"Lamb kayması" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(öksüz değil artık)
(düzeltme AWB ile)
[[Fizik]]te '''Lamb kayması''', adını Willis Lamb (1913-2008)'dan alan, hidrojen atomunun kuantum elektrodinamiğindeki (QED) <sup>2</sup>S<sub>1/2</sub> ve <sup>2</sup>P<sub>1/2</sub> (sembol gösterimi ile) enerji düzeyleri arasındaki küçük farklılıktır.<ref name=Aruldhas>
 
{{citeKitap bookkaynağı |title=Quantum Mechanics |chapter=§15.15 Lamb Shift |url=http://books.google.com/books?id=4HLB6884s9IC&pg=PA404 |page=404 |edition=2nd |publisher=Prentice-Hall of India Pvt. Ltd. |author=G Aruldhas |year=2009 |isbn=81-203-3635-6}}
 
</ref> Dirac denklemine göre, <sup>2</sup>S<sub>1/2</sub> ve <sup>2</sup>P<sub>1/2 </sub>orbitalleri (yörüngeleri) aynı enerjiye sahip olmalıdır. Ancak, boşluktaki elektronlar arasındaki etkileşim (ki bu etkileşim Dirac denklemi ile açıklanamaz), <sup>2</sup>S<sub>1/2</sub> ve <sup>2</sup>P<sub>1/2 </sub>enerji düzeylerinde küçük bir enerji değişimine sebep olur. Lamb ve Robert Retherford bu değişimi 1947'de ölçmüşlerdir ve bu ölçüm, ıraksamayı açıklamak için tekrar normalleştirme teorisine teşvik edici bir unsur olmuştur. Bu, Julian Schwinger, Richard Feynman, Ernst Stueckelberg ve Sin-Itiro Tomonaga tarafından geliştirilmiş modern kuantum elektrodinamiğinin (elektrikseldevinim bilgisi) müjdecisiydi. Lamb, 1955 yılında Lamb kayması ile ilgili keşiflerinden ötürü Nobel Fizik Ödülü'nü kazandı.
 
== Türetimi ==
Bu sezgilere dayalı elektrodinamik seviye kayması çıkarımı Weltonu takiben kuantum optiktendir (nicem ışıkbilgisi).<ref>{{citeKitap bookkaynağı|author=Marlan Orvil Scully & Muhammad Suhail Zubairy|title=Quantum optics|year=1997|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge UK|isbn=0-521-43595-1|url=http://books.google.com/?id=20ISsQCKKmQC&pg=PA430|pages=13–16}}</ref>
 
Elektrik ve manyetik (kutupsal) alanlardaki QED boşluk ile ilgili dalgalanma, atomik çekirdekten kaynaklanan elektrik potansiyeli rahatsız eder. Bu rahatsızlık, elektronun konumunda bir dalgalanmaya sebep olur ve bu da enerji kaymasını açıklar. Potansiyel enerjideki değiþim şu şekildedir:
''k''(''n'',ℓ) küçük sayısı (< 0.05)
 
Δ''E''<sub>Lamb</sub> çıkarımı için örneği inceleyeniz.<ref>{{citeKitap bookkaynağı | author=Bethe, H.A.& Salpeter, E.E.| title=Quantum Mechanics of One- and Two-Electron
Atoms| publisher=Springer |year=1957 |page=103}}</ref>
 
Hidrojen tayfındaki Lamb kaymasını ilk kez 1947'de Hans Bethe açıkladı ve buna göre kuantum elektrodinamiğin modern gelişiminin önünü açtı. Lamb kayması günümüzde kuantum elektrodinamiğinin hassas denemelerini sağlayan, ince yapı sabiti α'nın milyonda birden daha iyi ölçülmesini sağlar.
 
Lamb kaymasına farklı bir bakış açısı Zitterbewegung ile alakalıdır.<ref name="Genz">{{citeKitap bookkaynağı
|author=Henning Genz
|title=Nothingness: the science of empty space
 
==İleri Okuma==
*{{citeKitap bookkaynağı
|author=Boris M Smirnov
|title=Physics of atoms and ions
|url=http://books.google.com/?id=I1O8WYOcUscC&pg=PA166
|pages=39–41}}
*{{citeKitap bookkaynağı
|author=Marlan Orvil Scully & [[Muhammad Suhail Zubairy]]
|title=Quantum optics
1.066.196

değişiklik