"Türk dilleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
k (Geçersiz tarih formatı düzeltiliyor.)
(düzeltme AWB ile)
Bütün bu yazı dillerinde ve lehçelerde sayı adları, zamirler, fiiller ortaktır. Atlas Okyanusu kıyılarından Çin’in içlerine kadar uzanan topraklarda 220 milyon insan bir, iki, üç, dört/tört, beş, altı, yedi/yeddi/ceti, sekiz, dokuz/tokuz, on diyerek saymaktadır. Birkaç sayı adındaki küçük ses değişikliği dışında bütün sayı adları tam bir ortaklık gösterir. Lehçeler arasındaki bu ses farklılıkları genel farklılıklardır ve düzenli olarak diğer sözlerde de görülürler.
 
Türk lehçelerinde fiillerde de büyük ölçüde ortaklık olduğu bilinmektedir. Varolan örneklerin yanı sıra,<ref name="AKALIN">{{Web kaynağı | url = http://www.tdk.gov.tr/images/stories/eskidosyalar/turkdilidunyadili.pdf | başlık = Türk Dili: Dünya Dili | yazar = Akalın, Şükrü Halûk, Prof.Dr. | yayımlayan = Türk Dil Kurumu, tdk.gov.tr | biçim = PDF | dil = Türkçe | tarih = | erişimtarihi =6 Ekim 2011| arşivurl = http://web.archive.org/web/20130728072426/http://tdk.gov.tr/images/stories/eskidosyalar/turkdilidunyadili.pdf | arşivtarihi = 28 Temmuz 2013}}</ref> Türk yazı dillerinin sözleri, birbirinden kimileyin tek bir sesin değişkenliği ile ayrılmaktadır. Türk dilinin bu kollarının bağımsız sınırlara sahip ülkelerde yazı dilleri olarak kullanılması, onları birbirinden bağımsız olmayan diller halinde kabul etmemize imkân verir.
 
Bu dillerin söz dizimi de aynı yapılık özelliği göstermektedir. Tamlamada tamlayan daima tamlanandan önce gelmektedir. Cümlede ögelerin dizilişi de:
# ''Kĕneke sĕtel śinçe vırtať'' = Kitap, masa(nın) üstünde duruyor.
 
Yukarıdaki Çuvaşça cümleleri Türk dil bilimi öğrenimi görmemiş, Çuvaşça öğrenmemiş bir Türkün anlayamayacağı derecede farklıdır. Türkçe bilmeyen bir Çuvaşın da bu cümlelerin Türkçe karşılıklarını anlayamayacağı açıktır. O halde, Çuvaşça ile Türkçe arasındaki karşılıklı anlaşılabilirlik oranı azdır ve bunlar iki ayrı dildir. Yani yukarıda karşılaştırılan dillerin arasındaki farklılıklar "lehçe" denilebilmesi için yeterli değildir.<ref name="FREEDOM">{{Web kaynağı | url = http://www.dilimiz.com/dil/turkdiliailesi.htm | başlık = Türk Dilleri Ailesi | yazar = Freedom, Bartu, Prof. Dr. | dil = Türkçe | biçim = HTML | tarih = | erişimtarihi = | arşivurl = http://web.archive.org/web/20141228003551/http://www.dilimiz.com:80/dil/turkdiliailesi.htm | arşivtarihi = 28 Aralık 2014}}</ref>
 
== Türk dilleri ailesi ==
|[[Dolganca]]||5.000||[[Rusya]] ([[Taymir]] Özerk Bölgesi)
|-
|[[Tuvaca]]||350.000||313 940 [[Rusya]]<ref name="ÖLMEZ">{{Web kaynağı | url = http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/mehmet_olmez_tuvalar.pdf | başlık = Türk Halkları ve Dilleri: (6) TUVALAR VE TUVACA | yayımcı = ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TÜRKOLOJİ ARAŞTIRMALARI MERKEZİ, turkoloji.cu.edu.tr | erişimtarihi = 25 Ağustos 2013 | yazar = | erişimsaati = | son = Ölmez | ilk = Mehmet | yazarlink = | yardımcıyazarlar = | tarih = | yıl = 1996 | ay = Ocak | biçim = | çalışma = Çağdaş TÜRK DİLİ, Sayı 95, | yer = | sayfalar = 10-17 | dil = Türkçe | arşivurl = http://web.archive.org/web/20131228073502/http://turkoloji.cu.edu.tr:80/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/mehmet_olmez_tuvalar.pdf | arşivtarihi = 28 Aralık 2013 | quote = | iş = }}</ref><ref name="TUVA">{{Web kaynağı | url = http://gov.tuva.ru/page.aspx?id=18 | başlık = Tuvaca | yayımcı = gov.tuva.ru | dil = Tuvaca | biçim = | tarih = | erişimtarihi = | arşivurl = http://web.archive.org/web/20121005062145/http://gov.tuva.ru:80/page.aspx?id=18 | arşivtarihi = 5 Ekim 2012}}</ref> , 31 823 [[Moğolistan]]<ref name="TOOLLOGO2010">{{Web kaynağı | url = http://www.toollogo2010.mn/doc/Main%20results_20110615_to%20EZBH_for%20print.pdf | başlık = Moğolca | yayımcı = toollogo2010.mn | dil = | biçim = PDF | tarih = 2010 | erişimtarihi = | arşivurl = http://web.archive.org/web/20131025083636/http://www.toollogo2010.mn/doc/Main%20results_20110615_to%20EZBH_for%20print.pdf | arşivtarihi = 25 Ekim 2013}}</ref><ref>Darbaa Y., ''"Tıva Dugayında 99 Aytırıgga Harıılar"'', Abakan, 2010</ref>, 4 000 [[Çin]]
|-
|[[Tofaca]]||Konuşulmuyor †||[[Rusya]] ([[Tuva]] Özerk Bölgesi)
603.656

değişiklik