"III. Aleksios" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme
(düzeltme)
| hüküm_süresi = 1195 - 1203
| taç_giymesi =
| önce_gelen = [[II. İsaakios Angelos]]
| sonra_gelen = [[II. İsaakios Angelos]] ve [[IV. Aleksios Angelos]]
| veliaht =
| eşi = Efrosin Dukena Kamatera
 
== İmparator olmadan yaşamı ==
Babası [[Andronikos Dukas Angelos]] Anadolu'da bir askerdi (d. y. 1122 – ö. 1185'den sonra) ve annesi olan Öfrosin Kastamonitissa (d. y.1125 – ö. 1195den sonra) ile 1155'den önce evlenmiştir. Aleksios Angelos bu ailenin ikinci oğludur. Babasının annesi [[I. Aleksios Komnenos]] ile [[İrini Dukena]]'nin en küçük kızı [[Teodora Komnini Angelina|Teodora]] idi. Babasının babası ise [[Sicilya]]'da bir amiral olan [[Konstantinos Angelos]] (d. y. 1085 – ö. Temmuz 1166'dan sonra) olup [[Alaşehir|Filadelfiya]]'li olan Manolis Angelos adlı bir kişinin oğlu idi. Küçük kardeşi olan [[II. İsaakios Angelos]] [[1185]]de bir halk devrimi ile imparatorluk tahtına geçmiştir. Bu isimlerden açıktır ki Aleksios ailesinin Bizans hükümdarları ile yakından ilişkileri bulunmaktaydı.
 
[[I. Andronikos Komnenos]]'un imparatorluk döneminde Aleksios Angelos, babası ve erkek kardeşleri ile birlikte (y. 1183 de) [[İznik]] (Nicea) ve [[Bursa]] (Prousa)'da imparator aleyhinde çıkan isyanlara yakından katkılarda bulunmuşlardı. Bu nedenle Aleksios, Bizans ülkesinden kaçmış ve gençlik hayatının birkaç yılını ülkenin güneyinde bulunan Müslüman emir ve hükumdarların maiyetinde sürgünde geçirmiştir. Bunlar arasında [[Selahaddin Eyyubi]] de bulunmaktaydı.
 
Küçük kardeşi İsaakios Angelos, [[I. Andronikos Komnenos]]'un son hükümdarlık yıllarında bu imparatorun hışmına uğramış ve imparator Konstantinopolis'te olmadığı bir sırada [[11 Eylül]] [[1185]] tarihinde Stephanus Hagiochristophorites adlı yüksek rütbeli bir saray mensubu tarafından tutuklanmak istenince onu öldürmüştür. Sonra İsaakios doğrudan [[Ayasofya]] Kilisesine giderek oraya sığınmış ve başından geçenleri herkese anlatmıştır. I. Andronikos zaten genel zalim tutumu ve Norman Sicilya Kırallığı'nın karadan ve denizden tehditlerine gösterdiği vurdumduymaz tutum yüzünden halk tarafından sevilmemekteydi ve İsaakios'un bu hareketi Konstantinoplois'de bir halk devriminin çıkmasına bir kıvılcım olmuştur. İsyan edip sokaklara dökülen halk Ayasofya'da 12 Eylül'de İsaakios'u Bizans İmparatoru seçmişlerdir. Şehre dönen I. Andronikos bu isyanı bastıramamış; şehirden kaçmış; fakat yakalanarak halk tarafından feci bir şekilde öldürülmüştür. Böylece 1185'de küçük kardeşi imparator olunca Aleksios Angelos imparatorluk tahtına çok daha yaklaşmıştır.
 
1185'in sonlarında Aleksios [[Antakya]]'da Haçlı Latinler tarafından tutuklanmış; kardeşi II. İsaakios onu kurtarmak için Akka'ya (Acre) 80 kadırgadan oluşan bir Bizans donanma filosu göndermiş; Aleksios kurtarılmıştır ama filo Norman Sicilyalar tarafından imha edilmiştir.
 
== Dördüncü Haçlı Seferi ==
Çok geçemeden Aleksios yeni ve çok daha zorlu bir güçlükle karşılaştı. 1202'de birçok Batı Avrupalı prens yeni bir Haçlı seferine çıkmak hedefiyle Venedik'te toplandılar ve bu Haçlı Seferi sonradan [[Dördüncü Haçlı Seferi]] olarak anıldı. Tahttan indirilmiş olan [[II. İsaakios Angelos]]'un oğlu olan [[IV. Aleksios Angelos]] Konstantinopolis'ten yeni olarak kaçmış ve Venedik'e gelmişti. Orada Haçlı Seferine katılmak üzere bulunan Batılı Prenslerine kendinin Bizans Imparatorluğu tahtına geçmesine destek saglamalarini istedi. Buna karsilik olarak hem birbirinden ayrılmış olan Doğu Ortodoks Hristiyan ve katolik Hristiyan mezheplerinin birleşmesini kabul etmeyi ve Venedikliler tarafından ücretli taşıma ile Konstantinopolis'e getirilecek olan Haçlı ordularının o zamana kadar geri kalan borçlarını ödemeyi üstlenmeyi; Konstantinopolis'den Filistin kıyılarına kadar denizden gitmek için taşıma masraflarını ödemeyi ve ek olarak askeri yardım sağlamayi kabul edecegini bildirdi.
 
