"Susurluk kazası" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Geniş ölçüde düzenleme yapıldı, Düzenle şablonu kaldırıldı
(→‎Susurluk Raporları ve Etkileri: aynı paragrafın 2 kere kullanılması.)
k (Geniş ölçüde düzenleme yapıldı, Düzenle şablonu kaldırıldı)
{{Kaynaksız}}
'''Susurluk skandalıkazası''' ya da '''Susurluk kazasıskandalı''', [[3 Kasım]] [[1996]]'da saat 19.25 sularında [[Balıkesir]]-[[Bursa]] karayolunda [[Susurluk]] ilçesi [[Çatalceviz]] mevkiinde meydana gelen trafik kazası sonucu, devlet-polis-mafya ilişkilerinin ortaya çıkması ile patlak veren skandal. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli skandallarındandır.
{{düzenle|Aralık 2011}}
'''Susurluk skandalı''' ya da '''Susurluk kazası''', [[3 Kasım]] [[1996]]'da saat 19.25 sularında [[Balıkesir]]-[[Bursa]] karayolunda [[Susurluk]] ilçesi [[Çatalceviz]] mevkiinde meydana gelen trafik kazası sonucu, devlet-polis-mafya ilişkilerinin ortaya çıkması ile patlak veren skandal. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli skandallarındandır.
 
Kazanın ardından kamuoyu, "[[devlet]], [[siyaset]], [[mafya]]" üçgeninde yasa dışı ilişkilerin ortaya çıkartılmasını talep etti. "[[Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık Eylemi|Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık]]" ismi verilen sivil toplum eylemleriyle ve medyanın desteği ile üstü örtülen ilişkilerin ve faaliyetlerin açıklanmasını talep etti.
 
== Kaza ==
[[Doğru Yol Partisi|DYP]] Şanlıurfa milletvekili [[Sedat Edip Bucak]], [[İstanbul]] Kemalettin Eröge Polis Okulu Müdürü [[Hüseyin Kocadağ]], ''Mehmet Özbay'' sahte kimlikli [[Abdullah Çatlı]] ile [[1970]] doğumlu Gonca Us, [[1 Kasım]] [[1996]] günü akşam saatlerinde [[Kuşadası]] Onura Otel'e gelmişlerdir. Bucak'a ait 06 AC 600 plakalı Mercedes marka siyah renkli otomobille [[Hüseyin Kocadağ]] yönetiminde İstanbul'a gitmek üzere yola çıkan grup, [[3 Kasım]] [[1996]] günü saat 19.25 sularında [[Susurluk]] ilçesi Çatalceviz mevkiinde benzin istasyonundan yola çıkan [[Hasan Gökçe]] yönetimindeki 20 RC 721 plakalı kamyona çarparak trafik kazası yapmıştır. Bu kaza, basın literatürüne "Susurluk Skandalıskandalı" veya "Susurluk Kazasıkazası" olarak geçmiştir.
 
Kazada, Mercedes'i kullanan [[Hüseyin Kocadağ]], üzerinde ''Mehmet Özbay'' kimliği bulunan Abdullah Çatlı ve ''Melahat Özbay'' sahte kimlikli Gonca Us ölmüş, [[Doğru Yol Partisi|DYP]] Şanlıurfa Milletvekili [[Sedat Bucak]] yaralı olarak kurtulmuştur. Olay sonrası [[Devlet Güvenlik Mahkemesi|DGM]] [[Sedat Edip Bucak]] hakkında soruşturma açmış ve hakkında 2 yıl hapis cezası istenmiştir.<ref name="Ankara">{{Web kaynağı | başlık = Alparslan Türkeş "Susurluk Kazası Suikast Olabilir." | url = http://ilef.ankara.edu.tr/susurluk/ | arşivtarihi = 8 Aralık 2008 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20081208004351/http://ilef.ankara.edu.tr/susurluk/ | yayıncı = [[Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi]] | erişimtarihi = 24 Kasım 2018 }}</ref>
 
