Ana menüyü aç

Değişiklikler

düzeltme AWB ile
 
==== Cumartesi ====
[[Dosya:Ratzenberger.jpg|200px|thumb|leftsol|[[Roland Ratzenberger]] ön kanat arızası sebebiyle kaza yaparak ağır yaralandı.]]
Sıralama turlarının bitimine yirmi dakika kala, [[Simtek]] ile yarışan [[Roland Ratzenberger]] Villeneuve virajını alamadı; neredeyse dik açıyla karşı bölümdeki beton bariyerlerle çarpan pilot ağır yaralandı. Aracın sürücü bölümü zarar görmemiş olsa da, çarpmanın etkisi [[bazal kafatası kırığı]]na neden oldu. Formula 1'de ilk sezonunu geçiren Ratzenberger'in, kazadan bir önceki turda ''Acque Minerali'' şikanında bordürlerden geçince, aracının ön kanadı hasar görmüştü. Olayın arkasından Avusturyalı pilot [[pit stop|pite]] girmek yerine turuna devam etti. 306&nbsp;km/sa (190 mil/sa) hıza ulaşan aracın [[Formula 1 aracı#Kanatlar|ön kanadındaki]] bu problem, pilotun kontrolü kaybetmesine yol açtı.<ref name="herald">{{Haber kaynağı|yazar=Brad last=Spurgeon |başlık=5 Years After Senna's Crash, Racing Is Safer&nbsp;– Some Say Too Safe: Imola Still Haunts Formula One |url=http://www.iht.com/articles/1999/04/30/prix.2.t_1.php |iş=International Herald Tribune |tarih=1999-04-30 |erişimtarihi=2007-05-01 |arşivurl = http://web.archive.org/web/20070912064134/http://www.iht.com/articles/1999/04/30/prix.2.t_1.php|arşivtarihi = 2007-09-12}}</ref>
 
{{Ana|Ayrton Senna'nın ölümü}}
 
[[Dosya:Senna imola89.jpg|150px|rightsağ|thumb|Üç kez dünya şampiyonu [[Ayrton Senna]]'nın yarış sırasındaki ölümü Formula 1'i derinden etkiledi.]]
 
Yarışın başlamasıyla birlikte motoru çalışmayan Benetton sürücüsü [[J.J. Lehto]] pist üzerinde kaldı. Arka bölümden kalkan [[Pedro Lamy]], görüş açışı diğer araçlar tarafından kapatılınca, Lehto'nun Benetton'unu göremeyerek arkadan çarptı. Çarpışmanın etkisiyle aracın lastikleri ve gövdeden parçalar koptu; seyircileri koruyan güvenlik bariyerini aşan bu cisimler dokuz kişide küçük yaralanmalara sebep oldu.<ref name="Times tragic">{{Haber kaynağı|başlık=A tragic weekend |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,12771-1079325,00.html |iş=The Times |yayımcı=News International |tarih=2004-04-19 |erişimtarihi=2006-10-28 | yer=Londra}}</ref> Kazanın ardından [[güvenlik aracı]] piste girdi. Geçişlerin yasak olduğu güvenlik aracının pilotların önünde yer aldığı bu bölüm, pilotlar düşük hızda seyrettiğinden lastik sıcaklıklarının düşmesine yol açtı. Yarıştan önce pilotların basın toplantısında, Senna ve [[Gerhard Berger]] 1993 sezonunda Formula 1'e tekrar giren güvenlik aracının, lastiklerin sıcaklığını koruyacak hızla gitmediği için kaygılarını dile getirmişti.<ref name="Times tragic"/> Daha sonra parkurun temizlendiği uyarısıyla güvenlik aracı pistten çıktı ve mücadele yeniden başladı. İki tur sonra, Micheal Schumacher'in önünde yer alan Senna'nın aracı, [[Tamburello Dönemeci|''Tamburello'' virajında]] yoldan çıktı; hızı 306&nbsp;km/sa (190 mil/sa)'ten 211&nbsp;km/sa (131 mil/sa)'e kadar düşen Senna beton duvara çarparak durabildi.
[[Dosya:Circuit Imola 1992 Tamburello (vectorized).svg|220px|thumb|leftsol|Senna'nın kaza yaptığı [[Tamburello Dönemeci|Tamburello dönüşü]]]]
 
