"I. Konstantin" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(düzeltme AWB ile)
| hüküm_süresi = 306 - 312 (Batı [[Augustus (unvan)|Augustus]]'u, [[Galerius]] tarafından [[Maximian]]'la anlaşmalı olarak resmen [[Sezar (unvan)|Sezar]] ve [[Flavius Valerius Severus|Severus]]'la birlikte Augustus yapıldı), 309 (Sezar'lığa düşürülmeyi reddetti); <br />312 - 324 (Batıda tartışmasız Augustus); <br />324 - 22 Mayıs 337 (Tüm imparatorluğun İmparatoru)
| taç_giymesi =
| önce_gelen = [[KonstantiusI. Chlorus]]Konstantin
| sonra_gelen = [[II. Konstantin (imparator)|II. Konstantin]], [[II. KonstantiusConstantius]] ve [[Konstans]]
| veliaht =
| eşi = [[Minervina]] <br> [[Fausta]]
| çocukları = [[Constantina]], Helena, [[Crispus]], [[II. Konstantin (imparator)|II. Konstantin]], [[II. KonstantiusConstantius]] ve [[Konstans]]
| tam ismi = Gaius Flavius Valerius Aurelius Constantinus
| hanedan = [[Konstantin Hanedanı]]
| babası = [[KonstantiusI. Chlorus]]Konstantin
| annesi = [[İstanbul'lu Helena|Helena]]
| doğum_tarihi = 22 Şubat 272
=== Doğumu ve "Tetrarşi" sisteminin oncesi ve kurulusuna kadar yasami ===
 
I. Konstantin, (günümüzde [[Sırbistan]] Cumhuriyeti içinde yer alan) tarihte ise [[İlirya]] toprakları içerisinde yer alan Naissus'da ([[Niş, Sırbistan|Niş]])'da 22 Şubat 272'de doğdu. Babasi o zaman bir Romalı general olan [[I. Constantinus|Konstantius Chlorus]] idi. Annesi [[Helena (imparatoriçe)|Helena]] idi ve VI. yuzyil tarihcisi [[Propokius]]'a gore, [[Küçük Asya]] (modern [[Anadolu]]) da bulunan [[Bitinya]] eyaletinin o zaman "Drepana" adindaki kentte dogmustu. <ref>Annesi Helena'nin bu dogdugu kent ismi oğlu olan I. Konstantin tarafindan 330 yılında annesinin ölümünden sonra "Helenopolis" olarak değiştirmiştir.</ref> Bazi kaynaklar annesi Helena'nin General Konstantinius Cholorus ile evli olmayip onun cariyesi oldugunu bildirirler. [[Arnavutlar|Arnavut]] kökenli olduğu iddia edilmektir.<ref>26 Kasım 2017'de [[Habertürk TV|Haberturk]]'te yayınlanan Teke tek özel programında [[İlber Ortaylı]] tarafından ifade edilmiştir.</ref>
 
286'da Nicomedia'da yasayip o kenti Roma Impartorlugu'nun idare merkezi olan kullanan imparator Dioclietianuskendine yakin olan general [[Maximinus]]'u imparatorlugunun Bati kismini yonetmek uzere Roma'da Augustus rutbesi ile ortak impartorluga yukseltmisti. Konstatinus Cholorus bu sirada Roma'da [[Praetorian Prefect]] (Roma'da imparatorluk muhafızlarının lideri) idi. 291'de 19 yaşında iken Konstantin o zaman imparator [[Diocletianus]]'un yasadigi Roma Imparatorlugu'nun idari merkezi olan [[Nikomedia]]'da imparatorun hizmetine girdi. 293'de babasi Kontantinus Cholorus, Bati'yi yoneten Augustus Maximinus'u daha yakin olmak icin (daha once evli ise Helena'yi bosayarak, evli degilse onu evinden uzaklastirarak) Maximinus'un kizi Flavia Maximiana Theodora ile evlilik yapti.
 
293 yılında İmparator [[Diocletianus]] imparatorlugun idaresinde gayet buyuk bir reform yaparak Roma İmparatorluğu'nu Batı ve Doğu parçaları olarak ikiye bölerek [[Tetrarşi]] sistemini oluşturdu. Her parça bir "[[Augustus (Unvan)|Augustus]]" tarafından yönetilecekti ve onun tayin edecegi bir "Sezar" tarafından desteklenecekti. Konstantin'in babasi [[I. Constantinus|Konstantius Chlorus]] bu sistem icinde hemen en yuksek mevkilere erismeye basladi. (293 - 305 doneminden Bati'da [[Maximianus]] ile Sezar olarak; 305 - 306'da Bati'da Augustus olarak ve Dogu'da Augustus olarak [[Galerius]] imparatorluk yapti.
 