== Olay hakkında hazırlanan raporlar ==
 
=== I. Susurluk raporu ve eleştirileri ===
Birinci Susurluk Raporu, [[Millî İstihbarat Teşkilatı|MİT]] tarafından hazırlanmış ve doğruluğu üzerinde pek çok kuşkular bulunan bir rapordur. En çok da Milliyetçimilliyetçi çizgideki '''Alparslan Türkeş'in Susurluk beyanatı'''<ref [httpname="Türkeş">{{Web kaynağı | başlık = Alparslan Türkeş "Susurluk Kazası Suikast Olabilir." | url = https://www.youtube.com/watch?v=vDUX2Ny9uFs&featurekfXtUm45TSY | yayıncı =related] youtube.com | erişimtarihi = 24 Kasım 2018 }}</ref> dahil pek çok siyasi kesimden Raporraporun doğruluğudoğruluğunun üzerineşüpheli tepkiolduğu biçiminde tepkiler almıştır. Manipülasyon olduğu da beyan edilmiştir.
 
=== II. Susurluk Raporu ===
 
=== Yargı Aşaması ve DGM Savcısı Fezlekesi ===
* DGM Savcılık Fezlekesi<ref name="TBMM">{{Kitap kaynağı | başlık = İfade tutanakları Susurluk belgeleri, 1. cilt | url = https://books.google.com.tr/books?id=YeDuAAAACAAJ&dq=%C4%B0fade+tutanaklar%C4%B1+Susurluk+belgeleri&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwj046mIuO3eAhWIqaQKHRGnC48Q6AEIKDAA | yayıncı = Scala Yayıncılık | yazar = Türkiye Büyük Millet Meclisi Susurluk Araştırma Komisyonu | yıl = 1997 | isbn = 9789757132141 | erişimtarihi = 24 Kasım 2018 }}</ref>
* DGM Savcılık Fezlekesi [http://akgul.bilkent.edu.tr/Dava/susurluk/fezleke/]
* Bilkent Susurluk Portalı [http://siyaset.bilkent.edu.tr/susurluk/aciklama.html]
 
== Susurluk Raporları ve Etkileri ==
Kazanın ardından kamuoyu, "[[devlet]], [[siyaset]], [[mafya]]" üçgeninde yasa dışı ilişkilerin ortaya çıkartılmasını talep etti. "[[Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık]]" ismi verilen sivil toplum eylemleriyle ve medyanın desteği ile üstü örtülen ilişkilerin ve faaliyetlerin açıklanmasını talep etti.
 
Gelişmelerin ardından hazırlanan 1. Susurluk Raporu'nun olayı kapatmaya yönelik olmasının anlaşılması üzerine ülke çapında akşamları ışık kapatma olayları başlamıştır.
==== Kaza nasıl oldu? ====
 
Kazada, Mercedes'i kullanan [[Hüseyin Kocadağ]], üzerinde ''Mehmet Özbay'' sahte kimliği bulunan, [[kırmızıInterpol bültenBülteni|Interpol Kırmızı Bülteni]]le ile aranan [[katliam]] sanığı Abdullah Çatlı ve ''Melahat Özbay'' sahte kimlikli, sevgilisi Gonca Us ölmüş, [[Doğru Yol Partisi|DYP]] Şanlıurfa Milletvekili [[Sedat Bucak]] yaralı olarak kurtulmuştur. Olay sonrası [[DGM]] [[Sedat Edip Bucak]] hakkında
soruşturma açmış ve hakkında 2 yıl hapis cezası istenmiştir.
 
