Ana menüyü aç

Değişiklikler

düzeltme AWB ile
Tabiat şartlarının ve coğrafi konumunun uygun ve elverişli olması yanı sıra , önemli uygarlık ve medeniyet merkezi olarak bilinen yerlere yakınlığı, Erzurum'un Anadolu'da en eski yerleşim merkezlerinden birisi olmasını sağlamıştır. Günümüze kadar yapılan kazılar sonucu bulunan bazı taş araçlar Erzurum ve yöresindeki yerleşimin geçmişini 'yontma taş devri' ne kadar götürmektedir. Ayrıca [[Karaz Höyük|Karaz]], [[Pulur]], [[Güzelova Höyük]], ve [[Sos Höyük]] buluntuları, Erzurum'un İlk Tunç Çağı'ında [[Karaz Kültürü]]nün merkezi konumunda olduğunu göstermektedir.<ref>Anadolu'nun Önsözü Erzurum, Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2. baskı, Erzurum Tarihi, s. 9</ref>
 
Erzurum, tarih öncesinden günümüze dek pek çok medeniyeti barındırmıştır. Erzurum'un tarihi MÖ 4000'e kadar uzanmaktadır.[[Urartular]], [[Kimmerler]], [[İskitler]], [[Hititler]], [[Medler]], [[Persler]], [[Antik Roma|Romalılar]], [[Bizanslılar]], [[Sasaniler]], [[Emeviler]], [[Selçuklular]], [[Moğollar]], [[İlhanlılar]], [[Safeviler]], [[Osmanlılar]] ve [[Türkiye|Türkiye Cumhuriyeti]], il topraklarını kontrolleri altında tutmuştur.<ref>[http://erzurum.meb.gov.tr/menu_dosyalar/erzurum_stratejik_plan.pdf Erzurum Valiliği, İl Millî Eğitim Müdürlüğü, Erzurum Tarihi] 20 Haziran 2012 tarihinde erişilmiştir.</ref>
 
=== Erzurum kronolojisi ===
|-
| <small>MÖ 34-MS 395</small>
| [[Antik Roma|Romalılar]]
|-
| <small>'''M. sonra'''</small>
 
===== Erzurum Kalesi =====
Erzurum Kalesi, şehir merkezinde yer aldığı tepenin en uc noktasında bir iç kale ve bu iç kaleyi çevreleyen bir dış kaleden oluşmaktadır. İç Kale sekiz burcu ile günümüze kadar varlığını koruyabilmiş olmasına rağmen Dış Kale konumundaki ikinci kat sur kısmen mevcuttur. İç kale duvar kalınlıkları 2-2.5 m. arasındadır. Kalenin ilk inşâ tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte M.S. 5. yüzyılın ilk yarısında Bizanslılar tarafından yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Tarih boyunca [[Asurlular]], [[Sasaniler]], [[Persler]], [[Araplar]], [[Antik Roma|Romalılar]] ve [[Bizanslılar]] arasında sık sık el değiştiren ve 11. yüzyılda [[Türkler]]'in eline geçen Erzurum Kalesi İç kale kısmında, ilk Türk-İslam eserlerinden [[Saltuklu Beyliği|Saltukoğulları]] dönemine ait Kale Mescidi (Kale Camii) yer almaktadır.<ref>[http://www.erzurumkulturturizm.gov.tr/Turizm Aktiviteleri/Kuleler ve Kaleler]</ref>. Kale [[Selçuklular|Selçuklu]] ve [[Osmanlılar]] döneminde onarılmıştır. Üç kat surla çevrili olan kalede, yüzon burç ve kule bulunmaktaydı. Tebriz Kapı, Gürcü Kapı, Uyucan Kapı ve Yeni Kapı olmak üzere dört kapısı vardı. İkinci kat surun günümüzde kısmen mevcudiyetine rağmen Üçüncü kat sur (Şehri tam olarak çevreleyen sur) tamamen kaybolmuştur. Kalenin kurulu bulunduğu tepenin yüksekliği 1950 metredir. Erzurum'un [[Selçuklular]] tarafından fethi döneminde, kale ile ilgili olarak günümüze kadar anlatıla gelen menkıbeye göre: Erzurum kalesinin ihtişamı karşısında şaşkınlığa düşen Selçuklu Türkleri ' Bu kal'ayı kılıçla mancınıkla fethedemeyiz' derler. Birkaç hafta süren kuşatmanın akabinde "Esirleri iade etmek için biz kale tekfuruna gidiyoruz, siz bizim esirleri bize teslim edin bizde sizin kırk askerinizi (esiri) size verelim" derler. Kale tekfuru sevinir. Akşam karanlığında esir kılığındaki kırk Türk yiğidi kale kapısındaki muhafızlara saldırırlar. Oluşan panikten yararlanan Türk askerleri kaleyi fethederler.<ref>Rehber Ansiklopedi, cilt 5, sayfa 201</ref><ref>Erzurum Türbeleri ve Ziyaret Yerleri, Muzaffer Taşyürek, 2010 syf.53-54</ref>
 
[[Dosya:View east from Ezurum Minaret.JPG|thumb|left|200 px|Saat kulesinden Erzurum'un Doğu yönündeki panoramik görüntüsü]]