"Zhou Hanedanı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k (düz.)
{{Eski ülke bilgi kutusu
{{Türk tarihi}}
|kendi_dilindeki_adı =
|tam_adı = ''Zhou Hanedani''
|yaygın_adı =
|statü = Monarsik Dük ve "Wang (kral)"
|yönetim_biçimi = Krallik
|kuruluş_yılı = [[MÖ 1122]]
|yıkılış_yılı = [[MÖ 256]]
|olay1 = Muye Muharebesi
|olay_tarihi1 = yak. MO 1046
|olay2 = Gongke naipligi
|olay_tarihi2 = MO 841-MO 828
|olay3 = Baskentin Wangcheng'e'e nakli
|olay_tarihi3 = MO 771
|olay4 = Zhou Krali Nan'in Qin tarafindan halledilmesi
|olay_tarihi4 = MO256
|olay5 = En son Zhou devleti yonetimini sona erdirilmesi
|olay_tarihi5 = MO 249
|öncel1 =t [[Shang Hanedani]]
|ardıl1 = [[Qin Hanedani]]
|harita = Zhou dynasty 1000 BC.png
|harita_altyazısı = MO 1050 - MO 771 doneminden Cin'de Bati Chou Hanedani devleti sinirlari ve kesif nufus alanlari
 
|başkent = MO1046-MO771 Fengha<br/>MO771-MO510 ve MO314-MO256 Wangcheng[<br/>MO510-MMO314 Chengzhou
|yaygın_diller = Antik Cince
|din = Cin halk inanclari ve dini;<br/>gecmis atalara kutsal saygi<br/>kutsal goklere tapinma
|para_birimi = Antik Cin metalik para - sntik "kurek sekilli" veya "bicak sekilli" sikkeler
| yönetici1 = Zhou Krali Wu
| yönetici_yılları1 = yak. MÕ1046–MÖ1043
| yönetici2 = Zhou Krali You
| yönetici_yılları2 = yak. MÕ781–MÖ771
| yönetici3 = Zhou Krali Ping
| yönetici_yılları3 =yak. MÕ770–MÖ720
| yönetici4 = Zhou Krali Nan
| yönetici_yılları4 = yak. MÕ314–MÖ256
| yönetici_unvanı = Kral ("Wang")
| vekil1 = Vekilharc sansolye
}}
 
{{Çin tarihi}}
{{Türk tarihi}}
'''Chou Hanedanı'''<ref>Şevket Koçsoy, "Türk Tarihi Kronojojisi", ''Türkler'', C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, s. 73.</ref><ref>Özkan Ezgi, ''Orta Asya'nın En Eski Kültürleri ve Çin Medeniyeti ile İlişkileri'', C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, ss. 467 - 469.</ref><ref>Emel Esin, ''İç Asya'da Milattan Önceki Bin Yılda Türklerin Atalarına Atfedilen Kültürler'', C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, s. 498.</ref> veya '''Zhou Hanedanı''' (okunuşu: Coğ/v<ref>{{Web kaynağı | başlık = 周朝 nasıl telaffuz edilir | url = https://tr.forvo.com/word/%E5%91%A8%E6%9C%9D/#zh | yayıncı = forvo.com | erişimtarihi = 6 Nisan 2017 | arşivengelli = evet}}</ref>; {{Çince|c=周朝|p=Zhōu Cháo}}); [[Çin]] Tarihinde [[MÖ 1122]]'den [[MÖ 256]] yılına kadar hüküm sürmüş, [[Shang Hanedanı]]'ndan sonra, [[Qin Hanedanı]]'ndan önce yönetimde olan imparatorluk hanedanı. Chou Hanedanı Çin tarihindeki diğer tüm hanedanlardan daha uzun süre hüküm sürmüş olsa da aslî siyasî ve askerî hükümranlıkları sadece [[Batı Chou]] döneminde yaşanmıştır. Chou döneminde Çin'de [[Demir Çağı|demirin kullanımı]] başlamış<ref>[http://www.staff.hum.ku.dk/dbwagner/EARFE/EARFE.html]</ref>, ayrıca birçoklarına göre Çin [[tunç]] eşya yapımı bu dönemde doruk noktasına ulaşmıştır. Hanedanı aynı zamanda, yazının antik hâlinden, ki bunun örnekleri Batı Chou tunç kitabelerinde bulunabilir, çağdaş yazım şeklinin başlangıcına, geç [[Muharip Devletler Dönemi]]'deki arkaik klerik yazı formuna doğru evrim geçirdiği dönemi de kapsamaktadır. Alman tarihçi, Wolfram Eberhard'a göre, Chou henedanı Türk kökenlidir.<ref>W. Eberhard, "Çin Tarihi", Ankara 1947, s.33. Yrd. Doç. Dr. Hasan Bahar: [http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s1/15.pdf "Türkistan'ın coğrafi konumu ve ilkçağ kaynaklarına göre tarihi", s. 240.]</ref>
 
'''Chou Hanedanı''' veya '''Zhou Hanedanı''' (okunuşu: Coğ/v<ref>{{Web kaynağı | başlık = 周朝 nasıl telaffuz edilir | url = https://tr.forvo.com/word/%E5%91%A8%E6%9C%9D/#zh | yayıncı = forvo.com | erişimtarihi = 6 Nisan 2017 | arşivengelli = evet}}</ref>; {{Çince|c=周朝|p=Zhōu Cháo}}); [[Çin]] Tarihinde [[MÖ 1122]]'den [[MÖ 256]] yılına kadar hüküm süren kraliyet hanedani. Çin tarihindeki Chou Hanedani diğer tüm hanedanlardan daha uzun süre hüküm sürmüştur. Bu hanedandna once Cin'in yonetici hanedani, [[Shang Hanedanı]] idi ve [[Qin Hanedanı]]'ni bu hanedani takip etmistir.
 
