"Harezmşahlar Devleti" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
değişiklik özeti yok
(yanlış iç bağlantılar)
k
[[Dosya:State of Cuman-Kipchak (13.) tr.png|thumb]]
[[Dosya:East-Hem 1200ad.jpg|thumb|250px|Moğol istilası öncesi [[Avrasya]]]]
'''Harezmşahlar''' veya '''Harzemşahlar Devleti''' ([[Farsça]]: '''خوارزمشاهیان''' Hārezmşāhiyān), [[Orta Asya]]'da [[Harezm]] bölgesinde [[Kutbeddin Muhammed|Kutbeddin Muhammed Harezmşah]] tarafından kurulan bir [[Türkler|Türk]]-[[İslam]] devletidir.<ref>[[Clifford Edmund Bosworth|Bosworth]] in ''Camb. Hist. of Iran'', Vol. V, pp. 66 & 93; B.G. Gafurov & D. Kaushik, ''"Central Asia: Pre-Historic to Pre-Modern Times"''; Delhi, 2005; ISBN 81-7541-246-1</ref><ref>[[Clifford Edmund Bosworth|C. E. Bosworth]], ''"CHORASMIA ii. In Islamic times"'' in: [[Encyclopaedia Iranica]] (reference to Turkish scholar Kafesoğlu), v, p. 140, Online Edition: ''"The governors were often Turkish slave commanders of the Saljuqs; one of them was Anūštigin Ḡaṛčaʾī, whose son Qoṭb-al-Dīn Moḥammad began in 490/1097 what became in effect a hereditary and largely independent line of ḵǰᵛārazmšāhs."'' ([http://www.iranicaonline.org/articles/chorasmia-ii LINK])</ref> Bu devlet, [[Anadolu Selçuklu Devleti]] tarafından [[Yassı Çemen Muharebesi|Yassı Çemen]] savaşı ile 1230 yılında yıkmıştıryıkılmıştır.
 
[[Ceyhun|Amuderya]] bölgesi [[Orta Çağ]]'da "Harezm" (Harizm) ve hükümdarlar "Harezmşah" olarak anılırdı. XI. yüzyılın sonlarına doğru bu bölgede kurulan yerli etnik bir topluluk olan ve [[Türkçe]] konuşan yerel halkın kurduğu bu devletin adı da [[Harezmşahlar]]'dır.
 
== Tarihi ==
Buranın adı "Harzem" olduğundan, öteden beri burada hüküm sürenlere "Harzemşah" denilmiştir.
öteden beri burada hüküm sürenlere "Harzemşah" denilmiştir.
 
=== Harezm Devletinin Doğuşu ===
 
Harezm bölgesinde [[Büyük Selçuklu İmparatorluğu|Büyük Selçuklu]] DevletineDevleti'ne bağlı olarak merkezden atanan valilerle yönetilen bu eyaleteyalette, [[Anuş Tekin]] zamanında serbest yaşamaya başlamışlardırbaşlanmıştır. 1128’de Harezm valisi olarak atanan Atsız döneminde yarı bağımsızlık kazanmıştır.
 
=== Kutbuddin Muhammed ===
=== Atsız Harezmşah ve İl Arslan Harezmşah dönemleri ===
 
[[Atsız Harezmşah|Atsız]] 1141'de [[Büyük Selçuklu Devleti|Büyük SelçuklularSelçuklu]] sultanıSultanı [[Ahmed Sencer]]'in [[Katvan Savaşı]]nda [[Karahitaylar]] tarafından bozguna uğratılmasından istifade ederek Selçuklulara karşı isyan etmiş ve 1142'de [[Horasan (İran)|Horasan]]'a saldırarak [[Merv]] ve [[Nişabur]]'u işgal etmiştir. Ancak 1143 ve 1147'de [[Ahmed Sencer]] Atsız'a karşı cezalandırıcı seferini düzenlemiş ve ikinci seferde Atsız yönetim merkezi olan [[Urgenç]]'i kaybederek teslim etmiştir. Başka bir kaynakta ise Oğuz ve Müslüman oldukları ve saray kökenli oldukları için Sencer'e bağlı kalmayı kabul ettikleri yazmaktadır<ref name="taneri">Taneri, Aydin (1989) ''Harezmşahlar'', Türkiye Diyanet Vakfı yayınları, ISBN 975-389-110-5 s.15 vd.</ref>
 
Atsız ve [[İl Arslan Harezmşah|İl Arslan]] devirlerinde hem [[Irak Selçuklu]]ları hem de [[Kara Hıtay]] ila mücadele edildi. Nitekim İl Arslan, Sultan Sencer'in ölümü üzerine bağımsızlığını ilân etti.
141

değişiklik