"Göktürk Kağanlığı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(Bilgi kutusundaki harita da en geniş sınırları gösteriyor ancak sınırlar farklı gözüküyor orada. Hangi harita daha doğru bilmiyorum ancak biri çıkmalı.)
(düzeltme AWB ile)
Doğuda bunlar olup biterken batıdaki sınırlarını [[Kırım]]'a kadar{{Kaynak belirt}} genişleten [[İstemi Yabgu]] öldü. Yerine oğlu [[Tardu Kağan]] geçti. Tardu, [[603]] yılına kadar hükümdarlığını sürdürdü.
 
Doğuda Ta-po'nun ölümü üzerine tahta çıkan [[To-lo-pien]] (ya da sonraki adıyla [[Apa Kağan]]) [[toy]]da / [[kurultay]]da yapılan [[kengeş]]'te (müzakere) onaylanmadı. Yerine Ta-po'nun yeğeni [[Şa-po-lio]] / [[İşbara Kağan]] ilan edildi. Çin politikalarının da tesiriyle batı kağanı [[Tardu]], To-lo-pien'i destekledi.{{kaynakKaynak gösterbelirt}} İşbara'nın Apa'nın annesini öldürtmesi{{kaynakKaynak gösterbelirt}} doğu ile batı arasındaki ilişkileri bir daha düzelmemek üzere bozdu;{{kaynakKaynak gösterbelirt}} iki budun artık birbirlerine düşman hale geldi.
 
Tardu'nun ölümünden sonra [[Batı Göktürkler]], güçlerinin zayıfladığının bir göstergesi olan, yabguluk ve şadlık adları altında [[Aşena]] ailesine mensup kişilerce yönetildikten sonra [[630]] yılında Çin egemenliğine girdi. Bundan sonra On Oklar adını alarak [[Türgişler|Türgiş]] boyunun önderliğindeki boylar federasyonu şeklinde yüzyılın sonuna kadar Çin hakimiyetinde kaldılar.
692'de ölen İlteriş'in yerine kardeşi [[Kapgan Kağan|Kapgan]] kağan oldu. Devlet kurulduğundan beri kağanlık danışmanı olan [[Tonyukuk]]'un da bulunduğu [[Kitan]]'a [[Tatabilere]], [[Basmil]]lara, [[Çik]]lere, [[Az]]lara, [[Bayırkular]]a, [[Türgiş]]lere/On Oklara (Batı Göktürk budunu, Kitabelerde sürekli Türgiş Kağanı Türküm, budunum idi ifadeleri bununla ilgilidir), Kırgız ve Dokuz Oğuzlara yapılan seferlerle II. Göktürk Kağanlığı'nın sınırları Okyanus'tan [[Maveraünnehir|Mâveraünnehir]]'deki [[Temir Kapığ]] ([[Demirkapı]])'ya kadar ulaştı. [[İpek Yolu]]'nun büyük bir kısmı denetim altına alınmış oldu.
 
Kapgan'ın, Bayırkuların kurduğu bir pusuda öldürülmesi üzerine Göktürk Kağanlığı'nın başına oğlu [[İnel Kağan|İnel]] (ya da Ünal) geçti. Ancak Kutluk'un oğlu [[Bilge Kağan|Bilge]]'yi, İnel'in kağanlığını kabul etmedi. Boy begleri (beyleri) Bilge'yi kağan ilan etti. İnel kabul etmese bile öldürüldü.Yeni kağan başa geçince kardeşi [[Kül Tigin]]'e ordunun komutanlığını verirken, [[Tonyukuk]]a [[vezirlik]] görevini verdi. Onun dönemi de amcası dönemindeki gibi devletin egemenliğindeki boyların başkaldırılarıyla geçti. Çin'in desteklediği [[Uygur]]-[[Karluk]]-[[Basmil|Basmıl]] bağlaşmasının [[Ötüken]]'e yönelik sürekli saldırıları, İpek Yolu'nun kilit noktası olan [[Cungarya]]{{Kaynak belirt}}'nın Çin'in denetimine geçmesi ve batıda [[Batı Göktürk Kağanlığı|On Ok]] budunu hakimiyetine alan Türgişler'in gün geçtikçe güçlenmesi neticesinde II. Göktürk Kağanlığı çöküşe sürüklendi. Bilge Kağan'ın, danışmanı Tonyukuk'u ve küçük kardeşi Kül Tigin'i kaybetmesinden sonra zehirlenerek {{kaynakKaynak gösterbelirt}} öldürülmesi üzerine yerine geçen [[Tengri Kağan]] çocuk yaştaydı. Onun kağanlığına karşı gelen Ozmış da ülkeyi toparlayacak güçte değildi. Uygurlar 745'te Ötüken'e girerek Göktürk Kağanlığına son verdiler.
 
== Gök Türk Kağanları Listesi ==
1.179.753

değişiklik