Yerel saatle 14:17'de gerçekleşen kazadan sonra yarışan durduğunu gösteren kırmızı bayraklar sallandı ve Senna'nın tedavisi için, [[Sid Watkins]] olay yerine geldi. Bir yarışta kırmızı bayraklar sallandığında araçların yavaşlaması, pit alanına dönmesi ve yeni uyarıya kadar beklemesi gerekiyordu. Bu sağlık ekipleri ve diğer pist görevlilerinin kaza alanına rahat ulaşması ve güvenli bir şekilde çalışmalarını sağlıyordu. Senna'nın kazasında yaklaşık on dakika sonra [[Larrousse]] takımı yanlışlıkla<ref name="autosport">{{Web kaynağı | url = http://www.formulaonestuff.com/51.html | başlık = 1994 SAN MARINO F1 - IMOLA | erişimtarihi = 24 Nisan 2011 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130925235755/http://www.formulaonestuff.com:80/51.html | arşivtarihi = 25 Eylül 2013}}</ref> pilotlarından [[Érik Comas]]'a, yarış halen kırmızı bayraklarla durdurulmuş durumdayken, piste çıkış izni verdi. Görevliler neredeyse son sürat kaza bölgesine yaklaşan sürücüyü durdurmak için öfkeyle müdahale etti.<ref name="Eurosport">{{Video kaynağı| people =Watson, John (Yorumcu) |date=1994 |title=Eurosport Live Grand Prix | medium = Television |yer= |publisher=Eurosport}}</ref> Eurosport yorumcusu [[John Watson (yarışçı)|John Watson]] durumu "Şu ana kadar hayatımda gördüğüm en saçma şey" sözleriyle aktardı.<ref name="Eurosport" /> Hiçbir kişiye veya araca çarpmayan Comas, kazayı gördükten sonra yarış alanını terk etti. Senna'nın tedavisi sırasında gösterilen (ana yayıncı [[RAI]] tarafından) sahneler durumu çok canlı olarak gösterince, BBC kendi kamerasını pit alanına çevirmeyi tercih etti.<ref>{{Haber kaynağı|yazar=Roger Horton |başlık=There's Something about Murray |url=http://atlasf1.autosport.com/2000/dec20/horton.html |iş=Autosport |yayımcı= |year=2000 |erişimtarihi=2006-10-28}}</ref> BBC yorumcusu [[Murray Walker]] sıkça, dünyaya canlı yayınlanan bu görüntüleri kesmeye çalışırken, bir yandan da izleyenlere aktarmak zorunda olmanın ne kadar üzücü olduğunu belirtti. Hurdaya dönen Williams'tan çıkarılan Senna havayolu ile [[Bologna]] yakınlarındaki Maggiore Hastanesi'ne kaldırıldı. Kazadan 37 dakika sonra, yerel zaman ile 14:55'te, yarış yeniden başladı.
 
==== İkinci başlangıç ====
[[Dosya:Senna kazası.jpg|thumb|rightsağ|Senna'nın Williams'ı [[Tamburello Dönemeci|Tamburello duvarına]] çarptı.]]
Yeniden başlayan mücadelede sonuç, durdurulan ilk yarış ve sonraki ikinci yarışın toplamına göre belirlenecekti. Başlangıçtan sonra liderliği alan Gerhard Berger olsa da, kazayla kesilen ilk bölümde Berger'den önde olan Schumacher, toplamda da birinci durumdaydı. Alman pilot 12. turda yarışta ilk sırayı ele geçirdi; bundan dört tur sonra aracında kontrol problemi yaşayan Berger yarış dışı kaldı. Daha sonra Schumacher [[Pit stop|pite girince]] geçici olarak yerini Larini aldı ancak onun da pite girmesiyle sıralama eski haline döndü.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.grandprix.com/gpe/rr551.html | başlık = Grand Prix Results: San Marino GP, 1994 | erişimtarihi = 2006-10-28 | tarih = | iş = GP Encyclopedia | yayımcı = www.grandprix.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130508232215/http://www.grandprix.com/gpe/rr551.html | arşivtarihi = 8 Mayıs 2013}}</ref>
 