Bu Haçlı Seferi planlanırken hedef önce [[Mısır]]'a çıkmak ve orayı ele geçirdikten sonra [[Kudüs]]'e yönelmekti. Fakat HacliHaçli prensleri Aleksios'un tekliflerini cokçok cekiciçekici bulup önceden Konstantinopolis'e kadar götürülüp orada Aleksios'un tahta çıkmasına destek sağlamayı kabul ettiler. Böylece Haçlı Seferi için birlikler Venedik gemileri ile Haziran 1203de Konstantinopolis önüne geldiler.
 
Tahta bulunan İİİIII. Alekios Angelos'un bu büyük filoya ve Haçlı birliklere karşı savunma imkanları pek azdı. Haçlılar bir ultimatomültimatom verip tahtı gaspetmiş olan III. Aleksios'un tahttan indirilip daha önce imparator olan ve hukuksuz bir şekilden tahttan indirilmiş olan [[II. İsaakios Angelos]]'un ve yanlarında getirdikleri oğlu Aleksios'in imparatorluğa getirilmesini istediler. III. Aleksios'un mali yardım ve hatta rüşvet olarak vermeyi teklif ettiği meblağı yeterli görmediler ve Aleksios daha yüksek meblağı toplamasının imkanı olmadığıni bilmekte idi. Bizans donanması eski ve tahtaları çürümüş 20 gemiden oluşmaktaydı ve bu donanmanın Haçlılara refakat eden Venedik gemilerine karşı koymak imkanları yoktu. Kayınbiraderi [[I. Teodor Laskaris|Teodor Laskaris]] komutası altında bir ordu Üsküdar'da Haçlı birlikleri tarafından yenilgiye uğratıldı. Haçlı ordusu karaya çıkıp Konstantinopolis'i kuşatmaya aldılar. Temmuz ortasında kör ve ihtiyar Venedik Doçesi [[Enrico Dandolo]] komutasındaki Venedik birlikleri Haliç'deki duvarları gemileri üzerinde kurdukları platformlari kullanarak aştılar ve şehre girip onemli mahallerlerimahalleleri zaptemeyizaptetmeyi başardılar. Bu siradasırada bir yanginyangın ciktiçıktı ve bu yanginyangın ile isgalciişgalci orduları dolayisyladolaysıyla sehrininşehrinin halkının büyük bir kısmı büyük zararlara uğradı. III. Aleksios bunu karşılamak için Haçlı birliklerinden çok büyük bir Bizans gücüyle St Romanos kapısından bir huruç hareketine girişti; ama son anda cesaretini yitirip şehre geri kaçtı. O 17/18 Haziran gecesi, Aleksios Bizans saraylılarınasaraylarına yeni bir hücuma girişmeye söz verdi. Ama yine o gece gizliden bir tek kızı İrini ile birlikte ve 500 kgmkg. altını devlet hazinesinden alarak bir küçük kayıkla şehirden kaçtı. Karısını ve diğere kızlarını arkada şehirde bıraktı.
 
Böylece hükümdarsız kalan ve kuşatma altında bulunan şehirde Ayasofya'da bir devlet konseyi toplandı. Burada alınan kararla Haçlıların meşru imparator saydıkları olan ve hapisde bulanan II. İsaakios ikinci defa olarak İmparatorluk tahtına geçirildi. İsaakios'un tahta geri gelmesini önlemek için gözlerine mil çekilip kör edılmışedilmış olmasına rağmen eski yasalar bir kenara itilip bu karışıklık içinde meşru bir imparator olarak kabul edildi.
 
== Sürgünde yaşamı ==
[[Dördüncü Haçlı Seferi]] Haçlılarının 17 Temmuz 1203'teki Konstantinopolis'e ilk hücumundan sonra başşehri bırakıp kaçan III. Aleksios Haçlı kuvvetlerine karşı önce [[Edirne]] (Hadrianapolis)'den sonra (Mosynopolis)'den Bizanslıların direnişini organize etmeye çalışmıştır. 1204'te Haçlıların Konstantinopolis'e ikinci hücumu ile şehri zaptetmeleri ve [[Latin İmparatorluğu]] kurmalarından sonra (imparatorluk tacını [[IV. Aleksios Angelos]]'dan gaspedip bu ikinci hücuma karşı şehrin savunmasını yapmış olan) ''Murzuphlus'' lakaplı [[V. Aleksios Dukas]]'da Mosynopolis'de bu direnişe katılmıştır.
 
