"Senato (Bizans)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme
(düzeltme)
(düzeltme)
Senato, çoğunlukla devlet adamları ve bürokratlardan oluşurdu, [[Magister Militum]] gibi İmparatorluğun en önemli devlet adamından vilayet valilerine ve emekli devlet personeline göre bir sıralama vardı. Konstantinopolis'teki senota aileleri, Batı'ya göre, daha az zengin ve seçkindiler (4. yüzyılda senatonun üye sayısı 2000 kişi oldu). Bazı soylular, senatör olarak, [[Diocletianus]] (284–305 AD arası hükümdar) gibi geç Roma İmparatorlarının zorladığı zor şartlardan kaçmak için kullanırlardı. ''Curiales'' (Roma Orta Sınıfı), sıklıkla [[Decurion]] olmaya zorlanırdı. Bu görev, toplanan vergiler yanında kendi masraflarını karşıladıkları ve bütçe açıklarını kendi ceplerinden ödedikleri yerel idareye katılmaktı. Birçok kişi, decurion'un bu zor görevlerini yapmaktan kaçmak için Senato'sa koltuk peşine düşüyorlardı. [[I. Theodosius]]'un aldığı bir karar ile, senatör olsalar bile, kişilerin bu kamu görevini tamamlamak zorunda kaldılar.
 
Senato, İmparator ile tüm iletişimi sağlamaktan sorumlu Konstantinopolis şehir [[prefect]]i tarafından yönetilirdi. Üç tür üye vardı: ''Vir illustris'', ''vir spectabilis'' ve ''vir clarissimus''. ''İllustris'' üyeleri, Magister Militum ve Praetorian Prefects gibi Doğu Roma'nın en yüksek kurumlarını ellerinde tutarlardı. ''Spectabiles'', Senato'nun orta sınıfıydı ve [[Prokonsül]]ler, [[Vicarius]]lar ile vilayetlerin askeri valileri gibi önemli devlet adamlarından oluşurdu. ''Clarissimi'', Senato'nun alt sınıfıydı ve vilayet valileri ve diğer daha düşük mevkilere sahip kişilerden oluşurdu. Daha düşük iki sınıf üyeleri, imparatorluk içerisinde herhangi bir yerde görev yaptıkları için genellikle aktif olmayan senatörlerdi. Senato'daki aktif üyelerin çoğunluğu, Konstantinopolis'te ikamet eden ve sıklıkla Senato'ya katılabilen ''illustres'' sınıfından oluşurdu. [[5. yüzyıl]]ın sonunda, daha düşük iki sınıf Senato'da oturmaktan tamamen men edildi. [[I. JustinianJustinianus]]'inun hükümdarlığında, ''clarissimi'' üye sayısı önemli ölçüde artırıldı ve birçok görevli ''spectabiles'' derecesine yükseltildi. Bu durum, devamında, Senato'nun elit sınıfı olan ''illustres'' üye sayısının artmasına neden oldu. Sonuçta, Vir gloriosus isminde en yüksek dereceli senatörlerin içinde bulunduğu yeni tür bir üyelik ihsas edildi. Önemli bir not ise, senatörlüğün, imparatorluğun idari mekanizması içerisinde önemli görevlere sahip birçok Senato üyesi için genellikle ikinci bir kariyer olmasıdır.
 
== Gücü ve fonksiyonları ==
[[Dosya:Leo2-coin.jpg|thumb|200px|left|[[II. Leon]]'un imparatorluğunu kutlayan ''Solidus''. İmparator, imparatorlukta teoride devam eden "[[Roma Cumhuriyeti]]'nin kurtarıcısı" unvanı kullanmıştır.]]
 
Bizans Senatosu'nun güçleri sınırlı gücüne rağmen, İmparator'un kabul edip [[ferman]] olarak yayınladığı yasama kararları (''senatus consulta'') geçirebilirdi. İmparatorluk yasamasına öneride bulunur, zaman zaman danışman bir kurum olarak hareket ederdi. Bazı İmparatorluk yasaları, ''"Senato'ya Söylev"'' formunu alırdı ve yasalaşmadan önce yüksek sesle okunurlardı. Batı Roma İmparatoru [[III. Valentinianus]], 446 yılında, yeni bir yasama düzeni getirdi. Buna göre, Senato'ya, yeni bir kanun İmparator tarafından onaylanmadan önce, Konsil ile bir araya gelip tartışabileceği bir işbirliği hakkı verildi. Bu düzen, Doğu'da tamamen uygulanıp uygulanmadığı belirsiz olsa da, JustinianJustinianus'inun kanunları arasında yer alıyordu. Ayrıca, İmparatorlar, Senato'yu yüksek ihanet suçları için mahkeme olarak da kullanırlardı. Sıradan suçlular ise sıklıkla, şehir [[Prefect]]'i ve Senato üyelerinden seçilen beş senatör tarafından yargılanırdı. Senato'nun bir başka önemi ise, hükümdarlık kalıtım ile geçse de, resmi olarak, imparatorları, orduyla beraber seçerlerdi.
 