==== Susurluk Raporu Kritikleri ====
Susurluk Olayıyla ilgili olarak MİT'e Susurluk Raporu hazırlatılmış ve bu rapor gazetelere yansıtılmıştır. Bu raporda yanlış ve alakasız konular sıralanmış ve kamuoyu tarafından Susurluk Olayının kapatılması için yazıldığı günün gazetelerinde konuşulmuştur. Raporda "Aynı yıl kurulan [[54. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti|54. Hükümet]] ([[Refah Partisi]] - [[DYPDoğru Yol Partisi]] Koalisyonu) bünyesinde ise İçişleri Bakanlığı görevinde bulunmuş olup, 8 Kasım 1996 tarihinde görevinden istifa etmiştir." denerek [[Mehmet Ağar]] İçişleri Bakanı olarak gösterilmiştir. [[Aydınlık (gazete)|Aydınlık Gazetesi]]'nde çıkartılan bir haber esas alınarak da hiç alakası olmayan şahısların da rapora dahil edildiği, olayın kapatılmaya çalışıldığı kritiği de yapılmıştır.
 
# I. Susurluk Rapor'unun doğruluğu üzerine kuşkular vardır.
# İlgisiz kimselerde karıştırılarak Susurluk Olayının sulandırıldığı iddia edilmiştir.
# 1. Raporun doğruluğu üzerine kuşkular oluştuğundan Başbakan Mesut Yılmaz tarafından 2. Susurluk Raporu [http://tr.wikisource.org/wiki/Susurluk_Raporu_%28Kutlu_Sava%C5%9F%29 ] Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'a hazırlatılmıştır.[http://siyaset.bilkent.edu.tr/susurluk/kutlu/]
 
== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
 
== İlgili Belgeseller ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=SlHVALr-HZY Duvar Belgeseli Susurluk Bölümü (2009) Hazırlayan: Günel Cantak]
== Ayrıca bakınız ==
* [[Derin Devletdevlet]]
* [[Gladio]]
* [[Kontrgerilla]]
* [[Ergenekon davaları|Ergenekon davası]]
* [[54. Türkiye Hükûmeti|54. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti]]
 
== Dış bağlantılar ==
{{VikiKaynak|Susurluk Raporu}}
* [{{Web kaynağı | başlık = Mustafa Akgül tarafından hazırlanan resmi rapor | url = http://akgul.bilkent.edu.tr/Dava/susurluk/aciklama.html | arşivtarihi = 20 Şubat 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150220200701/http://akgul.bilkent.edu.tr/Dava/susurluk/aciklama.html Resmi| rapor]format = (HTML), | ad = Mustafa Akgül| tarafındansoyadı hazırlanan= rapor.Akgül }}
* [{{Web kaynağı | başlık = Kutlu Savaş tarafından hazırlanan resmi rapor | url = http://www.candundar.com.tr/index.php?Did=4384 | arşivtarihi = 1 Aralık 2017 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20071201124012/http://www.candundar.com.tr/index.php?Did=4384 Resmi| rapor]ad (DOC),= Kutlu | soyadı = Savaş tarafından| hazırlananformat rapor.= DOC }}
* [{{Haber kaynağı | başlık = Susurluk Dosyası | url = http://www.radikal.com.tr/2000/01/28/resim/diger/dosya/susurluk/rapor/kitap/index.html | arşivtarihi = 20 Şubat 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150220201242/http://www.radikal.com.tr/2000/01/28/resim/diger/dosya/susurluk/rapor/kitap/index.html Susurluk| Dosyası],yayımcı = ''[[Radikal (gazete)|Radikal]]'' }}
* [{{Haber kaynağı | başlık = 2 yasak sayfa | url = http://arsiv.taraf.com.tr/haber-12-yasak-sayfa-14278/ | arşivtarihi = 20 Şubat 2015 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150220201403/http://arsiv.taraf.com.tr/haber-12-yasak-sayfa-14278/ 12| yasakyayımcı sayfa],= [[Taraf (gazete)|Taraf]]. }}
* [{{Web kaynağı | başlık = "Duvar" Belgeseli'nin Susurluk Bölümü | url = https://www.youtube.com/watch?v=SlHVALr-HZY "Duvar"| Belgeseli'ninyayımcı Susurluk= Bölümü]Youtube.com }}
 
{{Türkiye-PKK çatışmaları}}