 
Tanımlanamayan bir despot tarafından yönetilen; yüzü olmayan,bürokratik despotizmi tanımlayan Tocqueville gibi <ref>Annelien de Dijn, [http://books.google.gr/books?id=a3SFelqBLw8C&dq= ''French Political Thought from Montesquieu to Tocqueville''], Cambridge University Press, 2008, p. 152.</ref> Marx tek bir tiran hakkında konuşan düşünürlerden ve tek bir despotun doğasını tartışan [[Montesquieu]]'dan ayrılır. Bunun yerine Marx "sermayenin despotizmini" çözümlemek için yola çıkar.<ref>Karl Marx. ''Capital: A Critique of Political Economy'', vol. 1, trans. Samuel Moore and Edward Aveling (New York: Modem Library, 1906), 440.</ref> Temelde Marx, hem insanları hem de maddi nesneleri içine alan [[Dünya tarihi|insanlık tarihi]]nin [[Marx'ın insan doğası kuramı|insan doğasının]] dönüşümünü içerdiğini kabul eder.<ref>name="Ollman1973"</ref> İnsanlar hem kullanılan hem de potansiyel özleri olduğunu fark etmektedir.<ref>name = "Marx_labour">Marx K (1999). [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/ch07.htm "The labour-process and the process of producing surplus-value".] In K Marx, ''Capital'' (Vol. 1, Ch. 7). [[Marxists Internet Archive]]. Retrieved 20 October 2010. Original work published 1867.</ref><ref>name = "Marx_critique">See Marx K (1997). "Critique of Hegel's dialectic and philosophy in general". In K Marx, ''Writings of the Young Marx on Philosophy and Society'' (LD Easton & KH Guddat, Trans.), pp. 314–347. Indianapolis: Hackett Publishing Company, Inc. Original work published 1844.</ref> Marx ve Hegel'in her ikisi için, öz-dönüşüm bu farkındalıktan kaynaklanan içsel bir [[Marx'ın yabancılaşma teorisi|yabancılaşma]] tecrübesi ile başlamakta; gerçek özün, kendi potansiyel karşılığını kavranılacak bir [[şey]] olarak gördüğü bir [[Özne (felsefe)|özne]] olarak tecrübe etmesi ile takip edilmektedir.<ref name="name = Marx_critique">name = "Marx_critique"</ref> Marx daha sonra doğayı arzulanan biçimde<ref>name = "Holland_desire">See also Holland EW (2005). "Desire". In CJ Stivale (Ed.), ''Gilles Deleuze: Key Concepts'', pp. 53–62. Montreal & Kingston: McGill-Queens University Press.</ref> kalıba sokarak<ref>name = "Lefever">See also Lefever DM; Lefever JT (1977). "Marxian alienation and economic organisation: An alternate view". ''The American Economist(21)''2, pp. 40–48.</ref> öznenin nesneyi kendisinin kıldığını ve bu durumun bireyi tam bir insan olarak kendini gerçekleştirmesine izin verdiğini tartışır.Marx için, [[Marx'ın insan doğası kuramı|insan doğası]]—''Gattungswesen'' insan emeğinin bir işlevi olarak gerçekleşir.<ref>name = "Marx_labour"</ref><ref name="name = Marx_critique"/><ref>name = "Holland_desire"</ref> Marx'ın değeri olan emek düşüncesine temel olan önermesi şudur; bir öznenin yabancılaştığı nesne ile uzlaşabilmesi için ilk olarak nesne öznenin dünyasındaki her türlü maddi ve manevi materyal üzerindeki nüfuzundan kurtulmalıdır.<ref>name = "Marx_objects"</ref> Marx, Hegel'in "iş"in doğasını ortaya koyduğunu belirtir ve "kendi emeğinin"<ref name="Marx 1997 p. 324">name = "Marx_spiritual">Marx (1997), p. 324.</ref> bir sonucu olarak gerçek olduğu için otantik biçimde nesnel insanı kavramakta ancak Hegelci öz gelişimi gereksiz yere ruhani ve soyut kabul etmektedir.<ref name="Marx 1997 p. 324"/> Marx burada Hegel'den, nesnelerin insanın hayatını anlamlı kılmalarından dolayı kendi doğasını tatmin etmek için "gerçek, anlamlı nesnelere" sahip olmaktadır ya da kendi hayatını sadece gerçekten anlamlı nesnelerle anlamlı kılabilmektedir anlamına gelecek "insan doğal kapasiteleri olan materyalist, gerçekçi, duyarlı nesnel bir canlıdır gerçeğinde" ısrar etmesiyle ayrılmaktadır.<ref>name = "Marx_objects">Marx (1997), p. 325, emphasis in original.</ref> Sonuç olarak Marx, Hegel'in "çalışmasını", doğanın [[emek gücü]] terimi ile yer değiştirmesini insanın kapasitesi çerçevesinde elden geçirip maddi "çalışmaya" dönüştürmüştür.<ref name=sep/>
 
 
=== Tarih anlayışı ===