"Virüs" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
gurup → grup
k (gurubu → grubu)
k (gurup → grup)
[[Nobel Ödülü|Nobel]] ödüllü biylog [[David Baltimore]], [[Virüs sınıflandırması|Baltimore sınıflandırma sistemini]] geliştirmiştir. UAVTK sınıflandırma sistemini, modern sınıflandırma sistemleri ve Baltimore sınıflandırma sistemini bağdaştırarak yapmıştır.
 
Baltimore sınıflandırması viral [[Mesajcı RNA|mRNA]] sentezini temel alan bir sınıflandırmadır Virüsler genelde genomlarıyla sentez ettirdikleri proteinleri kullanarak kendilerini replike ettirirler. Viral genom çift iplikçikli (çi) veya tek iplikçikli (ti) olabileceği gibi DNA ya da RNA da olabilir, bazı virüslerde [[ters transkriptaz]] enzimi varken bazılarında da bu enzim yoktur. Ek olarak tiRNA virüsleri pozitif yönelimli ya da negatif yönelimli olabilirler, pozitif yönelimli virüslerin genomlarına enfektif genom denmektedir. Bu sınıflandırma virüsleri yedi guruptagrupta toplamıştır:
 
Bu gruplar aşağıdaki gibidir:
{{Ana madde|Mutasyon}}
[[Dosya:Influenza geneticshift.tr.png|alt=A cartoon showing how viral genes can be shuffled to form new viruses|küçükresim|305x305pik|Antijenik sapma ya da reassortman, hastalık yapma ihtimali yüksek yeni bir grip virüsü suşun ortaya çıkmasına neden olabilir]]
Virüsler birçok mekanizma ile genetik materyal değişikliğine uğrayabilirler. [[Antigenic drift|Antijenik kayma]] adı verilen işlemleride içeren DNA ya da RNA bazlarının tek tek diğerleri ile [[mutasyon]]<nowiki/>a uğramasıdır. Birçok [[nokta mutasyon]] "sessizdir" – sessiz mutasyonlar protein kodlayan genlerde değişime neden olmazlar – fakat örneğin antiviral ilaçlara karşı direnç geliştirebilen diğer mutasyonlardaki gibi, evrimsel avantajlara da neden olabilirler. [[Antigenic shift|Antijenik sapma]] virüs genomunda köklü değişikliklere neden olur; Bu değişiklikler [[rekombinasyon]] ve [[Reassortment|reassortmanın]] bir sonucudur; İnfluenzavirüslerde meydana gelirken [[pandemi]]lere neden olur. RNA virüsleri çoğu kez [[Quasispecies model|quasispecies]] (çeyrek tür) ya da aynı türden virüs guruplarıgrupları şeklinde bulunurlar, gurupgrup üyelerinin genom nükleotit dizilerinde farklılıklar bulunabilir. Doğal seleksiyon için birincil hedef quasispecieslerdir.
 
Parçalı genom evrimsel avantajlar kazandırır; parçalı genoma sahip virüsün farklı suşları, parçalı genomlarını karıştırabilir ve aynı soydan progeni virüsler ya da benzersiz özelliklere sahip yeni virüsler meydana gelebilir. Bu duruma reassortman ya da ''viral çiftleşme ''de denir.
Parazitik canlıların faydalandığı diğer canlılara konak denir. Virüsler zorunlu parazitlerdir, replikasyon yoluyla çoğalırlar ve replikasyon yapabilmek için konak hücreye gereksinim duyarlar.
 
Diğerlerini göz önünde bulundurursak virüsler yeryüzünde bugüne kadar en bol biyolojik çeşitliliğe sahip gurupturgruptur. [[Hayvan]]<nowiki/>lar, [[bitki]]<nowiki/>ler, [[bakteri]]<nowiki/>ler, [[arke]]<nowiki/>ler ve [[mantar]]<nowiki/>lar gibi yaşam biçimlerinin her türünü enfekte edebilirler.<ref name="Dimmock p. 49">Dimmock p. 49</ref> Bununla birlikte, farklı virüs tipleri bu yaşam biçimlerinin sadece sınırlı bir aralığına bulaşabilir ve virüs enfeksiyonları türe özeldir. Bu özgüllük canlı türü düzeyinde olduğu gibi hücresel düzeyde de olabilir. Örneğin smallpox virüsü sadece insan türünü enfekte edebilir ve dar bir [[Konakçı|konak aralığı]] olduğu söylenebilir.<ref>Shors p. 353</ref> [[Kuduz]] virüsü gibi bazı virüsler, memelilerin birçok türünü enfekte edebilir ve buvirüslerin geniş bir konak yelpazsesi olduğu söylenebilir.<ref>Dimmock p. 272</ref> Bitki virüslerinin ve diğer hayvan virüslerinin birçoğu insanları enfekte etmez. Bazı bakteriyofajlar sadece bir bakteri [[suş]]<nowiki/>unda enfeksiyona neden olurlar ve [[Phage typing|faj tiplendirilmesi]] bakteriyel hastalıkların kaynaklarının araştırılmasında kullanılabilen bir yöntemdir.
 
== Konak hücerdeki etkileri ==
 
=== Malzeme bilimi ve nanoteknoloji ===
Nanoteknoloji araştırmalarına eğilimler, virüslerden çok yönlü faydalanılmasına kapı aralamaktadır. Bir [[Malzeme bilimi|Malzeme bilimci]] açısından, virüsler, organik nanopartiküller olarak kabul edilebilir. Yüzeyleri konak hücrelerinin engellerini geçmek için tasarlanmış özel araçlar taşır. Virüslerin büyüklükleri ve şekilleri, yüzeylerindeki doğal ve fonksiyonel guruplarıngrupların sayısı tam olarak tanımlanmıştır. Virüsler genelde malzeme biliminde kullanılan iskeletler gibi kovalent bağla bağlanmış yüzey değişkenlerine sahiptirler. Canlı bilimlerinde çok güçlü teknikler geliştirilmiştir, nanomaddelere olan yaklaşımlar biyoloji ve tıbbın dışında da geniş bir uygulama yelpazesi açmakta ve mühendisliğin temeli haline gelmektedir.
 
Şekilleri, boyutları ve çok iyi tanımlanmış kimyasal yapıları nedeniyle virüsler nano materyalleri düzenlemek için şablon olarak kullanılmaktadır. Bunun son örneklerinden biri [[Washington, DC]]'de Naval Araştırma Laboratuvarında gerçekleştirilmiş ve [[DNA microarray|DNA mikrodizi]] tabanlı sensörlerin sinyallerini yükseltmek için [[Cowpea mosaic virus|Cowpea mosaic virüsü]] (CPMV) partikülleri kullanılmıştır. Bu uygulamada, [[Quenching (fluorescence)|floresan yoğunluğunu azaltan]] ve floresan olmayan [[Dimer (chemistry)|dimerlerin]] sinyal vermelerini önlemek için virüs partikülleri floresan boyalar kullanılarak ayrılmıştır.<ref><span class="citation">Blum AS, Soto CM, Wilson CD ''et al.''</span></ref> CPMV'nin moleküler elektronikte kullanımı da vardır.<ref><span class="citation">Cello J, Paul AV, Wimmer E.&#x20;&#x20;Chemical synthesis of poliovirus cDNA: generation of infectious virus in the absence of natural template.&#x20;</span></ref>
500.942

değişiklik