Önce iki sabık Bizans İmparatorları arasındaki ilişkiler iyi olmuş III. Aleksios'un kızı Eudossia Angelina, V. Aleksios Dukas ile evlenmiştir. Fakat Latin Haçlılar Trakya'daki Bizans direncine de hücum edip III. Aleksios'u [[Teselya]]'ya kaçmaya zorlamışlardır. III. Aleksios bu kaçıştan hemen önce çok kıskanç bir kararla Bizans tahtına tekrar geçmesini önlemek için damadı V. Aleksios Dukas'ın gözlerini kör ettirmiştir. Teselya'ya kendini kovalayan Haçlılara direnişe geçemeyen III. Aleksios karısı Eufosin ile birlikte kendisine Selanik Dükalığı verilmis olan [[I. Boniface (Montferrat Markisi)|Montferratlı Boniface]]'ye teslim olmuşlar ve Selanik'te hapis edilmişlerdir. 1205'te hapisten kaçmayı başaran III. Aleksios bu sefer [[Epir Despotluğu]]'nu kurmakta olan [[I. Mihail Komnenos Dukas]]'a sığınmaya çalışmıştır, fakat Boniface tarafından yakalanıp maiyeti ile birlikte Montferrat'a hapise gönderilmiştir. 1209'da tekrar Selanik'e getirilip o yıl Epir Despotu I. Mihail Komnenos Dukas'ın Bonifice'ye mühim bir fidye meblağı ödemesinden sonra serbest kalıp Epir'e gitmiş fakat Epir Despotu I. Mihail onu Anadolu'ya [[İznik İmparatorluğu]]'nu kurmakta olan diğer damadı [[I. Teodor Laskaris]]Theodoros'ea göndermiştir.
 
[[I. Teodor Laskaris]]Theodoros kendi kurduğu devlette sabık Bizans İmparatoru olan III. Aleksios Angelos'un otoritesini kabul etmemiştir. Bunun üzerine III. Aleksios damadı aleyhine çalışmaya başlamıştır. 1211'de sabık III. Aleksios [[Anadolu Selçuklu Devleti]] hükümdarı [[II. Gıyaseddin Keyhüsrev]]'den askerî yardımı istemiş ve II. Gıyaseddin Keyhüsrev ile birlikte bir ordu ile İznik üzerine ilerlemeye başlamıştır. Selçuklu ve İznik ordusu sonuçları belirli olamayan birkaç savaş yapmışlar ama en sonunda [[Yalvaç]] (eski Psidya Antioch) yakınlarında yapilan bir savaşda Selçuklu ordusu yenik düşmüş ve [[II. Gıyaseddin Keyhüsrev]] bu savaşta ölmüştür. III. Aleksios ise esir olarak I. Teodor LaskarisTheodoros'inun eline geçmiş; Aleksios [[İznik]]'te Santa Maria di Lucedio adlı manastıra gönderilmiş ve orada 1211'de ölene kadar yaşamışdıryaşamıştır.
 
== Ailesi ==
III. Aleksios, [[Efrosini Dukena Kamatera]] ile evlenmiş ve isimleri şunlar olan üç kızları olmuştur:
* İrini Angelina: Evlilikleri (1) Andronicus Contostephanu. (2) AlexiusAleksios Palaeologos: Bu evlilikten torunu imparator [[VIII. Mikhail PalaiologosMihail]].
* [[Anna Angelina]]: Evlilikleri: (1)İsaakios Komnenos: İmparator [[I. Manuel KomnenosManuil]]'un büyük yeğeni; ''[[Sebastokrator|sebastokratōr]]'' unvanlı.(2) [[I. Teodor LaskarisTheodoros]]: İznik Rum İmparatoru.
* [[Eudokia Angelina]]: Evlilikleri: (1) Sırp Kıralı [[I. Stefan Prvovençani]] (2) İmparator [[V. Aleksios Dukas]], ve (3) [[Leo Sgouros]]: [[Korint]] hükümdarı.
 
== Dipnotlar ==
{{sıra kutusu|önce =[[II. İsaakios]] |başlık= [[Bizans imparatorları listesi|Bizans İmparatoru]] |yıllar= 1195 – 1203 |sonra= [[II. İsaakios]] ve [[IV. Aleksios]]}}
{{bitiş kutusu}}
 
{{Roma İmparatorları}}
 
<!-- İnterviki -->
 
{{DEFAULTSORT:Aleksios 03, Angelos}}
[[Kategori:1153 doğumlular]]
82.463

değişiklik