"Romen dilleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
[[Dosya:Map-Romance Language World.png|350px|right|thumb|Yeryüzündeki ''Romen Dilleridilleri'' :<br />'''<font color="#0000FF">Mavi</font>''' – Fransızca; '''<font color="00B927">Yeşil</font>''' – İspanyolca; '''<font color="#FF8400">Turuncu</font>''' – Portekizce; '''<font color="#FFFF00">Sarı</font>''' – İtalyanca; '''<font color="#FF0000">Kırmızı</font>''' – Rumence]]
 
'''Romen dilleri''', '''Roma dilleri''' veya '''Latin dilleri''', [[Hint-Avrupa dil ailesi|Hint-Avrupa dillerinin]] alt birimi, kökeni [[Roma İmparatorluğu|Roma İmparatorluğu'nun]] dili [[Latince]] olan bütün dilleri kapsar. Dünya çapında Romen dillerini anadili gibi bilen insan sayısı 600 milyondan fazladır. Bu diller [[Amerika]], [[Avrupa]] ve [[Afrika]] kıtalarında daha sık rastlanılan dillerdir, ama genel olarak dünyanın her yerine dağılmış oldukları söylenebilir.
 
Bütün Romen dilleri [[Genel Latince]]den gelir. Roma edebiyatında kullanılan [[Klasik Latince]]den daha farklı olan [[Genel Latince]]yi Roma İmparatorluğu'nun tebasındatebaasında olan askerler, seyyahlar ve köleler kullanırdı. M.Ö. 200 ve M.S. 100 yılları arasında, imparatorluğun genişlemesi, devletin eğitim ve yönetim politikalarıyla birleşince, [[Genel Latince]] [[İber Yarımadası|İber Yarımadası]]'ndan]] başlayarak [[Karadeniz|Karadeniz'in]] doğu kıyılarına kadar olan geniş bir alanda ilk dil olarak kullanılır oldu. İmparatorluğun beşinci yüzyıldaki gerilemesi ve çöküşüyle birlikte, [[Genel Latince]] yerelleşti ve bu dilden onlarca farklı yerel dil ve lehçe oluştu. [[Fransızlar|Fransız]], [[Portekiz]] ve [[İspanyollar|İspanyol]] denizaşırı sömürge imparatorlukları onbeşincion beşinci yüzyıldan sonra bu dilleri başka kıtalara da yaymaya başladılar - öyle ki bütün Romen dillerini kullananların 2/3'ü artık [[Avrupa]] dışındaydı.
 
Roma öncesi diller ve sonraki işgallere rağmen, Romen dillerinin [[fonetilfonetik]], [[morfoloji]]k özellikleri, [[sözcük]]leri ve [[söz dizimi]] aslen [[Genel Latince]]ye dayanmaktadır. Bu dillerin, grup olarak, bu gibi dil bilgisi özellikleri, onları [[Hint-Avrupa dil ailesi|Hint-Avrupa dillerinin]] diğer altbirimlerindenalt birimlerinden ayırır. Genel olarak, bir iki istisna hariç, Romen dilleri [[Latince dil bilgisi:İsim çekimleri|Klasik Latincenin çekim yapısını]] kaybetmiştir. Bunun sonucunda Romen dilleri ÖFN (Özne-Fiil-Nesne) cümle yapısını ve [[edat]]ların geniş anlamda kullanımını zorunlu hale getiren bir yapı geliştirmişlerdir.
 
== Tarihçe ==
=== Genel Latince ===
[[Genel Latince]] ile ilgili bugüne kadar kalan çok az belge vardır, ve bu az belgenin bir çevirisini yapmak ve çevirilerin arasında uyum sağlayarak bir dil yakalamak çok zordur. Her halükarda, bu dili kullananların birçoğu askerler, köleler ve zorla göç ettirilmiş kimselerdi - bu kişilerin Roma'nın ana yurdundan çok işgal edilen yerlerin yerlileri olması daha muhtemeldir. Tahminlere göre, [[Genel Latince]] bütün Romen dillerinin ortak özelliklerini bulundurmaktaydı, ve onları [[Klasik Latince]]den ayıran özellikleri vardı - bu özelliklerin başlıcaları [[edat]]ların çekim sisteminin yerini alması, [[nötr]] cinsiyetin ve birçok eylemsel zamanın yok olması, tanımlıkların kullanımı ve {{IPA|/k/}} andve {{IPA|/ɡ/}} lerin telaffuzudur.
 
=== İmparatorluğun Çöküşü ===
 
=== Yerel dillerin tanımlanması ===
Onuncu ve onüçüncüon üçüncü yüzyıllar arasında, kimi yerel diller yazıya dökülmeye ve [[Latince]]nin birçok alanda yerini almaya başladı. [[Portekiz]] gibi kimi ülkelerde bu değişim yasal yollardan hızlandırılmıştır. İtalya gibi bazı ülkelerde ise yerel dillerin yükselişi birçok iyi şairin ve yazarın bu dilleri kabul edip kullanmalarına yol açmıştır.
 
=== Aynılaşma ve sabitlenme ===
41.868

değişiklik