Chou Hanedanı'nin Cin'i siyasi ve askeri kontrolu once MO 1046'dan MO 771'e kadar [[Jī|Ji]] ({{zh|t=姬|p=Jī}}), soyadi ile anilan hukumdarlar ile yonetilen, [[Batı Chou]] devleti döneminde yaşanmıştır. Chou Henadani liderileri göstermelik yönetici olan kral ("Wang") olarak hukum surmekte iken merkezi, politik ve siyasi kontrol [[İlkbahar ve Sonbahar Dönemi]] adi ile anilan MÖ 722-MÖ 481 arasi donemde kaybolmasi sureci devam etmistir.[[Savaşan Devletler Çağı]] adiyla anilan bu donemde Çin 170 küçük devlete parçalanmis; bu küçük devletler arasında meydana gelen savaş ve istilalar ortaya cikmisdir. Bu "Savasan Devletler Cagi" doneminde bile, MO 771'den MO 256'e kadar Chou hanedanina bagli [[Jī|Ji]] ({{zh|t=姬|p=Jī}} {{IPAc-cmn|j|i|}}), soyadi ile anilan hukumdarlar tarafindan yonetilen [[Dogu Chou]] devletini 500 yil daha yonetmislerdir. "Savasan Devletler Cagi" bu kucuk devletlerden olan ilk Cin Imparatoru oldugu kabul edilen [[Çin Şi Huang]]'nin yonettigi [[Qin (Devlet)|Qin Devleti]]'nin gucunu artirip diger savasan devletleri kendi yonetimi altina alip MO 221'de Qin Henadani altinda Qin Imparatorlugu'nu kurmasi ile son bulmustur. Fakat bu tarihten 31 yil once Zhiu Hanedani'ninin zaten ismen Zhou Hanedani krali olan "Kral Nan"'in hukum etme gucunun resmen son buldugu kabul edilmektedir.
 
Alman tarihçi, [[Wolfram Eberhard]]'a göre, Chou henedanı Türk kökenlidir.<ref>W. Eberhard, "Çin Tarihi", Ankara 1947, s.33. Yrd. Doç. Dr. Hasan Bahar: [http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s1/15.pdf "Türkistan'ın coğrafi konumu ve ilkçağ kaynaklarına göre tarihi", s. 240.]</ref>'''<ref>Şevket Koçsoy, "Türk Tarihi Kronojojisi", ''Türkler'', C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, s. 73.</ref><ref>Özkan Ezgi, ''Orta Asya'nın En Eski Kültürleri ve Çin Medeniyeti ile İlişkileri'', C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, ss. 467 - 469.</ref><ref>Emel Esin, ''İç Asya'da Milattan Önceki Bin Yılda Türklerin Atalarına Atfedilen Kültürler'', C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, s. 498.</ref>
 
Chou hanedani döneminde Çin'de [[Demir Çağı|demirin kullanımı]] başlamış<ref>[http://www.staff.hum.ku.dk/dbwagner/EARFE/EARFE.html]</ref>, ayrıca birçoklarına göre Çin [[tunç]] eşya yapımı bu dönemde doruk noktasına ulaşmıştır. Hanedanı aynı zamanda, yazının antik hâlinden, ki bunun örnekleri Batı Chou tunç kitabelerinde bulunabilir, çağdaş yazım şeklinin başlangıcına, geç [[Muharip Devletler Dönemi]]'deki arkaik klerik yazı formuna doğru evrim geçirdiği dönemi de kapsamaktadır.
 
Chou Hanedanı döneminde, MÖ 6. yüzyıldaki ilk hâlinin ortaya çıkışıyla, Çin felsefesinin kökenleri kurulmuştur. Daha sonraki nesillere büyük etkisi olacak önemli Çin filozofları bu dönemde ortaya çıkmıştır: [[Konfüçyüs|Kong Fuzi]] (''Konfüçyüs'', [[Konfüçyüsçülük|Konfüçyüscülüğün]] kurucusu) ve [[Laozi]] ([[Taoculuk|Taoculuğun]] kurucusu). Bu dönemde ortaya çıkan diğer filozoflar, kuramcılar ve düşünce ekolleri şunlardır: [[Mozi]] ([[Mohizm]]in kurucusu), [[Mengzi]] (tanınmış bir Konfüçyüscü), ([[Qin Hanedanı]]nın temel felsefesi olan) [[Legalizm (Çin felsefesi)|Çin legalizminin]] gelişimine öncülük eden [[Shang Yang]] ve [[Han Feizi]] ve döneminin en önemli entelektüeli, Çin entelektüel yaşamının kendi dönemindeki merkezi olduğu ve hatta Mengzi gibi ikonik entelektüel figürlerden daha çok önem ve ün kazanmış olduğu iddia edilen [[Xunzi]]<ref>Schirokauer & Brown 2006. "A Brief history of Chinese civilization: second edition" Wadsworth, a division of Thomson Learning, pp.25-47</ref>.
34.095

değişiklik