Ana menüyü aç

Değişiklikler

değişiklik özeti yok
'''Milletler Topluluğu''' ([[İngilizce]]: Commonwealth) kamu yararı için kurulan politik topluluklara verilen bir terimdir. Tarihsel açıdan [[cumhuriyet]] ile eş anlamlı kullanılır.
 
Milletler topluluğu teriminin anlamı "kamu refahı için iyi ve avantajlı" anlamına gelir ve ilk kullanımı 15.yüzyılda başlar. Bu terimin orijinali zenginliğin (''wealth'') eski karşılığı olan refah (''well-being'')'tan gelir ve bu da Latince '''res publica''' (republic)'nın dolaylı bir tercümesidir. Harfi harfine karşılığı ise "ortak refah"'tır. 17. yüzyılda milletler topluluğu kavramı daha geniş bir alanı kapsayarak "en büyük gücün halka verildiği cumhuriyet veya demokrasi ile yönetilen devlet" anlamına gelmiştir. 17.yüzyıl'da yaşamış İngiliz milletvekili Samuel Pepys milletler topluluğu (''commonwealth'') yönetim tipi ile ilgili düşüncelerini şöyle özetlemiştir: "İyi şeyler yapıldı, ve iyi yönetildi... Commonwealth tipinde Kralın yönetiminde olduğundan."<ref>{{Web kaynağı | başlık = Monday 19 August 1667 | url = http://www.pepysdiary.com/diary/1667/08/19/ | website = pepysdiary.com | yayıncı = pepysdiary.com | arşivurl = http://web.archive.org/web/20160409030908/http://www.pepysdiary.com/diary/1667/08/19/ | arşivtarihi = 9 Nisan 2016}}</ref>
 
Bu terim giderek bazı politik oluşumları belirtmek için kullanılmaya başlandı. Üç ülke - [[Avustralya]], [[Bahamalar]] ve [[Dominika]] - dört ABD eyaleti ile birlikte "Commonwealth" unvanına sahiptir. Daha yakın bir zamanda, Milletler Topluluğu terimi yardımlaşma amacı ile kurulan bazı uluslararası organizasyonlara verilmeye başlanmıştır. Örnek olarak [[İngiliz Milletler Topluluğu]] (''Commonwealth of Nations'') bir zamanlar [[Britanya İmparatorluğu|İngiliz İmparatorluğu]]'na bağlı olan ülkelerin üye olduğu bir gruptur ve kısaca ''Commonwealth'' şeklinde tabir edilir.
Cumhuriyet (''Republic)'' Lehistan-Litvanya Birliği'nin halen alternatif çevirisidir. Polonyalı tarihçi  [[Wincenty Kadłubek]] (Vincent Kadlubo, 1160–1223) Latince terim  ''[[res publica]]'''yı ilk defa Polonya için "Polonya Krallarının ve Prenslerinin Günlükleri"  (''Kroniki Królów i Książąt Polski'') adlı yapıtında kullanmıştır.<ref>[http://www.angelfire.com/scifi2/rsolecki/wincenty_kadlubek.html Prominent Poles.] angelfire.com</ref> İsim resmi olarak Polonya ve Litvanya'nın 1569–1795 yılları arasında kurduğu federal devlet için resmi olarak kullanılmıştır.<ref>''Dictionary of Quotations (Classical)''. London: Harbottle Thomas Benfield, 2009. s.v. “Jan Zamoyski’s Speech in Parliament, 1605.”</ref>
 
Aynı zamanda Soyluların Topluluğu (''Złota wolność szlachecka)'' olarak da bilinir. Lehistan-Litvanya Birliği'nin politik doktrinlerine göre "bizim devletimiz Kral'ın başkanlığı altında bir Cumhuriyet (ya da Commonwealth)'tir. Birlik [[Varşova Konfederasyonu]] adı verilen dini hoşgörü doktrini başlattı. Briliğin kendi parlamentosu vardı ([[Sejm]]; her nekadarne kadar seçimler kral ve soylular tarafından kısıtlı olarak yapılsa ve ''[[Pacta conventa]]'' adı verilen akite bağlı kalınsa da).
 
"A commonwealth of good counsaile" (''İyi Konsey Birliği'') Polonya soylu ve filozof [[Wawrzyniec Grzymała Goślicki]]'nin "De optimo senatore" (''İyi Senatör Üzerine'') adlı yapıtının İngilizce çevirisinin başlığıdır. Bu yapıtta [[Wawrzyniec Grzymała Goślicki|Goślicki]] Lehistan-Litvanya Birliği politik sistemindeki çeşitli fikirleri anlatmıştır.<ref>http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=eebo;idno=A02237.0001.001. quod.lib.umich.edu</ref>
 
==== Avustralya ====
"Commonwealth" yönetimi ilk defa federalleşmiş altı Avustralya [[Kraliyet Kolonisi]]'nin 1891'de [[Sydney|Sidney]]'de yapılan Anayasa Toplantısı'nın ardından teklif edilmiştir. [[CumhuriyetçilikteCumhuriyetçilik]]le bağdaştırıldığından dolayı anayasanın kabul edilmesi tartışmalı olmuştur, ama yine de bu durum sonraki anayasalarda yapılan taslaklarda da korunmuştur.<ref>Helen Irving. [http://www.civicsandcitizenship.edu.au/cce/helen_irving,9939.html Australian Federation – Civics and Citizenship Education.] Erişim tarihi: 10 Haziran 2017.</ref> Bu terim ilk defa federasyon yönetimini de kuran 1901'de [[Avustralya Topluluğu Anayasa Kanunu]] (''Commonwealth of Australia Constitution Act)'' ile birleşmiştir. Avustralya gücün federal (milli) ve eyalet hükümetleri tarafından bölüşüldüğü bir federal sistem ile yönetilir. Bu yüzden Avustralya şartlarında "Commonwealth" federal hükümeti ima etmiş olur ve Avustralya Topluluğu (''Commonwealth of Australia)'' ülkenin resmi adıdır.
 
==== Bahamalar ====
 
=== Birleşik Krallık ===
[[İşçi Partisi (Birleşik Krallık)|İşçi Partisi]] milletvekili Tony Benn Britanya Topluluğu Tasarısı (''Commonwealth of Britain Bill)'')<nowiki/>'nı ortaya atmıştır. Bu tasarı 1991-2001 yılları arasında birkaç kez gündeme gelmiştir. amacıAmacı [[monarşi]]yi kaldırıp yerine Britanya Cumhuriyeti'ni kurmak olan bu tasarı ikinci değerlendirmeye bile alınmadan kapanmıştır.<ref>[http://www.chartist.org.uk/labour-republicanism-commonwealth-britain-bill/ LABOUR, REPUBLICANISM AND THE COMMONWEALTH OF BRITAIN BILL.] 22 Mart 2014. chartist.org.uk</ref>
 
== Kaynakça ==
33.167

değişiklik