== İmparatorlar ile ihtilafları ==
Senato'nun İmparator'un halefi ile ilgili seçme hakkı olduğunu ileri sürmesinden dolayı İmparator ile ihtilafa düştüğü bazı olaylar vardır. 457 yılında, ordu başkomutanı ("magister militum") rütbeli barbar [[Alanlar|Alan]] asıllı [[Aspar]]'ı İmparator olmasını teklif ettiler, fakat Aspar'ın astı Tribün ve senatör olan [[I. Leo (imparator)|I. Leon]] tahta ulaştı. 532 yılında, bazı senatörler, varlıklı Senato'dan hoşlanmayan ve güvenmeyen [[I. Justinianus]]'a karşı [[Nika ayaklanması]]nı desteklemişlerdir. 541–542 yılları arasında Konstantinopolis'i etkileyen [[veba]] salgını sırasında Senato'nun birçok üyesi ölmüş ve ekonomik kargaşayı neden gösteren JustinianJustinianus kalan senatörlerin mallarına kanunen el koymuştur. 608 yılında, İmparator [[Phocas]] hükümdarlığında, Senato [[Herakleios]]'u konsil ilan etti. Herakleios, daha sonra imparator seçildi. Önceki imparator Phocas, Senato tarafından görevden alındı ve iki senatör tarafından bir kilisede tutuklandı.<ref>[http://www.fordham.edu/halsall/med/herrin.html Judith Herrin. ''The Formation of Christendom''. Princeton University Press, 1987].</ref>
 
641 yılında, Herakleios öldüğü zaman, imparatorluğu iki oğluna bıraktı. Bunlardan biri, ilk evliliğinden [[III. Konstantinos]]; diğeri ise ikinci evliliğinden [[Heraklonas]] idi. Herakleios'un ikinci karısı ve Heraklonas'un annesi [[Martina (Herakleios'un eşi)|Martina]], büyük ihtimalle kendi oğlunu kayıracağı aşikar olmasına rağmen, imparatorluk gücünün kendisine verilmesini talep etti ve bunu, [[Sultanahmet Meydanı|Hipodromda]], Senato, diğer yüksek rütbeli görevliler ve Konstantinopolis halkının katılımı ile görkemli bir törenle ilan etti. Fakat dört ay sonra Konstantinos öldü ve baba bir kardeşi Heraklonas tek hükümdar kaldı. Onun, Martina tarafından öldürüldüğü söylentileri yayılmaya başladı. Kısa bir süre sonra, Valentinus isimli bir general tarafından bir isyan başlatıldı ve Heraklonas, genç yeğeni [[II. Konstans]] ile beraber ortak yönetime zorlandı. Konstans'ın hükümdarlık şansını azaltmak için, Heraklonas, onun küçük kardeşi David (Tiberius) hükümdarlığa ortak etti ancak bu hareket, Senato ve insanlar arasındaki memnuniyetsizliği azaltmadı. Çok geçmeden, Bizans Senatosu Heraklonas'ı görevden aldı. Heraklonas'ın burnu, Martina'nın dili kesildi ve [[Rodos]] adasına sürgüne gönderildiler. [[II. Konstans]], Senato'nun naipliğinde tek hükümdar oldu.
 
== Senato Binası ==
Konstantinopolis'te iki tane Senato binası vardı; bir tanesi Konstantin tarafından inşa edilmiş ve JustinianJustinianus tarafından restore edilmişti, ''"[[Augustaion]]"'' adı verilen tören alanının doğu tarafında, [[Büyük Saray]]'a yakın [[Magnaura]]'dayken, diğeri Konstantin Forum'unun kuzey tarafındaydı. Senato, binalarını [[6. yüzyıl]]da kaybetti ve ondan sonra [[Büyük Saray]]'da toplanmaya başladı.
 
== Ayrıca bakınız ==
74.389

değişiklik