Bu arada I. Konstantin'de Tetrarsi sistemine yuksek mevkilere gecmeye basladi. Ama I. Konstantin'in tüm Roma İmparatorluğu'nun tek hâkimi olması için tam 18 yıl geçmesi gerekecekti.
 
<!--
On 11 November 308 AD, Galerius called a general council at the military city of Carnuntum (Petronell-Carnuntum, Austria) to resolve the instability in the western provinces. In attendance were Diocletian, briefly returned from retirement, Galerius, and Maximian. Maximian was forced to abdicate again and Constantine was again demoted to Caesar. Licinius, one of Galerius' old military companions, was appointed Augustus in the western regions. The new system did not last long: Constantine refused to accept the demotion, and continued to style himself as Augustus on his coinage, even as other members of the Tetrarchy referred to him as a Caesar on theirs. Maximinus Daia was frustrated that he had been passed over for promotion while the newcomer Licinius had been raised to the office of Augustus, and demanded that Galerius promote him. Galerius offered to call both Maximinus and Constantine "sons of the Augusti",[101] but neither accepted the new title. By the spring of 310 AD, Galerius was referring to both men as Augusti.[102]
 
305 yılında tetrarklardan [[Maximinun]]'un çekilmesiyle I. Konstantin onun yerine Bati'da Augustus oldu. Ertesi yıl 306'da babasının ölümü ve kendisine bağlı orduların desteği ile Augustus unvanını alarak Bati'da yönetimini ilan etti.
 
305 yılında tetrarklardan [[Maximinun]]'un çekilmesiyle I. Konstantin onun yerine Bati'da Augustus oldu. Ertesi yıl 306'da babasının ölümü ve kendisine bağlı orduların desteği ile Augustus unvanını alarak Bati'da yönetimini ilan etti.
 
=== Maximinus'un ayaklanmasi==
İmparatorluk iddiasında bulunan tetrarklardan [[Maximian]]'un 320 yılında boğdurularak öldürülmesi, [[Galerius]]'un ise 310 yılında doğal nedenlerden ölümüyle birlikte, geriye bir tek Bati'da tek augustus olarak [[Maxentius]] kaldı. Dogu'da ise Licinius Augustius olarak imparatordu. I. Konstantin bir ic savas baslatarak tek imparator olmaya yola cikti
-->
 
 
 
=== Konstatin'in iç savaşları ===
==== Maxtentius ile muharebeler ve onu elimne edilmsi====
 
Once Bati'da Augustus olan Maxentius ile catismalara giristi.
 
28 Ekim 312 tarihinde Roma kentinin hemen dışındaki Milvian köprüsü'nde yapılan savaşta [[Maxentius]]'un ordusunu bozguna uğrattı. [[Maxentius]] kaçmaya çalışırken Tiber Nehri'nde öldürüldü
=== Licinius ile ic savas ve mutlak hakimiyet ==.
 
İmparatorluğun doğu kısmında yönetimini sürdüren [[Licinius]], artık Batı Roma'nın imparatoru olan I. Konstantin'in baba-bir (ama annesi "Flavia Maximiana Theodora" olan) kızkardeşi [[Flavia Julia Constantia]] ile evlenerek I. Konstantin ile kardeşlik bağı kurdu. Bu kayin-biraderlik ilişkisi bir yandan kendisine bir koruma sağlarken, öte yandan her iki imparatora diğerinin bölgesi üzerinde hak iddia etme şansını tanıyordu.
 
İlk hamleyi yapan [[Licinius]] oldu. [[Licinius]]'un I. Konstantin'a yönelik bir komploya karıştığının anlaşılmasıyla (314), iç savaş çıktı. Konstantin'in orduları karşısında [[Licinius]] once Italya'da ve sonra çekildigği doğuda peşpeşe yaplılan kara ve deniz muharebelerinde yenilgiler aldı.
 
Licinius son ve en ağır darbeyi [[Adrianopolis Muharebesi]]'nda aldı.
 
[[Hellespont Muharebesi|Hellespont Deniz Muharebesi]] ile donanmasıyla kuşatmayı yarmaya çalıştı. Temmuz 324'de Amiral Abantus (veya Amantus) komutası altındaki Licinius'un donanması ile Konstantin'in oğlu caesar Crispus komutasındaki Konstantin'in daha küçük donanması [[Çanakkale Boğazı]]'nda iki ayrı çatışma yaptılar. Birinci çatışmada 80 gemiden oluşan Crispus'un filosu boğazın en dar kısmında manevara kabiliyeti daha buyuk olduğu için Licinius'un 200 gemilik filosunu yenilgiye uğrattı. Ertesi gün Crispus Ege Denizi'nden aldığı takviyelerle 200 gemilik bir filoya komuta etmekte; Amiral Abantus da aldığı büyük takviyelerle 350 gemilik bir filoya komuta etmekte idi. Boğaz'in Marmara Denizi ağzındakı Gelibolu açıklarında gemiler arasında yapılan karşılıklı çatışmalar sonunda Amiral Abantus'un filosundan ancak 4 gemi kurtulabildi ve büyük filonun diğer gemileri ya batırıldı ya karaya vurup parçalandı ya da Crispus filosu eline geçti. Kendi gemisi batırılan Amiral Abantus ancak Asya kıyısına yüzerek çıkarak hayatını kurtarabildi.
 
