Ana menüyü aç

Değişiklikler

düzeltme AWB ile
{{Düzenle|Haziran 2016}}
'''Albert Ellis''', (d. 27 Eylül 1913 - ö. 24 Temmuz 2007) ABD'liAmerikalı evlilik ve seks terapisi gibi alanlarda çalışmış Akılcı Duygusal Davranışçı Terapinin kuramcısı psikoterapist.
 
== Hayatı ==
 
=== Çocukluğu ve Ailesi ===
Albert Ellis 27 Eylül 1913’de Pittsburgh ([[Pensilvanya]], [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]])’da doğmuştur, [[New York]]’ta'ta büyümüştür. Yahudi bir ailenin en büyük çocuğudur. Kendinden 19 ay küçük bir erkek kardeşi ve 4 yaş küçük bir kız kardeşi vardır. Babası Ellis’e göre gösterişli ve karizmatik bir adamdır; iş adamıdır ve yoğun bir iş yaşamı vardır. İş gezilerinden dolayı eve çok uğramamış ve ailesine çok vakit ayıramamıştır. Fakat Ellis babasını çok özlemediğini bu durumun onu çok etkilemediğini belirtmiştir.<ref name=":0">Dryden, W. (1989). Albert Ellis: An efficient and passionate life. Journal of Counseling & Development, 8(67), 539-546.</ref> Annesinin ise [[Bipolar bozukluk|bipolar bozukluğu]] vardır. Ellis annesinden ihmalkar ve dalgın, aynı zamanda sosyal yaşamına önem veren kimi zaman “hareketli ve geveze” biri olarak bahsetmiştir.<ref name=":0" /> Ellis annesinin sık sık gittiği briç partilerinden ve sinagogdan geç dönmesinden endişe duymuştur. Annesi babasından Ellis 11 yaşındayken kendisini bir arkadaşıyla aldattığı için boşanmıştır. Ellis bu durumu bir sene sonra teyzesi ve annesi gizlice konuşurken öğrenmiştir. Verdiği bir röportajda “Bu durum beni şaşırtmamıştı, beni asıl şaşırtan annem ve teyzemin bunu gizlice konuşmalarıydı.” demiştir.<ref name=":0" />
 
Ellis çocukluğu boyunca dört buçuk yaşında başlayan böbrek sorunlarıyla uğraşmak zorunda kalmıştır. Dokuz yaşına kadar 9 kez hastaneye yatırılmıştır. Bir seferinde 10 ay boyunca hastanede yatmak zorunda kalmıştır. Bu süreç boyunca eğitimine ara vermiştir. İyileşme sürecinde dinlenmesi gerektiği için yaşıtları gibi, sportif etkinliklere katılamamıştır. Bu durum, onun ilgisinin kitaplara yöneltmiş ve bir bilim adamı olmasının temellerini atmıştır. Gerek ailesi gerek sağlık koşullarından dolayı zorlu geçen çocukluğu boyunca bu olumsuz koşullarla baş etmeyi kendi kendine öğrenmiştir. Bu durum için “Ben aslında kendim için bir terapist olarak doğdum. (In a way I was born a therapist for myself.)” diye belirtmiştir.<ref name=":0" />
== [[Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi (ADDT)]] ==
Ellis bilişsel terapilerden kabul edilen kuramının adını ilk olarak 1955’te Akılcı Terapi olarak koymuştur <ref>Türküm, S.A. (1974). Akılcı-duygusal terapide yansımalar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 27(2), 969-974.[http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/40/491/5814.pdf]</ref> ve sonradan sadece “Akılcı Terapi” isminin eksik olduğunu düşünerek 1961’de Akılcı Duygusal-Terapi olarak değiştirmiştir. Ancak kullandığı bilişsel yöntemler ve bilişe yaptığı vurgu nedeniyle kuramının adında “bilişsel” isminin geçmesini istemiş fakat [[Aaron beck|Beck]] ve Meichenbaum’un Bilişsel Davranışçı Terapisinin bu isimlerle anılmış olmasından dolayı çok geç kaldığını düşünmüştür. [[Davranışçılık|Davranışçı perspektif]] üzerinden yaptığı uygulamalar nedeniyle de son olarak 1993’te Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi olarak değiştirmiştir.<ref name=":1">Çivitci, A., Türküm, S.A., Duy, B., ve Hamamcı, Z. (2014). Akılcı-duygusal davranış terapisi. Okullarda akılcı-duygusal davranış terapisine dayalı uygulamalar (2. Baskı) içinde (1-13). Ankara: Pegem Akademi.[http://www.pegem.net/dosyalar/dokuman/9102014181031Pages%20from%20Okullarda%20ak%C4%B1lc%C4%B1%20%20%20BASKI.pdf]</ref>
 
 
Ellis ilk olarak cinsel terapi, evlilik ve aile konularıyla ilgilenmiştir. Bu konularda danışanlarına bilgi vermeye başlamıştır. Ancak danışanlarının problemlerinin bilgi eksikliğinden olduğunu düşünüp psikanaliz eğitimi almıştır. Bir süre psikanaliz terapi uyguladıktan sonra bu yöntemin de eksik olduğunu düşünmeye başlamıştır. Ardından eklektik terapileri de deneyen Ellis bu yöntemleri de yeterli bulmamıştır. Bu denemeler boyunca [[Stoacılık|Stoacı felsefe]]<nowiki/>nin insanların psikolojik rahatsızlıklarının nedeni olaylar değil, insanların olaylara bakışıdır.” görüşünden etkilenmiş ve kendi kuramını oluşturmuştur.<ref>Doğan, S. (1995). Akılcı-duygusal terapi: Kuramsal bir inceleme. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(6), 29-36.[http://dergipark.ulakbim.gov.tr/tpdrd/article/view/1058000034/1058000036]</ref> Sharf (2008)’a göre ADDT’nin felsefi temellerinin altında sorumluluk taşıyan [[Hazcılık|hedonizm]], temel insancıl inançları ve [[rasyonalizm]]<nowiki/>e bakış açısı ögelerinin yattığı belirtilmiştir