1981'de yapılan<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.gpracing.net192.com/circuits/45.cfm|başlık=Autodromo Enzo e Dino Ferrari - Imola|erişimtarihi=2006-10-28 |tarih= |iş= |yayımcı=www.gpracing.net192.com| arşivurl = http://web.archive.org/web/20061026040948/http://www.gpracing.net192.com/circuits/45.cfm| arşivtarihi = 26 Ekim 2006}}</ref> 1994 Imola parkuru bir daha Formula 1 yarışlarına ev sahipliği yapamadı. Pistte yarıştan sonra büyük değişiklikler yapılmıştı. Bunlar arasında [[Gerhard Berger]] ([[1989 San Marino Grand Prix|1989]]), [[Nelson Piquet]] ([[1987 San Marino Grand Prix|1987]]) ve son olarak Ayrton Senna kazalarının yaşandığı, hızlı dönüşten sonra yavaş şikandan oluşan [[Tamburello virajı]] da bulunmaktaydı. Bunun yanında FIA Formula 1 aracının özelliklerini belirleyen kurallarını yeniden yapılandırdı; 1995'te tüm takımlara 1994 sezonundaki araçlardan tamamen farklı yeni otomobiller tasarlamaları zorunluluğu getirildi.<ref>{{Haber kaynağı|first=Peter |last=Wright |başlık=Preview of 1995 Formula1 Cars |url=http://www.grandprix.com/ft/ft00180.html |iş= |yayımcı=www.grandprix.com |year=1995 |erişimtarihi=2006-10-28}}</ref> Yarış sabahı Senna ve Berger'in dillendirdiği endişeler, [[Grand Prix Sürücüler Birliği]]'ni (GPDA) bir sonraki yarış olan [[1994 Monako Grand Prix|Monako Grand Prix]]'te yeniden oluşuma yöneltti. İlk olarak 1961'de kurulan GPDA, 1982 yılında dağılmıştı. Imola'daki kazaların ardından tekrar ortaya çıkışın amacı, standartların yükseltilmesi için sürücülerin fikirlerinin ortaya konmasına imkan tanımaktı. 1994 Monako Grand Prix'te başlama çizgisindeki ilk iki yer Brezilya ve Avusturya bayraklarının renkleriyle boyandı ve hayatın kaybeden iki pilotun anısına boş bırakıldı. Williams ve Simtek takımları Monako'ya tek araçla katıldı. Ayrıca yarış öncesi bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu.
 
[[Dosya:GrandPrix Circuit San Marino Changes.svg|thumb|leftsol|220px|Pistin yapısı 1994'teki ölümlü iki kaza sonrası değiştirildi.]]
 
Senna için 5 Mayıs 1994'te [[Brezilya]]'nın [[São Paulo]] kentinde [[Devlet cenaze töreni|devlet töreni]] düzenlendi. Yaklaşık 500.000 kişi caddelerde tabutun geçişini takip etti.<ref name="BBConthisday"/> Senna'nın rakiplerinden [[Alain Prost]], tabutunu taşıyanlar arasındaydı.<ref>{{Web kaynağı|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|başlık=Open Warfare|erişimtarihi=2006-10-28|tarih= |iş= |yayımcı=www.gpracing.net192.com| arşivurl = http://web.archive.org/web/20061026111820/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm| arşivtarihi = 26 Ekim 2006}}</ref> Formula 1 çevrelerinin büyük bölümü cenazeye katılırken, Formula 1'in yönetim teşkilatı FIA'nın başkanı [[Max Mosley]] ise 7 Mayıs 1994'te [[Avusturya]]'nın [[Salzburg]] kentinde Ratzenberger için yapılan törene katıldı.<ref>{{Haber kaynağı|başlık=Track Topics |author=David Tremayne, Mark Skewis, Stuart Williams, Paul Fearnley |iş=Motoring News |yayımcı=News Publications Ltd. |tarih=1994-04-05}}</ref> 10 yıl sonraki bir basın toplantısında Mosley "Ben onun törenine gittim çünkü herkes Senna'nın cenazesine katıldı. Oraya da birilerinin gitmesinin önemli olduğunu düşündüm." diye açıklamıştı.<ref>{{Haber kaynağı|başlık=Max went to Roland's funeral |url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/48657/max-went-to-roland-s-funeral/ |iş= |yayımcı=GPUpdate.net |tarih=2004-04-23 |erişimtarihi=2011-02-01}}</ref>