"Kayı, İdil" sayfasının sürümleri arasındaki fark

→‎İklim: Yazım hatası düzeltildi, Gramer düzeltildi
(→‎Tarihçe: Yazım hatası düzeltildi, Gramer düzeltildi)
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği Android uygulaması değişikliği
(→‎İklim: Yazım hatası düzeltildi, Gramer düzeltildi)
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği Android uygulaması değişikliği
Mardin iline 90 km, Midyat ilçesine 60 km, Şırnak iline 150, İdil ilçesine 40  km uzaklıktadır.
 
== İklimÖmerka Aşireti ==
Ömerka Aşireti Dargeçit’in güneydoğusu, Midyat’ın doğusuna yerleşik bölgenin en eski ve en büyük aşiretlerinden biridir.
Köyün iklimi,karasal ikli içinde bulunmasına rağmen ılıman iklimin etkileri görülmektedir.
Mardin ve Şırnak'ın 4 ilçesine bağlı 28 Köyde ikamet etmektedirler.
Ömerka Aşiretinin merkezi Kayı Köyü'dür.
 
Ömerka aşireti [[Dargeçit]]'in güneydoğusu ,[[Midyat]]'ın doğusuna yerleşik bölgenin en eski ve en büyük aşiretlerinden biridir.Kurucusu ve tarihsel lideri "Sımo"dur.Bölgede anlatılan ve ancak tam olarak doğrulanamayan bir rivayete göre Omo,Komo,Doro,Dave,...Yedi kardeş Ömerka,Dorıka,Alika...Aşiretlerine adını veren yedi kardeştir.
 
Aşiretin köyleri;
Dinara
İwan
Gizre
Hespıst
File
Mıra Kefşıne
Hedile
Xenduk
Ancıke
Mehmedola
Sıtawrane
Ezdina
Werzıke
Gelikur
Mırıke
Xanduke
Xırbehur
Çalıka
Gunde Asle olmak üzere toplam 20 köyden oluşup aşiretin merkezi Hedile(Kayı Köyü)'dir.
 
Ezdina,Dinara ve Gunde Asle'de İslam peygamberi Hz.muhammed (s.a.v)'in torunu Hz Hüseyin’in soyundan gelen seyyidler bulunmaktadır.
 
Aşiretin bireyleri Günümüzde Dünyanın dört bir yanına yerleşmiştir.1980 sonrası yaşanan bu göç ve yerleşme olgusu başta Almanya,İsviçre,Danimarka,İsveç,Suriye,İsrail,Fransa olmak üzere Avrupa'ya yerleşmişlerdir.
 
Altan Tan'ın kaleminden anlatılan bir hikayeye göre ; Altan Tan, Turabidin’den Berriyê’ye isimli eserinde Ali’yi öldüren kişinin Ömerka Aşiret’nin Basaqê Köyünden Muradê Şerko olduğunu yazmaktadır. Ali Batê’nin torunlarından 2. Ali Batê olayla ilgili şunları aktarıyordu; “Dedem Ömeryan bölgesindedir. Bu arada Midih te bulunan 3.Haco’nun oğlu Yusuf, akrabalarımızdan Serhan’nın kızını kaçırır. Bunun üzerine Serhan Midihe saldırır. Bunu duyan dedem Yusuf’un imdadına yetişir ve köye gider. İşte burada meydana gelen çatışmada öldürülür. Ölüm haberinin işitilmesiyle önce bir şaşkınlık geçirilir. Kimse üstlenmez. Behremo, isimli biri nam ve şöhret kazanmak için ‘ben öldürdüm’ der. Ama aslında o değildir. Boş boğazlığı canına mal oldu. Dedemi öldüren Ömerka Aşiretinden, Emoyê Avokî idi. Sonradan oda öldürüldü” Haco’nun oğullarından Cemil, kaleme aldığı anılarında olayı şöyle anlatıyor; “Alik, Mizizex köyünden 20 km uzaklıktaki bir köydeydi. Çelebi askerlerle bu köye saldırdı. Sabahtan gece saatlerine kadar süren çatışmada Ali, kendisine isabet eden bir serseri kurşunla öldü. Çelebinin adamları bunu duyunca cesedini bırakıp kaçtılar. Sabahleyin askerler cesedini alarak Midyat’a götürdüler ve hükümet konağı önünde asılarak 24 saat süreyle teşhir ettiler.”15(Cemil Haco’nun Anıları, Arapçadan yapılan çeviriden) Görüldüğü gibi olayla ilgili çok farklı anlatımlar olmakla birlikte, Şu kesindir; Ali Batê, resmi makamların anlattığı gibi askerler tarafından değil, tam tersine devletin umudunu yitirdiği ve onu takip etmekten vazgeçtiği bir sırada, aile ya da Kürtler arası bir çatışmada öldürülmüştür. Ama Ali’yi bir türlü ele geçiremeyen askeri yetkililer hem başına konulan ödülü almak hem de nam ve rütbe sahibi olmak için cenazeye el koyup biz öldürdük diye ilan ederler.
 
Yazar Hasan Cemalin anlattığına göre; 1990'lı yıllarda Kayı(Hêdil) Köyü Siyasi ve Güvenlik nedenlerinden dolayı boşaltılmıştır.10 Temmuz 1987 yılında Dönemin Başbakanı [[Turgut Özal]] ve eşi [[Semra Özal]] [[Anavatan Partisi]] Mardin Mitingine Saat 17.00'de katılmışlardır. Mitingden 5 saat sonra Aşirete bağlı Peçenek Köyü Terör Örgütü tarafınfan basılması sonucu aralarında kadın ve çocukların bulunduğu 16 kişi hayatını kaybetmiştir.İncelemelerde bulunmak için bu köye gelen [[Turgut Özal]] m Köyün kanaat önderleri ve Aşiretin ileri gelenleri ile istişarelerde bulunmuştur.
 
== Nüfus ==
Anonim kullanıcı