Hellespont Muharebesi'ndeki yenilgiden sonra Licinius Byzantium'daki garnizon ve ordusunu Istanbul Bogazi'nin Asya yakasinda Kalkedon'a tasidi. Konstantin de Istanbul Bogazi kiyilarinda yaptirdigi hafif nakliye gemileri ile ordusunu Asya yakasina gecirdi. Iki ordu arasindan 18 Eylul 324'de Hrysopolis (modern [[Üsküdar]]) civarında 18 Eylül 324 tarihinde yapılan [[Hrisopolis Muharebesi]]'ni de I. Konstantin kazandi. Bu muharebeden yenik dusen Licinius kayinbiraderi olan I. Konstantin'den aman diledi.
 
Çok iyi bir savaş taktisyeni olan ve güya merhametli bir Hristiyan olmasi beklenen I. Konstantin, acımasızlığıyla da ünlüydü. [[Licinius]]'un canını bağışlayacağı yeminin vermis olamsina rağmen altı ay sonra en büyük rakibini boğdurarak ortadan kaldırdı. Bir yı sonra da Konstantin'in yegeni olan Licinius'un oglu da idam edildi. 324 yılında [[Licinius]]'un yenilgiye uğramasıyla birlikte, I. Konstantin için Roma İmparatorluğu'nun mutlak hâkimi olma yolu da açılmıştı.
 
* 2014 yılında, [[Mine Gökçe Kırıkkanat]] tarafından, ''Bir Hıristiyan Masalı'' adında bir kitap yazılmıştır. Kitap, [[Vatikan Gizli Arşivleri]]'nde ''Donatio Constantini'' olarak da geçen ve kamuoyunda Büyük Konstantin'in vasiyeti olarak tanınan belgenin, aslında sahte bir belge olduğuna dair çalışmasını konu almaktadır.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.cnnturk.com/haber/kultur-sanat/kitap/mine-g-kirikkanattan-yeni-kitap-bir-hiristiyan-masali| title = Mine G. Kırıkkanattan yeni kitap: "Bir Hıristiyan Masalı"| work = [[CNN Türk]] | accessdate = 10 Şubat 2014 | arşivurl =https://web.archive.org/web/20170526134139/http://www.cnnturk.com/haber/kultur-sanat/kitap/mine-g-kirikkanattan-yeni-kitap-bir-hiristiyan-masali| arşivtarihi = 26 Mayıs 2017}}</ref>
 
 
== Ayrıca bakınız ==
 
 
==Kaynakça==
{{Kaynakça}}
 
 
==Dış kaynaklar==
 
* Demircioǧlu, Halil (1953), ''Roma Tarihi'', Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayinlari. No. 10
* Bahar, Hasan (2011), ''Roma ve Bizans Tarihi'', Istanbul:Komen Yayinlari ISBN: 978-9756527634
* Bowman, Alan; Cameron, Averil ve Garnsey, Peter (eds) (2005)''The Cambridge Ancient History, Volume XII: The Crisis of Empire'' Rev.ed., Cambridge:Cambridge University Press ISBN: 9780521301992 {{ing}}
 
== Dış bağlantılar==
*Gibbon, Edward Gibbon, (1776), '' The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'' Cilt: Project Guttenberg e-kitap {{ing}}
* ''[[Catholic Encyclopedia]]'' websitesinde "Constantine" mdddasi. Online: [http://www.newadvent.org/cathen/05007b.htm] {{ing}}
 
 
{{başlangıç kutusu}}
{{s-reg}}
{{s-hou|[[Konstantin Hanedanı]]||yak. 27 Subat 272 - '''Ölümü'':27 Mayıs 332}}
{{sıra kutusu| önce = [[KonstantiusI. Chlorus]]Konstantin | başlık= [[Roma İmparatoru]] <br /> {{small|([[Galerius]], [[Licinius]] ve [[Maximinus|Maximinus Daia]] ile)}} | yıllar= 306–337 | sonra= [[II. KonstantiusConstantius]], [[II. Konstantin (imparator)|II. Konstantin]], ve [[Konstans]] }}
{{bitiş kutusu}}
 
[[Kategori:Konstantinopolis]]
[[Kategori:Geç Antik Çağ]]
 
[[Kategori:Havariyyun Kilisesi'ne defnedilenler]]
1.016.863

değişiklik