"Senato (Bizans)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
[[Dosya:Theodorus Philoxenus Sotericus A 02c.JPG|thumb|200px|right|[[Fasces]] tutan Senatonun bedenleşmiş simgesi. Theodore Philoxenus'un iki kanatlı tablosundan, 525 AD]]
 
'''Senato''' ({{dil-el|Σύγκλητος}}, ''Synklētos'' ya da {{lang|el|Γερουσία}}, ''Gerousia'') [[Roma İmparatorluğu]]'ndaki [[Senato (Roma)|Senato]]'nun devamıdır. [[I. Konstantin]] tarafından [[4. yüzyıl]]'da kurulmuştur. Yüzyıllarca varlığını sürdürmesine rağmen etkisi giderek azalmış ve en sonunda [[13. yüzyıl]]'da ortadan kalkmıştır.
 
[[Doğu Roma İmparatorluğu]]'nun senatosu, doğuda yaşayan, ya da [[Konstantinopolis]]' taşınmayı kabul etmiş senatörler ile senatoya atanmış birkaç [[bürokrat]]tan oluşuyordu. Konstantin, doğuya taşınmaya istek gösteren senatörlere bedava toprak ve tahıl önermiştir. Konstantin, [[Byzantion]]'da Senato'yu kurduğu zaman, bu kurum, Roma Senatosu'ndan ziyade Antakya gibi önemli şehirlerin konsillerini andırıyordu. Oğlu [[II. Konstantin]], bu kurumu, şehir meclisi görünümünden imparatorluğa hitap eder hale getirdi, ancak kurumun yetkileri Roma Senatosu'nun yetkileri kadardı. II. Konstantin, senator sayısını 2.000'e çıkardı. Bunlar arasında kendi arkadaşları, saray mensupları ve çeşitli vilayet yekilileri vardı.
Senato, çoğunlukla devlet adamları ve bürokratlardan oluşurdu, [[Magister Militum]] gibi İmparatorluğun en önemli devlet adamından vilayet valilerine ve emekli devlet personeline göre bir sıralama vardı. Konstantinopolis'teki senota aileleri, Batı'ya göre, daha az zengin ve seçkindiler (4. yüzyılda senatonun üye sayısı 2000 kişi oldu). Bazı soylular, senatör olarak, [[Diocletianus]] (284–305 AD arası hükümdar) gibi geç Roma İmparatorlarının zorladığı zor şartlardan kaçmak için kullanırlardı. ''Curiales'' (Roma Orta Sınıfı), sıklıkla [[Decurion]] olmaya zorlanırdı. Bu görev, toplanan vergiler yanında kendi masraflarını karşıladıkları ve bütçe açıklarını kendi ceplerinden ödedikleri yerel idareye katılmaktı. Birçok kişi, decurion'un bu zor görevlerini yapmaktan kaçmak için Senato'sa koltuk peşine düşüyorlardı. [[I. Theodosius]]'un aldığı bir karar ile, senatör olsalar bile, kişilerin bu kamu görevini tamamlamak zorunda kaldılar.
 
Senato, İmparator ile tüm iletişimi sağlamaktan sorumlu Konstantinopolis şehir [[prefect]]i tarafından yönetilirdi. Üç tür üye vardı: ''Vir illustris'', ''vir spectabilis'' ve ''vir clarissimus''. ''İllustris'' üyeleri, Magister Militum ve Praetorian Prefects gibi Doğu Roma'nın en yüksek kurumlarını ellerinde tutarlardı. ''Spectabiles'', Senato'nun orta sınıfıydı ve [[Prokonsül]]ler, [[Vicarius]]lar ile vilayetlerin askeri valileri gibi önemli devlet adamlarından oluşurdu. ''Clarissimi'', Senato'nun alt sınıfıydı ve vilayet valileri ve diğer daha düşük mevkilere sahip kişilerden oluşurdu. Daha düşük iki sınıf üyeleri, imparatorluk içerisinde herhangi bir yerde görev yaptıkları için genellikle aktif olmayan senatörlerdi. Senato'da kidaki aktif üyelerin çoğunluğu, Konstantinopolis'te ikamet eden ve sıklıkla Senato'ya katılabilen ''illustres'' sınıfından oluşurdu. [[5. yüzyıl]]ın sonunda, daha düşük iki sınıf Senato'da oturmaktan tamamen men edildi. [[I. Justinian]]'in hükümdarlığında, ''clarissimi'' üye sayısı önemli ölçüde artırıldı ve birçok görevli ''spectabiles'' derecesine yükseltildi. Bu durum, devamında, Senato'nun elit sınıfı olan ''illustres'' üye sayısının artmasına neden oldu. Sonuçta, Vir gloriosus isminde en yüksek dereceli senatörlerin içinde bulunduğu yeni tür bir üyelik ihsas edildi. Önemli bir not ise, senatörlüğün, imparatorluğun idari mekanizması içerisinde önemli görevlere sahip birçok Senato üyesi için genellikle ikinci bir kariyer olmasıdır.
 
== Gücü ve fonksiyonları ==
[[Dosya:Leo2-coin.jpg|thumb|200px|left|[[II. Leon]]'un imparatorluğunu kutlayan ''Solidus''. İmparator, İmparatorluktaimparatorlukta teoride devam eden—eden "[[Roma Cumhuriyeti]]'nin kurtarıcısı" unvanı kullanmıştır.]]
 
Bizans Senatosu'nun güçleri sınırlı gücüne rağmen, İmparator'un kabul edip [[ferman]] olarak yayınladığı yasama kararları (''senatus consulta'') geçirebilirdi. İmparatorluk yasamasına öneride bulunur, zaman zaman danışman bir kurum olarak hareket ederdi. Bazı İmparatorluk yasaları, ''"Senato'ya Söylev"'' formunu alırdı ve yasalaşmadan önce yüksek sesle okunurlardı. Batı Roma İmparatoru [[III. Valentinianus]], 446 yılında, yeni bir yasama düzeni getirdi. Buna göre, Senato'ya, yeni bir kanun İmparator tarafından onaylanmadan önce, Konsil ile bir araya gelip tartışabileceği bir işbirliği hakkı verildi. Bu düzen, Doğu'da tamamen uygulanıp uygulanmadığı belirsiz olsa da, Justinian'in kanunları arasınndaarasında yer alıyordu. Ayrıca, İmparatorlar, Senato'yu yüksek ihanet suçları için mahkeme olarak da kullanırlardı. Sıradan suçlular ise sıklıkla, şehir [[Prefect]]'i ve Senato üyelerinden seçilen beş senatör tarafından yargılanırdı. Senato'nun bir başka önemi ise, hükümdarlık kalıtım ile geçsedegeçse de, resmi olarak, imparatorları, orduyla beraber seçerlerdi.
 
== İmparatorlar ile ihtilafları ==
38.023

değişiklik